CERN

Европска организација за нуклеарно истражување Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire
200px
Земји-членки
Основана	29 септември 1954
Седиште	Женева, Швајцарија
Членство	20 земји-членки и 8 набљудувачи
Генерален директор	Ролф-Дитер Хојер
Мреж. место	http://www.cern.ch/

Европската организација за нуклеарно истражување (англиски: European Organization for Nuclear Research, француски: Organisation européenne pour la recherche nucléaire) позната као ЦЕРН (CERN, името доаѓа од првобитниот назив Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire) е најголем центар за истражување на елементарни честички. Се наоѓа во околината на Женева, Швајцарија.

Моментално најкрупниот и најзначајниот проект на организацијата е направата Голем хадронски судирач со која се трага по тајните на создавањето на материјата во универзумот, особено по фундаменталната честичка наречена „Хигсов бозон“.

Македонија учествува со Националната агенција за нуклеарни технологии на РМ.

Финансирање

Ова е табела на буџетот од 2008:

земја членка	учество	мил. CHF
Германија	19,40 %	208
Велика Британија	17,35 %	186
Франција	14,92 %	160
Италија	11,43 %	122
Шпанија	8,34 %	89
Холандија	4,51 %	48
Швајцарија	3,03 %	32
Белгија	2,74 %	29
Норвешка	2,70 %	29
Шведска	2,56 %	27
Полска	2,30 %	24
Австрија	2,19 %	23
Грција	1,83 %	19
Данска	1,82 %	19
Финска	1,40 %	15
Португалија	1,12 %	12
Чешка	0,96 %	10
Унгарија	0,83 %	9
Словачка	0,37 %	4
Бугарија	0,20 %	2

Членки

Земји членки на CERN во 2008

  Основачи

  Подоцна вклучени

Анимирана карта на промените во членството во CERN од 1954 до 1999 (граници во 1989 и 2008)

Членки на CERN (сино) и набљудувачи (црвено: САД, Израел, Турција, Јапонија, Индија и Русија) вo 2008

Првите 12 земји потписнички и основачи од 1954 биле:

• Белгија
• Данска
• Германија (како Западна Германија)
• Франција
• Грција
• Италија
• Норвешка
• Шведска
• Швајцарија
• Холандија
• Велика Британија
• Југославија (подоцна напуштила)

По формирањето, CERN регуларно примала нови членки.

• Австрија приклучена во 1959, (13 членки)
• Југославија напушта во 1961 (12 членки)
• Шпанија прилкучена во 1961 (напушта во 1969, за повторно во 1983 да се приклучи (13 членки)
• Португалија прилкучена во 1985 (14 членки)
• Финска прилкучена во 1991
• Полска прилкучена во 1991 (16 членки)
• Унгарија прилкучена во 1992 (17 членки)
• Чешка прилкучена во 1993
• Словачка прилкучена во 1993 (19 членки)
• Бугарија прилкучена во 1999 (20 членки)

Моментално членуваат 20 земји, од кои 18 се членки на ЕУ.

Осум додатни меѓународни организации имаат набљудувачки статус:

• Европска Комисија
• Индија
• Израел
• Јапонија
• Русија
• Турција
• УНЕСКО
• САД

Земји кои не се членки, но имаат потпишано договори за соработка:

• Алжир
• Аргентина - 11 март 1992
• Ерменија - 25 март 1994
• Австралија - 1 ноември 1991
• Азербејџан - 3 декември 1997
• Белорусија - 28 јуни 1994
• Бразил - 19 февруари 1990 & октомври 2006
• Канада - 11 октомври 1996
• Чиле - 10 октомври 1991
• НР Кина - 12 јули 1991, 14 август 1997 & 17 февруари 2004
• Колумбија - 15 мај 1993
• Хрватска - 18 јули 1991
• Куба
• Кипар - 14 февруари 2006
• Естонија - 23 април 1996
• Грузија - 11 октомври 1996
• Исланд - 11 септември 1996
• Иран - 5 јули 2001
• Ирска
• Литванија - 9 ноември 2004
• Македонија - 27 април 2009
• Мексико - 20 февруари 1998
• Црна Гора - 12 октомври 1990
• Мароко - 14 април 1997
• Нов Зеланд - 4 декември 2003
• Пакистан - 1 ноември 1994. Со можност да постане земја-набљудувач.
• Перу - 23 февруари 1993
• Романија - 1 октомври 1991. Од 12 декември 2008 статус на земја кандидат за членство.
• Србија - 8 јуни 2001. Во 2008 аплицирала за членство во CERN.
• Словенија - 7 јануари 1991
• ЈАР - 4 јули 1992
• Република Кореја - 25 октомври 2006. Со можност да стане земја набљудувач за неколку години.
• Република Кина
• Тајланд
• Украина - 2 април 1993
• Виетнам

Надворешни врски

• Official site
• CERN at 50
• CERN Courier - International journal of high-energy physics
• CERN chronology
• CERN e-Recruitment site - students and fellows programmes and staff employment opportunities
• CERN podcast
• CERN ultra high vacuum solar thermal collector.
• CERN visits
• Engineering the large hadron collider at CERN, Dr. Lyn Evans CBE, Ingenia magazine, June 2008.
• Globe of science and innovation info
• Hands-On-CERN (educational site about CERN and particle physics)
• Microcosm museum info
• NYT's a giant takes on physics’ biggest questions
• The cloud experiment

Видео

• CERNTV - Канал на YouTube (англиски)
• Експериментот од 9 милијарди долари (Би-Би-Си) (англиски)

46.234167, 6.052778