Хесен

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Хесен
Hessen
—  Сојузна покраина  —

Знаме

Грб
Координати: 50°39′58″ СГШ 8°35′28″ ИГД / 
Држава Германија
Главен град Висбаден
Управа
 • Премиер Волкер Бауфир (CDU)
 • Владејачки партии CDU / Зелени
 • Гласови во Бундесратот 5 (од 69)
Површина
 • Вкупно 21.100 км2
Население (2013-12-31)[1]
 • Вкупно 6.045.425 жит.
Час. појас CET (UTC+1)
 • Лете (DST) CEST (UTC+2)
ISO 3166 DE-HE
БДП € 235.685 млрд. (2013) [2]
БДП/жит € 39,021 (2013)
NUTS-регион DE7
Портал hessen.de

Хесен (германски: Hessen) — една од шеснаесетте сојузни покраини во Германија, која има површина од 21.110 км2 и околу шест милиони жители. Главен град на Хесен е Висбаден, додека негов економски центар е Франкфурт на Мајна.

Географија[уреди | уреди извор]

Сместен во централниот дел на Западна Германија, Хесен се граничи (од северозапад и во правец на стрелките на часовникот) со германските покраини Северна Рајна-Вестфалија, Долна Саксонија, Тирингија, Баварија, Баден-Виртемберг и Рајнска област-Пфалц. Поголеми градови се Франкфурт на Мајна, Висбаден, Дармштат, Касел, Гисен, Марбург, Вецлар, Офенбах и Фулда.

Главните реки, сместени во северниот дел на Хесен, се Фулда и Лана. Хесен е претежно ридско земјиште, а главните планински вериги се Рун, Вестервалд, Таунус и Шпесарт.

Повеќето жители живеат во најјужниот дел на Хесен помеѓу реките Мајна и Рајна. Рајна е и всушност југозападната граница на Хесен. Планинската верига помеѓу Мајна и Рајна се нарекува Оденвалд.

Администрација[уреди | уреди извор]

Хесен е поделен во 21 област и пет независни градови:

Map of Hesse with districts (with numbers).svg

  1. Бергштрасе (Хепенхајм, Бенсхајм)
  2. Дармштат-Дибург (Дармштат, Дибург)
  3. Грос-Герау (Грос-Герау, Руселшајн)
  4. Горен Таунус (Бад Хомбург)
  5. Мајн-Кинцих (Ханау)
  6. Мајн-Таунус (Хофхајм, Бад Зоден)
  7. Оденвалдкрајс (Ербах)
  8. Офенбах (Офенбах)
  9. Рајнгау-Таунус (Идштајн)
  10. Ветераукрајс (Фридберг, Бад Наухајм)
  11. Гисен (Гисен)
  12. Лана-Дил (Вецлар)
  13. Лимбург-Вајлбург (Лимбург, Вајлбург)
  14. Марбург-Биеденкопф (Марбург)
  15. Фогелсбергкрајс (Алсфелд, Лојтербах)
  16. Фулда (Фулда)
  17. Херсфелд-Ротенбург (Бад Херсфелд)
  18. Касел (Касел)
  19. Швалм-Едер (Фрицлар, Боркен)
  20. Вера-Мејснер (Ешвеге, Виценхаузен)
  21. Валдек-Франкенберг (Корбах)

21-ната област и петте независни градови се групирани во три административни региони (Regierungsbezirke): Касел, Гисен и Дармштат.

Историја[уреди | уреди извор]

Во раниот среден век, Хесен бил дел на Тирингија, но во Војната за тириншкото наследство (1247-64) Хесен ја доби својата независност и постана дел од Светото римско царство. По кратко време таа прерасна во земја со првенствено значење под власта на Филип Великодушниот, кој бил еден од лидерите на германскиот протестантизам. По смртта на Филип во 1567 година, територијата била поделена меѓу неговите четири синови од неговиот прв брак (Филип бил бигамист) на следните четири линии: Хесен-Касел, Хесен-Дармштат, Хесен-Рајнфелс и претходно постоечката Хесен-Марбург. Иако последните две линии биле уништени по скоро време (1583 и 1605, соодветно), Хесен-Касел и Хесен-Дармштат биле двете најважна држава меѓу Хесенските земји. Неколку колатерални линии се одделиле низ вековите, како во 1622 година, кога Хесен-Хомбург се одделил од Хесен-Дармштат. Во доцниот 16-ти век, Касел го прифатил калвинизмот, додека Дармштат останал лутерански. Како резултат на ова, двете линии често стапувале во различни видови на конфликти, како оној за Хесен-Марбург и триесетгодишната војна, кога Дармштат се борел на страната на царот, а Касел бил сојузник на Шведска и Франција.

Хесен-Касел бил издигнат на ниво на изборно кнежевство во 1803 година, но ова останало без ефект, бидејќи Светото римско царство веќе било уништено во 1806 година. Територијата била анексирана од кралството Вестфалија во 1806, но вратена на изборниот кнез во 1813. Додека другите изборни кнезови имале нови титули, станувајќи притоа кралеви или војводи, изборниот кнез на Хесен-Кесел го зачувал анахронското достоинство. Името преживеало како Kurhessen, означувајќи го регионот околу Касел. Во 1866, овој регион бил анексиран од Прусија, заедно со слободниот град Франкфурт, Хесен-Хомбург и војводството Насау, кои ја оформиле провинцијата Хесен-Насау.

Хесен-Дармштат бил издигнат на ниво на војводство во 1806 година. Во војната од 1866, Хесен-Дармштат се борел на страната на Австрија против Прусија, но ја задржал својата автономија во поразот, бидејќи поголемиот дел од земјата се наоѓал јужно од реката Мајна, а Прусија не се осмелувала да се проширува на тој дел од реката Мајна, бидејќи ова можеби би можело да ја испровоцира Франција. За разлика од јужниот дел на Хесен-Дармштат, северниот (северно од Мајна), односно регионот околу градот Гисен, наречен и Oberhessen, биле вклучени во Северногерманската Федерација (Norddeutscher Bund), слаба федерација на германските покраини, создадена од Прусија во 1867 година. Во 1871, остатокот на војводството се приклучило кон Германското царство. Пред крајот на векот, Дармштат бил еден од центрите на Југендстил.

Со револуцијата од 1918 година, Хесен-Дармштат постанал република, нарекувајќи се себеси "Volksstaat Hessen" (Народна Држава Хесен). Деловите на Хесен-Дармштат на левиот брег на Рајна (провинцијата Рајнхесен) биле окупирани од Франција до 1930, како резултат на условите од Версајскиот мировен договор, со кој и официјално заврши Втората Светска војна во 1919.

По ВСВ, Хесенската територија лево од Рајна била одново окупирана од Франција, додека остатокот на земјата бил дел од окупационата зона на САД. Французите го одвоиле нивниот дел на Хесен од остатокот на земјата и го вклучиле во новосоздадената покраина Пфалц. Од друга страна, САД ја формирале покраината Голем Хесен (Groß-Hessen) веќе во 1945, надвор од Хесен-Дармштат и поранешната Пруска провинција Хесен-Насау. На 4 декември, 1946 година, Голем Хесен беше и официјално преименуван во Хесен.

Политика[уреди | уреди извор]

Листа на премиерите на Хесен[уреди | уреди извор]

  1. 1945: Лудвиг Бергштресер
  2. 1945 - 1946: Карл Гејлер
  3. 1946 - 1951: Кристијан Шток (СДП)
  4. 1951 - 1969: Георг-Август Цин (СДП)
  5. 1969 - 1976: Алберт Освалд (СДП)
  6. 1976 - 1987: Холгер Бурнер (СДП)
  7. 1987 - 1991: Валтер Валман (ХДУ)
  8. 1991 - 1999: Ханс Ајхел (СДП)
  9. since 1999: Роланд Кох (ХДУ)

Покраински избори од 2 февруари 2003 г.[уреди | уреди извор]

Роланд Кох остана премиер од ХДУ владата. Неговиот поранешен партнер во коалицијата од Слободната Демократска Партија не беше потребен повеќе и премина во опозиција.

Партија Гласови за партијата Процентуално гласови Вкупно места Процентуално места
Христијанско-Демократска Унија на Германија (ХДУ) 1,333,863 48.8% (+5,4) 56 (+6) 50.9%
Социјална Демократска Партија на Германија (СоцДП) 795,576 29.1% (-10,3) 33 (-13) 30.0%
Алијанса '90/Зелените 276,276 10.1% (+2,9) 12 (+4) 10.9%
Слободна Демократска Партија на Германија (СДП) 216,110 7.9% (+2,8) 9 (+3) 8.2%
Републиканците 34,563 1.3% (-1,4) 0 (=) 0.0%
Сите други 78,604 2.9% (+0,6) 0 (=) 0.0%
Вкупно 2,734,992 100.0% 110 100.0%


Смртна казна[уреди | уреди извор]

Смртната казна се спомнува сѐ уште во уставот на Хесен, бидејќи уставот на Хесен беше составен во 1946 година, кога смртната казна сѐ уште беше дел од германското судство. Не е јасно дали со плебисцит ќе се укине оваа казна.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]


  1. „Население на општините во Хесен“. Статистичка служба на Хесен. 6 Септември 2014. http://www.statistik-hessen.de/themenauswahl/bevoelkerung-gebiet/regionaldaten/bevoelkerung-der-hessischen-gemeinden/index.html.  (германски)
  2. „Бруто домашен производ“. Volkswirtschaftliche Gesamtrechnungen. Статистичка служба на Хесен. 2013. http://www.statistik-hessen.de/themenauswahl/gesamtwirtschaft-konjunktur/landesdaten/bip-wirtschaftsbereichen/grundzahlen-bruttoinlandsprodukt-bruttowertschoepfung/index.html. конс. 27 март 2014.  (германски)