Александру Македонски

Александру Македонски
Портрет на Александру Македонски.
Изворно име	Alexandru Macedonski
Роден/а	Александру Македонски 14 март 1854(1854-03-14) Букурешт, Влашка (денес Романија)
Починат/а	24 ноември 1920(1920-11-24) (возр. 66) Букурешт, Романија
Почивалиште	Гробишта Белу, Букурешт
Занимање	поет, писател
Јазик	романски
Националност	Романец
Жанр	поезија, роман, краток расказ
Книжевно движење	романтицизам

Александру Македонски (романски: Alexandru Macedonski) — романски поет, писател и новинар од македонско потекло, често именуван како најпознат и највлијателен романски поет после Михај Еминеску. Предвесник на локалната модернистичка литература, тој бил првиот локален автор кој употребил слободен стих, а некои тврделе дека биле први во модерната европска литература. Негов дедо бил Димитрие Македонски, син на Стојан Минчо од Македонија.

Потекло

Татковото семејство на поетот пристигнало во Влашка во почетокот на 19 век. Тие биле од македонско потекло. Дедото на Александру, Димитрие и неговиот брат, Павел, учествувле во востанието во 1821 година против администрацијата на фанариотите, и во сојуз со Филики Етерија. Димитрие станал предмет на контроверзии кога, во последната фаза од бунтот, застанал на страната на Етерија во неговата конфронтација со влашкиот водач Тудор Владимиреску, при што зел активно учество во неговото убиството. Двајцата браќа Македонски имале кариера во влашките војни сили, во време кога земјата била управувана од царски руски пратеници, кога Регуламентулскиот органски режим го признал семејството како припадник на благородништвото на Влашка.

Животопис

Како лидер на космополитски и естетички тренд образуван околу списанието Литератул, тој дијаметрално се спротивставувал на традиционализмот на внатрешниот изглед на современиот Михај Еминеску и неговото училиште. Дебитирајќи како неоромантичар во влашка традиција, Македонски поминал низ реалистичко-натуралистичката етапа која ја сметал за „социјална поезија“, додека постепено го дотерувал својот стил на симболизмот и парнасизмот, и постојано, но неуспешно се обидувал да се наметне во франкофонскиот свет. И покрај теоризираниот „инструментализам”, кој реагирал против традиционалните насоки на поезијата, тој одржувал доживотна врска со неокласицизмот и неговиот идеал на чистота.

Напоредно со неговата книжевна кариера, Македонски бил државен службеник, особено служел како префект во Будјак и Северна Добруџа во доцните 1870-ти. Како новинар и милитант, неговата верност се движела меѓу либералната струја и конзервативизмот, станувајќи вклучен во полемиките и контроверзите на денот. Од долгата низа публикации што ги основал, Литератул бил највлијателен, особено во неговите рани судири со литературното општество Џинмеа. Овие насочени Василе Александри и особено Еминеску, нивниот контекст и тон станале причина за голем расцеп меѓу Македонски и неговата публика.

Оваа ситуација се повторила и во подоцнежните години, кога македонското и неговото списание „Форца морала“ започнале кампања против драмскиот јунистички лик Јон Лука Караѓале, кого лажно го обвиниле за плагијат. За време на Првата светска војна, поетот ги влошува своите критики со поддршка на централните сили против романската алијанса со страната на Антанта. Неговата биографија била обележана и со долготраен интерес за езотеризмот, бројни обиди да се препознае како пронаоѓач и ентузијазам за возење велосипед.

Дела

Поезија

• Prima verba (1872);
• Poesii (1882);
• Excelsior (1895);
• Flori sacre (1912);
• Poema rondelurilor (1927)

Проза

• Dramă banală (1896);
• Cartea de aur (1902);
• Le calvaire de feu, Paris, (1906);
• Thalassa (1916); versiunea românească a romanului Le calvaire de feu;
• Nuvele (1923)

Дела преведени на македонски јазик

Романот на Александру Македонски, „Таласа“, е преведен на македонски јазик и издаден во 2024 година. Преведот од романски јазик е на Ирина Кроткова, а издавач е „Македоника литера“.