Ѓерв
| Кирилична буква Ѓерв | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Кирилица | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Словенски букви | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Несловенски букви | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Словенски букви вон употреба | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ѓерв (Голема буква: Ꙉ, ситна буква: ꙉ) е една од буквите од кирилицата што се користела во старата кирилица и босанската кирилица. Се користел во многу рани српско-хрватски споменици за да ги претстави звуците /dʑ/ и /tɕ/ (модерни đ/ђ/ѓ и ć/ћ/ќ).[1] Постои во табелата со кирилица Extended-B како U+A648 и U+A649. Тоа е основата на современите букви Ћ и Ђ; првото всушност било директно оживување на Ѓерв и се сметало за истото писмо.[1]
Ѓерв вообичаено се користел и на српската кирилица, каде што била официјално употребувана буква. Кога се ставал пред буквите н и л се претставувал за гласовите /ɲ/ и /ʎ/, кои денес се претставени соодветно со Њ и Љ.
Правописни реформи и формирање на буквите Ћ и Ђ
[уреди | уреди извор]Писмото Ђ е формирано во 1818 година од Вук Стефановиќ Караџиќ по неколку предлози за реформирање на Ѓерв од Лукијан Мушицки и Глигорије Гершиќ.[2][3][1] Меѓутоа, буквата Ћ (исто така заснована на Ѓерв) првпат ја употребил Доситеј Обрадовиќ во директна реформа на буквата Ѓерв.[4][5]
Кодови за пресметување
[уреди | уреди извор]| Знак | Ꙉ | ꙉ | ||
|---|---|---|---|---|
| Уникоден назив | КИРИЛИЦА ГОЛЕМА БУКВА ЃЕРВ | КИРИЛИЦА МАЛА БУКВА ЃЕРВ | ||
| Бр. систем | дец. | хекс. | дец. | хекс. |
| Уникод | 42568 | U+A648 | 42569 | U+A649 |
| UTF-8 | 234 153 136 | EA 99 88 | 234 153 137 | EA 99 89 |
| Бројчена ознака | Ꙉ | Ꙉ | ꙉ | ꙉ |
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 Maretić, Tomislav. Gramatika i stilistika hrvatskoga ili srpskoga književnog jezika, p. 14-15. 1899.
- ↑ Lalević, Miodrag S. (1953). Potsetnik iz srpskohrvatskog jezika i pravopisa: s pravopisnim i jezičkim savetnikom. Rad. стр. 75.
Облик му је у Вуковој азбуци дао песник Лукијан Мушицки
- ↑ Петар Ђорђић. Историја српске ћирилице. Београд, 1971.
- ↑ Maretić, Tomislav. Gramatika i stilistika hrvatskoga ili srpskoga književnog jezika. 1899.
- ↑ Campbell, George L.; Moseley, Christopher (2013-05-07). The Routledge Handbook of Scripts and Alphabets (англиски). Routledge. стр. 85. ISBN 978-1-135-22296-3.