Лукијан Мушицки

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Musicki1.jpg
Роден 27 јануари 1777
Темерин
Починал 15 март 1837(1837-03-15) (воз. 60 г.)
Карловац, Австријско царство
Националност Србин
Познат владика,поет


Лука „Лукијан“ Мушицки (Темерин, 27 јануари 1777Карловац, 15 март 1837) бил српски владика и поет.

Биографија[уреди | уреди извор]

Основно училиште учел во Темерин, гимназиј во Нови Сад и Сегедин, а право и филозофија во Пешта. По завршените студии станува администратор на митрополитската канцеларија во Сремски Карловци, наставник по богословија и, бидејќи се замонашил, архимандрит на манастирот Шишатовац. Од 1828 до смртта бил владика на карловачкото владичанство со седиште во Плашки. Во Воената краина постоеле училишта на германски, а тој ги отворил првите училишта на српски јазик во Плашки, Шкаре, Зрмања и Мутилиќ. Како епископ Горно-карловачки го основал Богословското училиште, во кое и самиот предавал наука. Мушицки "извел од неа и испратил во народ млади свештеници, утврдени во православието и свесни Срби". Уредил и српските деца во граничните германски училишта да добијат православен катихизис.[1] Умро је као владика у Плашком. Починал во Карловац на 18 март 1837[2]

Дејност[уреди | уреди извор]

Мушицки бил еден од најобразованите писатели на своето време. Покрај грчкиог и латинскиот, тој знаел неколку европски јазици и ги познавал скоро сите поголеми поети од античкото и новото време. Негови омилени поети се: Фридрих Готлиб Клопшток, познат германски поети, авторот на „Месијаде“, Давид „псалмопеец“ (српски јазик „псалмопјевац“) и особено Хорације, чија поетика (Ars poetica) ја знаел напамет. Тој од Хорациј ги зема метричките форми, пофалбената и свечен речитост и прв меѓу Србите почнува да ствара уметничкапоезија во духот и рувото на псевдокласичната европска поезија. Тој самиот зборувал дека ја имитира „Флаката“ и го смета за голем успех тоа што може на српски јазик да пее со латински метрички обрасци.

Многу учен и образован книжевник, Мушицки се обидува архаичниот старословенски јазик, кој немал книжевна традиција, да го прилагоди кон псевдокласичната дисциплина на формата, во време кога таа дисциплина преживеала како и самиот јазик. Тој се обидел независно од народната песа да створи нови ритмички форми и дал неколку виртуозни обрасци, но неговиот обид пропаднал поради отсуство на талент и поради архаичниот јазик.

Живеејќи во времтое на вуковата реформа на јазикот и правописот, Мушицки се занимавал и со прашањето на јазикот. Тој за буквата ј и ја внесува во српската азбука буквата ѓ (српски јазикђ), се изјаснува за народниот јазик, но како црковен човек тој е и за рускословенски:

Словенски, сербски језик — два су пута, К једној цели воде нас.


Тој смета дека рускословенскиот јазик треба да остане језик на црквата и науката, а народниот за народот и популарната книжевност.

Дело[уреди | уреди извор]

Тој напишал четири книги лирски песни со родољубива, морална и дидактичка содржина. Тоа е учено стихотворение на многу учен и добронамерен родољуб и црковен човек, стихотворството лишено од правиот поетскиг занос и убавина. Тој пее за карактерот, народољубието, благонаравијата и добродјетелството и дава морални поуки на младите . Негови програмски песни „Гласот на народољубецот“ (српски „Глас народољупца“) и „Гласот на шишатовачката харфа “ (српски „Глас харфе шишатовачке“ ) биле познати во своето време и училишната младина ги знела напамет. Таа негова поезија била ценета во своето време поради силно и искрено родољубие и претставува интересен обид за уметничка версификација по углед на латинските метрички облици и воедно како карактеристичен образец на ладна и вкочанета „објективна лирика“. Одржавал пријателска врска со Михаило Витковиќ, српски поет од Пешта на кого Мушицки му посветил и ода.

Споменикна Мушицки во Темерин

Референци[уреди | уреди извор]

Литература[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

  1. "Школски лист", Сомбор 1882. године
  2. Рудолф Строхал, Град Карловац описан и орисан, власт. накл. (Тисак M. Фогине), Карловац, 1906., pp. 232.