Чиле

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Република Чиле
República de Chile
Знаме Грб
ГеслоPor la razón o la fuerza
"Со право или моќ" (шпански)[1]
ХимнаHimno Nacional de Chile (шпански)

Главен град
(и најголем)
[[Сант

јаго]]
33°26′ ЈГШ 70°40′ ЗГД / 

Службен јазик шпански
Народности  52,7% белци, 44,1% мешани, 3,2% староседелци.[2]
Демоним Чилеанец
Уредување Репрезантативна демократија
 -  Претседател Мишел Бачелет
Независност од Шпанија 
 -  Првта владина хунта 18 септември 1810 
 -  Објавена 12 февруари 1818 
 -  Призната 25 април 1844 
 -  Моментален устав 11 септември 1980 
Површина
 -  Вкупна 756.950 км2 (38-ма)
 -  Вода (%) 1.07²
Население
 -  проценка за јуни 2009 16,928,873 (60-та)
 -  Попис 2002 15,116,435 
 -  Густина 22 жит/км2 (194-та)
БДП (ПКМ) проценка за 2008
 -  Вкупен $243.044 милијарди[3] 
 -  По жител $14,510[3] 
БДП (номинален) проценка за 2008
 -  Вкупно $169.573 милијарди[3] 
 -  По жител $10,124[3] 
Џини (2006) 54 (висок
ИЧР (2006) 0.874 (висок) (40-та)
Валута Пезо (CLP)
Часовен појас н/п (UTC-4)
 -  (ЛСВ) н/п (UTC-3)
НДД .cl
Повик. бр. 56

Чиле (офиц. Република Чиле, шпански: República de Chile) — држава која го опфаќа централниот и јужнозападниот брег на Јужна Америка. Главен град е Сантјаго. Чиле се граничи со Tихиот Oкeaн на запад, сo Перу на север, Боливија на североисток и со Аргентина на исток.

Етимологија на име[уреди]

Историја[уреди]

Територијата на денешната држава Чиле била населувана уште пред 10.000 години. Ова се должи главно поради своите плодородни долини кои се наоѓаат по бреговите на земјата. Во текот на 16 век, португалецот Фернандо Магелан го открил т.н. Мегеланов проток. Во 1531 година Шпанија завладеала со Империјата на Инките во денешно Перу. Еден од конквистадорите за овој регион бил Диего де Алмагро, но тој не оставил скоро никакви остатоци од тоа време. Шпанското присуство започнало да се чувствива во времето на Педро де Валдивија (15401541). Тој успеал да основа поголем број на градови и села на јужниот дел од крајбрежјето. На 12 февруари 1541 година ја основал денешната престолнина Сантјаго де Чиле. И покрај тоа што Шпанците не откриле злато во регионот, сепак поради својата стратегиска положба земјата станала дел од Вицекралство Перу. Така територијата на Чиле до 1810-тите била под контрола на Шпанија за да во 1818 година добие независнот. Карактеристично за Чиле е тоа што станала една од поразвиените земји во регионот со развиена морска флота и силна армија. Оваа надмоќ и дозволило на земјата да стапи во конфликт со Перу и Боливија во 1879-1883 година, да окупира Лима и да и ги одзеде крајбрежните области на Боливија. Во 1925 година бил изгласен нов устав според кој претседателот станал највлијателен во републиката. Во 1970 година на чело на земјатазастанал Салвадор Алјенде, за да по само три години со воен удар на власт дошол генералот Аугусто Пиноче. По неговата смрт во 1990 година бил спроведен референдум по кој бил ставен крај на милитаристичкото управување на земјата.

Географија и клима[уреди]

Политички систем[уреди]

Административна поделба[уреди]

Crystal Clear app xmag.svg Главни статии: „Региони во Чиле“ и „Покраини во Чиле.

Економија[уреди]

Население, јазик и религија[уреди]

Чилеанска екипа

Чиле е мешавина од различни етнички групи, главно потомци на европските доселеници.[4] [5] [6][7] Тие сочинуваат околу 52,7% и 90% од населението.[2] [8] Бранови емигранти од европските земји пристигнувале во Чиле во доцниот 19-ти век и почетокот на 20 век: Германци, Французи, Британци, Полјаци, Италијанци, Шпанци, Руси, Хрвати, Срби и други, како и помал број на имигранти од Блискиот Исток.

Што се однесува до религијата, Католиците сe 70%, додека протестантите се 15,1% од вкупното население.

Култура во Чиле[уреди]

Музика во Чиле[уреди]

Спорт во Чиле[уреди]

Надворешни врски[уреди]

Поврзано[уреди]

Слики[уреди]

Наводи[уреди]