Нобелова награда за физика

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Предната страна од медалот.

Нобелова награда за физика (шведски: Nobelpriset i fysik) е годишна награда што ја доделуваКралската академија на науките на научници од различни области на физиката. Таа е една од петте Нобелови награди што ја основал во 1895 година пронаоѓачот на динамитот, шведскиот физичар Алфред Нобел (1833 - 1896). Останатите награди се: Нобелова награда за хемија, Нобелова награда за физиологија или медицина, Нобелова награда за литература, Нобелова награда за мир и Нобелова награда за економија.[1]

Според тестаментот на Нобел, наградата се исплатува од средствата на фондацијата „Нобел“, а ја доделува комитет од пет члена кои ги избира Кралската академија на науките.[2] Првата Нобелова награда за физика е доделена во 1901 година на Вилхелм Конрад Рентген, од Германија.

Секој добитник добива медал, диплома и парична награда која не е иста секоја година.[3] Во 1901 година, Рентген добил 150.782 шведски круни, што е околу 7.731.004 шведски круни во декември 2007 година. Во 2008 година, наградата им беше доделена на Макото Кобајаши, Тошихиде Маскава и Јоичиро Намбу, кои поделија износ од десет милиони шведски круни (малку повеќе од 1 милион , или 1,4 милиони американски долари.[4]

Маградата се доделува во Стокхолм на годишна церемонија на 10 декември, годишница од смртта на Нобел.[5]

Лауреати[уреди]

Година Добитник[A] Земја[B] Образложување[C]
1901 WilhelmRöntgen.JPG Вилхелм Конрад Рентген Германија „за откривање на зраците наречени според него“[6]
1902 Hendrik Antoon Lorentz.jpg Хендрик Лоренц Холандија „за нивното истражување на влијанието на магнетизмот врз феноменот радијација“[7]
Pieter Zeeman.jpg Питер Земан Холандија
1903 Becquerel Henri photograph.jpg Анри Бекерел Франција „за откривање на спонтаната радиоактивност[8]
Пјер Кири Франција „за нивните истражувања на феноменот радијација, откриен од професорот Анри Бекерел[8]
Mariecurie.jpg Марија Склодовска - Кири Франција
1904 John William Strutt.jpg Џон Страт Велика Британија „за истражувањето на густината на најважните гасови, како и за откривањето на аргон во врска со овие студии“[9]
1905 Phillipp Lenard in 1900.jpg Филип Ленард Германија „за неговата работа во врска со катодните зраци[10]
1906 J.J Thomson.jpg Џозеф Џон Томсон Велика Британија „за теоретските и експерименталните истражувања во врска со спроведливоста на електрицитет на гасовите“[11]
1907 Albert Abraham Michelson2.jpg Алберт Абрахам Мајклсен САД „за неговите оптички инструменти и спетроскопските и метролошките истражувања заедно со нивната примена“[12]
1908 G lippmann.jpg Габриел Липман Франција „за методот за фотографска репродукција на боите врз основа на феноменот интерференција[13]
1909 Guglielmo Marconi.jpg Џулиелмо Маркони Италија „за нивниот придонес кон развојот на бежичната телеграфија“[14]
Ferdinand Braun.jpg Карл Фердинанд Браун Германија
1910 Johannes Diderik van der Waals.jpg Јоханес ван дер Валс Холандија „за неговата работа на равенките за состојбата на гасовите и течностите“[15]
1911 Wilhelm Wien 1911.jpg Вилхелм Вин Германија „за неговото откритие во врска со законот за управување со топлинското зрачење“[16]
1912 Nils Gustaf Dalén.jpg Нилс Густаф Дален Шведска „за изумот на автоматските вентили, дизајнирани за употреба во комбинација со акумулатори на гас во светилници и пловки“[17]
1913 Kamerlingh portret.jpg Хејке Камерлинг-Онес Холандија „за неговото истражување во врска со ниските температури, што доведе до производство на течен хелиум"[18]
1914 Max von Laue.jpg Макс вон Лауе Германија „за откривањето на дифракција на Икс зраците со кристали“[19]
1915 William Henry Bragg 2.jpg Вилијам Хенри Брег Велика Британија „за нивниот придонес во анализа на кристалната структура со употреба на Х-зраци“[20]
Wl-bragg.jpg Вилијам Лоренс Брег Велика Британија
1916 Не е доделена
1917 Charles Glover Barkla.jpg Чарлс Гловер Баркла Велика Британија „за откривањето на рендгентската радијација на елементите“[21]
1918 Max Planck (Nobel 1918).jpg Макс Планк Германија „[за] унапредувањето на физиката преку откривањето на енергијата на квантите[22]
1919 Johannes Stark.jpg Јоханес Штарк Германија „за откривањето на Доплеровиот ефект и за разделувањето на спектралните линии во електричните полиња[23]
1920 Guillaume 1920.jpg Шарл Едвард Гијом Швајцарија „за придонесот кон физиката во врска со прецизното мерење преку откривањето на аномалиите на легурите на челичен никел“[24]
1921 Einstein1921 by F Schmutzer 4.jpg Алберт Ајнштајн Германија
Швајцарија
„за придонесот во теоретската физика, и посебно за пронаоѓањето на законот за фотоелектричен ефект“[25]
1922 Niels Bohr.jpg Нилс Бор Данска „за придонесот во истражувањето на структурата на атомот и за откривање на нивното зрачење“[26]
1923 Robert-millikan2.jpg Роберт Миликен САД „за неговата работа со основното полнење на електрицитетот и фотоелектричниот ефект“[27]
1924 Карл Мане Сигбан Шведска „за истражувањата и откритијата на полето на спектроскопија со Х-зраци“[28]
1925 James Franck.jpg Џејмс Франк Германија „за нивното откривање на законите во врска со влијанието на електронот врз атомот[29]
Густав Херц Германија
1926 Жан Батист Перен Франција „за неговата работа со испрекинатата структура на материјата, и посебно за неговото откривање на седиментната рамнотежа“[30]
1927 Arthur Holly Compton.gif Артур Холи Комптон САД „за откривањето на ефектот наречен по него[31]
Charles Thomson Rees Wilson at 1927 Solvay conference.jpg Чарлс Вилсон Велика Британија „за неговиот метод на правење патиштата така што наелектризирани честички видливи од кондензација на пареа“[31]
1928 Niels BohrUpOwenWillansRichardsonDownSolvay1927.JPG Овен Виланс Ричардсон Велика Британија „за неговата работа на термоелектронскиот феномен и особено за откривањето на термоелектронскиот закон наречен по него[32]
1929 Broglie Big.jpg Луј де Броли Франција „за неговото откривање на брановата природа на електроните“[33]
1930 Чандрасекара Венката Раман Индија „за неговиот изум познат како расејување на светлината и за откритието на појавата именувана во негова чест"[34]
1931 Не е доделена
1932 Werner Heisenberg at 1927 Solvay Conference.JPG Вернер Хајзенберг Германија "за создавањето на квантна механика, и за теоријата која, меѓу другото, доведе до откривање на другите алотропски модификации на водород"[35]
1933 Erwin Schrödinger.jpg Ервин Шредингер Австрија "за откривање на нови продуктивни форми на атомска теорија"[36]
Dirac.gif Пол Дирак Велика Британија
1934 Не е доделена
1935 Џејмс Чедвик Велика Британија „за откривање на неутронот[37]
1936 Hess.jpg Виктор Франц Хес Австрија „за откривање на космичката радиација[38]
Carl anderson.1937.jpg Карл Дејвид Андерсон САД „за откривање на позитронот[38]
1937 Клинтон Дејвисон САД "за нивната експериментална потврда на дифракција на електрони од кристали"[39]
Џорџ Паџет Томсон Велика Британија
1938 Enrico Fermi 1943-49.jpg Енрико Ферми Италија "за експерименталниот доказ за постоењето на нови радиоактивни елементи со неутронско зрачење, како и за откритието на нови јадрени реакции каде учествуваат бавните неутрони"[40]
1939 Ernest Orlando Lawrence.jpg Ернест Лоренс САД "за создавањето и развој на акцелераторот и за добиените резултати од него, посебно оние во врска со вештачките радиоактивни елементи"[41]
1940 Не е доделена
1941 Не е доделена
1942 Не е доделена
1943 Ото Штерн САД "за неговиот придонес во развојот на методот познат како молекуларен зрак и за откривање на магнетниот момент на протонот"[42]
1944 Исидор Исак Раби САД "за неговиот резонантен метод за снимање на магнетниот момент на атомското јадро"[43]
1945 Wolfgang Pauli young.jpg Волфганг Паули Австрија "за откривање на Принципот на исклучување во квантната механика, познат и како принципот на Паули"[44]
1946 Перси Вилијамс Бриџмен САД "for the invention of an apparatus to produce extremely high pressures, and for the discoveries he made there within the field of high pressure physics"[45]
1947 EVAppleton.jpg Едвард Виктор Еплтон Велика Британија "for his investigations of the physics of the upper atmosphere especially for the discovery of the so-called Appleton layer"[46]
1948 Патрик Блекет Велика Британија "for his development of the Wilson cloud chamber method, and his discoveries therewith in the fields of nuclear physics and cosmic radiation"[47]
1949 Хидеки Јукава Јапонија "for his prediction of the existence of mesons on the basis of theoretical work on nuclear forces"[48]
1950 Сесил Френк Поуел Велика Британија "for his development of the photographic method of studying nuclear processes and his discoveries regarding mesons made with this method"[49]
1951 Џон Кокрофт Велика Британија "for their pioneer work on the transmutation of atomic nuclei by artificially accelerated atomic particles"[50]
Ернест Волтон Ирска
1952 Felix Bloch, Stanford University.jpg Феликс Блох САД "for their development of new methods for nuclear magnetic precision measurements and discoveries in connection therewith"[51]
Едвард Персел САД
1953 Фриц Зернике Холандија "for his demonstration of the phase contrast method, especially for his invention of the phase contrast microscope"[52]
1954 Макс Борн Велика Британија "for his fundamental research in quantum mechanics, especially for his statistical interpretation of the wavefunction"[53]
Валтер Боте Западна Германија "for the coincidence method and his discoveries made therewith"[53]
1955 Вилијамс Ламб САД "for his discoveries concerning the fine structure of the hydrogen spectrum"[54]
Поликарп Куш САД "for his precision determination of the magnetic moment of the electron"[54]
1956 Џон Бардин САД "for their researches on semiconductors and their discovery of the transistor effect"[55]
Волтер Хаусер Братејн САД
William Shockley, Stanford University.jpg Вилијам Шокли САД
1957 Тцинг Дао Ли Кина "for their penetrating investigation of the so-called parity laws which has led to important discoveries regarding the elementary particles"[56]
CNYang.jpg Чен Нинг Јанг Кина
1958 Павел Алексеевич Черенков Советски Сојуз "for the discovery and the interpretation of the Cherenkov effect"[57]
Илја Франк Советски Сојуз
Игор Там Советски Сојуз
1959 Owen Chamberlain.jpg Ове Чемберлен САД "for their discovery of the antiproton"[58]
Segre.jpg Емилио Сегре Италија
1960 Donald Glaser.jpg Доналд Артур Глејзер САД "for the invention of the bubble chamber"[59]
1961 Роберт Хофштатер САД "for his pioneering studies of electron scattering in atomic nuclei and for his thereby achieved discoveries concerning the structure of the nucleons"[60]
Рудолф Месбауер Западна Германија "for his researches concerning the resonance absorption of gamma radiation and his discovery in this connection of the effect which bears his name"[60]
1962 Лев Давидович Ландау Советски Сојуз "for his pioneering theories for condensed matter, especially liquid helium"[61]
1963 Еуген Вигнер САД "for his contributions to the theory of the atomic nucleus and the elementary particles, particularly through the discovery and application of fundamental symmetry principles"[62]
Марија Геперт-Мајер САД "for their discoveries concerning nuclear shell structure"[62]
Memorial Plaque, Heidelberg Insitute for Theoretical Physics, Philosophenweg 16.jpg Јоханес Ханс Јенсен Западна Германија
1964 Николај Басов Советски Сојуз "for fundamental work in the field of quantum electronics, which has led to the construction of oscillators and amplifiers based on the maser-laser principle"[63]
Александар Прохоров Советски Сојуз
Чарлс Таунс САД
1965 Richard Feynman ID badge.png Ричард Фајнман САД "for their fundamental work in quantum electrodynamics, with deep-ploughing consequences for the physics of elementary particles"[64]
Џулијан Швингер САД
Син Итиро Томонага Јапонија
1966 Алфред Кастлер Франција "for the discovery and development of optical methods for studying Hertzian resonances in atoms"[65]
1967 Hans Bethe.jpg Ханс Бете САД "for his contributions to the theory of nuclear reactions, especially his discoveries concerning the energy production in stars"[66]
1968 Luis Alvarez ID badge.png Луис Валтер Алварез САД "for his decisive contributions to elementary particle physics, in particular the discovery of a large number of resonance states, made possible through his development of the technique of using hydrogen bubble chamber and data analysis"[67]
1969 Murray Gell-Mann.jpg Мјуреј Гел-Ман САД "for his contributions and discoveries concerning the classification of elementary particles and their interactions"[68]
1970 Ханс Улаф Алфвен Шведска "for fundamental work and discoveries in magneto-hydrodynamics with fruitful applications in different parts of plasma physics"[69]
Луј Нел Франција "for fundamental work and discoveries concerning antiferromagnetism and ferrimagnetism which have led to important applications in solid state physics"[69]
1971 Денис Габор Велика Британија "for his invention and development of the holographic method"[70]
1972 Џон Бардин САД "for their jointly developed theory of superconductivity, usually called the BCS-theory"[71]
Леон Купер САД
Џон Роберт Шрифер САД
1973 Лео Есаки Јапонија "for their experimental discoveries regarding tunneling phenomena in semiconductors and superconductors, respectively"[72]
Ивер Јевер САД
Брајан Дејвид Џозефсон Велика Британија "for his theoretical predictions of the properties of a supercurrent through a tunnel barrier, in particular those phenomena which are generally known as the Josephson effect"[72]
1974 Мартин Рајл Велика Британија "for their pioneering research in radio astrophysics: Ryle for his observations and inventions, in particular of the aperture synthesis technique, and Hewish for his decisive role in the discovery of pulsars"[73]
Ентони Хевиш Велика Британија
1975 Оге Нилс Бор Данска "for the discovery of the connection between collective motion and particle motion in atomic nuclei and the development of the theory of the structure of the atomic nucleus based on this connection"[74]
Бен Рој Мотелсон Данска
Џејмс Реинвотер САД
1976 Burton Richter - charm quark.jpg Бартон Рихтер САД "for their pioneering work in the discovery of a heavy elementary particle of a new kind"[75]
Семјуел Тинг САД
1977 Andersonphoto.jpg Филип Ворен Андерсон САД "for their fundamental theoretical investigations of the electronic structure of magnetic and disordered systems"[76]
Невил Франсис Мот Велика Британија
Џон Ван Влек САД
1978 Пјотр Капица Советски Сојуз "for his basic inventions and discoveries in the area of low-temperature physics"[77]
Arno Penzias.jpg Арно Пензиас САД "for their discovery of cosmic microwave background radiation"[77]
Роберт Вудроу Вилсон САД
1979 Sheldon Glashow at Harvard.jpg Шелдон Глашоу САД "for their contributions to the theory of the unified weak and electromagnetic interaction between elementary particles, including, inter alia, the prediction of the weak neutral current"[78]
Абдус Салам Пакистан
Steven-weinberg.jpg Стивен Ваинберг САД
1980 James Watson Cronin 2006.jpg Џејмс Кронин САД "for the discovery of violations of fundamental symmetry principles in the decay of neutral K-mesons"[79]
Вал Фич САД
1981 Николас Бломберген САД "for their contribution to the development of laser spectroscopy"[80]
Artur Schawlow, Stanford University.jpg Артур Шолоу САД
Каи Сигбан Шведска "for his contribution to the development of high-resolution electron spectroscopy"[80]
1982 Кенет Вилсон САД "for his theory for critical phenomena in connection with phase transitions"[81]
1983 Субрамањан Чандрасехар САД "for his theoretical studies of the physical processes of importance to the structure and evolution of the stars"[82]
Вилијам Алфред Фаулер САД "for his theoretical and experimental studies of the nuclear reactions of importance in the formation of the chemical elements in the universe"[82]
1984 Carlo Rubbia W and Z bosons.jpg Карло Рубија Италија "for their decisive contributions to the large project, which led to the discovery of the field particles W and Z, communicators of weak interaction"[83]
Симон ван дер Мер Холандија
1985 Klausvonklitzing.jpg Клаус фон Клицинг Западна Германија "for the discovery of the quantized Hall effect"[84]
1986 Ернст Руска Западна Германија "for his fundamental work in electron optics, and for the design of the first electron microscope"[85]
Gerd Binnig sw.jpg Герд Биниг Западна Германија "for their design of the scanning tunneling microscope"[85]
Rohrer.jpg Хајнрих Рорер Швајцарија
1987 Јохан Беднорц Западна Германија "for their important break-through in the discovery of superconductivity in ceramic materials"[86]
Karl Alexander Mueller.jpg Карл Александер Милер Швајцарија
1988 Leon M. Lederman.jpg Леон Макс Ледерман САД "for the neutrino beam method and the demonstration of the doublet structure of the leptons through the discovery of the muon neutrino"[87]
Мелвин Шварц САД
Jack-Steinberger-2008.JPG Џек Стеинбергер САД
1989 Норман Фостер Рамзи САД "for the invention of the separated oscillatory fields method and its use in the hydrogen maser and other atomic clocks"[88]
Ханс Георг Демелт САД "for the development of the ion trap technique"[88]
Волфганг Паул Западна Германија
1990 Џером Фридман САД "for their pioneering investigations concerning deep inelastic scattering of electrons on protons and bound neutrons, which have been of essential importance for the development of the quark model in particle physics"[89]
Хенри Кендал САД
Ричард Тејлор Канада
1991 Pierre-Gilles Rice University.jpg Пјер-Жил де Жен Франција "for discovering that methods developed for studying order phenomena in simple systems can be generalized to more complex forms of matter, in particular to liquid crystals and polymers"[90]
1992 Жорж Шарпак Франција "for his invention and development of particle detectors, in particular the multiwire proportional chamber"[91]
1993 Расел Халс САД "for the discovery of a new type of pulsar, a discovery that has opened up new possibilities for the study of gravitation"[92]
Џозеф Хотон Тејлор САД
1994 Бертрам Брокхаус Канада "for the development of neutron spectroscopy" and "for pioneering contributions to the development of neutron scattering techniques for studies of condensed matter"[93]
Клифорд Шал САД "for the development of the neutron diffraction technique" and "for pioneering contributions to the development of neutron scattering techniques for studies of condensed matter"[93]
1995 Martin Perl - tau.jpg Мартин Луис Перл САД "for the discovery of the tau lepton" and "for pioneering experimental contributions to lepton physics"[94]
Frederick Reines.jpg Фредерик Рејнс САД "for the detection of the neutrino" and "for pioneering experimental contributions to lepton physics"[94]
1996 Дејвид Морис Ли САД "for their discovery of superfluidity in helium-3"[95]
Douglas Osheroff.jpg Даглас Ошероф САД
Роберт Колеман Ричардсон САД
1997 StevenChu.jpg Стивен Чу САД "for development of methods to cool and trap atoms with laser light"[96]
Claude Cohen-Tannoudji.JPG Клод Коен-Тануџи Франција
William Phillips-physicist photo.jpg Вилијам Даниел Филипс САД
1998 Robert Laughlin, Stanford University.jpg Роберт Лафлин САД "for their discovery of a new form of quantum fluid with fractionally charged excitations"[97]
Horst Störmer.jpg Хорст Лудвиг Штермер Германија
Даниел Чи Цуи САД
1999 GerardtHooft.jpg Герардус Хоофт Холандија "for elucidating the quantum structure of electroweak interactions in physics"[98]
Мартинус Велтман Холандија
2000 Zhores Alferov.jpg Зохерес Иванович Алферов Русија "for developing semiconductor heterostructures used in high-speed- and optoelectronics"[99]
Герберт Кремер Германија
Џек Килби САД "for his part in the invention of the integrated circuit"[99]
2001 Eric Cornell (right) and Carl Wieman (left) Ерик Алин Корнел САД "for the achievement of Bose-Einstein condensation in dilute gases of alkali atoms, and for early fundamental studies of the properties of the condensates"[100]
Карл Виман САД
Ketterle.jpg Вофганг Кетерле Германија
2002 Рејмонд Дејвис САД "for pioneering contributions to astrophysics, in particular for the detection of cosmic neutrinos"[101]
Масатоши Кошиба Јапонија
RiccardoGiacconi.jpg Рикардо Џакони САД "for pioneering contributions to astrophysics, which have led to the discovery of cosmic X-ray sources"[101]
2003 AA Abrikosov ANL1.jpg Алексеј Алексеевич Абрикосов Русија
САД
"for pioneering contributions to the theory of superconductors and superfluids"[102]
Виталиј Лазаревич Гинзбург Русија
Ентони Џејмс Легет Велика Британија
САД
2004 David Gross cropped.JPG Дејвид Грос САД "for the discovery of asymptotic freedom in the theory of the strong interaction"[103]
Дејвид Полицер САД
FrankStockholm2004.jpg Франк Вилцек САД
2005 Roy Glauber Dec 10 2005.jpg Рој Глаубер САД "for his contribution to the quantum theory of optical coherence"[104]
Џон Хол САД "for their contributions to the development of laser-based precision spectroscopy, including the optical frequency comb technique"[104]
Theodor W Haensch.jpg Теодор Хенш Германија
2006 John-C-Mather.jpg Џон Метер САД "for their discovery of the blackbody form and anisotropy of the cosmic microwave background radiation"[105]
George Smoot.jpg Џорџ Смут САД
2007 Albert Fert at EP2DS 2007 in Genua PICT5745.jpg Алберт Фер Франција "for the discovery of giant magnetoresistance"[106]
Peter Gruenberg 01.jpg Петер Грунберг Германија
2008 Mkobayashi.jpg Макото Кобајаши Јапонија "for the discovery of the origin of the broken symmetry which predicts the existence of at least three families of quarks in nature"[107]
Masukawa.jpg Тошихиде Маскава Јапонија
YoichiroNambu.jpg Јоичиро Намбу САД "for the discovery of the mechanism of spontaneous broken symmetry in subatomic physics"[107]

Наводи[уреди]

Општи
Поединечни
  1. „Alfred Nobel – The Man Behind the Nobel Prize“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/alfred_nobel/. конс. 29 октомври 2008. 
  2. „The Nobel Prize Awarders“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/prize_awarders/. конс. 29 октомври 2008. 
  3. „The Nobel Prize“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/. конс. 29 октомври 2008. 
  4. „The Nobel Prize Amounts“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/amounts.html. конс. 29 октомври 2008. 
  5. „The Nobel Prize Award Ceremonies“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/award_ceremonies/. конс. 29 октомври 2008. 
  6. „The Nobel Prize in Physics 1901“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1901/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  7. „The Nobel Prize in Physics 1902“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1902/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  8. 8,0 8,1 „The Nobel Prize in Physics 1903“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1903/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  9. „The Nobel Prize in Physics 1904“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1904/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  10. „The Nobel Prize in Physics 1905“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1905/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  11. „The Nobel Prize in Physics 1906“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1906/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  12. „The Nobel Prize in Physics 1907“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1907/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  13. „The Nobel Prize in Physics 1908“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1908/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  14. „The Nobel Prize in Physics 1909“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1909/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  15. „The Nobel Prize in Physics 1910“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1910/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  16. „The Nobel Prize in Physics 1911“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1911/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  17. „The Nobel Prize in Physics 1912“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1912/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  18. „The Nobel Prize in Physics 1913“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1913/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  19. „The Nobel Prize in Physics 1914“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1914/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  20. „The Nobel Prize in Physics 1915“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1915/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  21. „The Nobel Prize in Physics 1917“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1917/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  22. „The Nobel Prize in Physics 1918“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1918/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  23. „The Nobel Prize in Physics 1919“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1919/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  24. „The Nobel Prize in Physics 1920“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1920/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  25. „The Nobel Prize in Physics 1921“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1921/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  26. „The Nobel Prize in Physics 1922“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1922/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  27. „The Nobel Prize in Physics 1923“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1923/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  28. „The Nobel Prize in Physics 1924“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1924/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  29. „The Nobel Prize in Physics 1925“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1925/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  30. „The Nobel Prize in Physics 1926“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1926/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  31. 31,0 31,1 „The Nobel Prize in Physics 1927“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1927/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  32. „The Nobel Prize in Physics 1928“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1928/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  33. „The Nobel Prize in Physics 1929“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1929/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  34. „The Nobel Prize in Physics 1930“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1930/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  35. „The Nobel Prize in Physics 1932“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1932/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  36. „The Nobel Prize in Physics 1933“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1933/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  37. „The Nobel Prize in Physics 1935“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1935/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  38. 38,0 38,1 „The Nobel Prize in Physics 1936“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1936/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  39. „The Nobel Prize in Physics 1937“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1937/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  40. „The Nobel Prize in Physics 1938“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1938/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  41. „The Nobel Prize in Physics 1939“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1939/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  42. „The Nobel Prize in Physics 1943“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1943/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  43. „The Nobel Prize in Physics 1944“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1944/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  44. „The Nobel Prize in Physics 1945“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1945/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  45. „The Nobel Prize in Physics 1946“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1946/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  46. „The Nobel Prize in Physics 1947“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1947/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  47. „The Nobel Prize in Physics 1948“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1948/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  48. „The Nobel Prize in Physics 1949“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1949/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  49. „The Nobel Prize in Physics 1950“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1950/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  50. „The Nobel Prize in Physics 1951“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1951/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  51. „The Nobel Prize in Physics 1952“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1952/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  52. „The Nobel Prize in Physics 1953“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1953/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  53. 53,0 53,1 „The Nobel Prize in Physics 1954“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1954/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  54. 54,0 54,1 „The Nobel Prize in Physics 1955“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1955/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  55. „The Nobel Prize in Physics 1956“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1956/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  56. „The Nobel Prize in Physics 1957“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1957/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  57. „The Nobel Prize in Physics 1958“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1958/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  58. „The Nobel Prize in Physics 1959“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1959/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  59. „The Nobel Prize in Physics 1960“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1960/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  60. 60,0 60,1 „The Nobel Prize in Physics 1961“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1961/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  61. „The Nobel Prize in Physics 1962“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1962/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  62. 62,0 62,1 „The Nobel Prize in Physics 1963“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1963/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  63. „The Nobel Prize in Physics 1964“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1964/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  64. „The Nobel Prize in Physics 1965“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1965/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  65. „The Nobel Prize in Physics 1966“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1966/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  66. „The Nobel Prize in Physics 1967“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1967/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  67. „The Nobel Prize in Physics 1968“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1968/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  68. „The Nobel Prize in Physics 1969“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1969/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  69. 69,0 69,1 „The Nobel Prize in Physics 1970“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1970/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  70. „The Nobel Prize in Physics 1971“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1971/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  71. „The Nobel Prize in Physics 1972“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1972/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  72. 72,0 72,1 „The Nobel Prize in Physics 1973“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1973/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  73. „The Nobel Prize in Physics 1974“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1974/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  74. „The Nobel Prize in Physics 1975“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1975/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  75. „The Nobel Prize in Physics 1976“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1976/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  76. „The Nobel Prize in Physics 1977“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1977/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  77. 77,0 77,1 „The Nobel Prize in Physics 1978“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1978/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  78. „The Nobel Prize in Physics 1979“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1979/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  79. „The Nobel Prize in Physics 1980“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1980/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  80. 80,0 80,1 „The Nobel Prize in Physics 1981“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1981/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  81. „The Nobel Prize in Physics 1982“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1982/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  82. 82,0 82,1 „The Nobel Prize in Physics 1983“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1983/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  83. „The Nobel Prize in Physics 1984“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1984/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  84. „The Nobel Prize in Physics 1985“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1985/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  85. 85,0 85,1 „The Nobel Prize in Physics 1986“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1986/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  86. „The Nobel Prize in Physics 1987“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1987/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  87. „The Nobel Prize in Physics 1988“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1988/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  88. 88,0 88,1 „The Nobel Prize in Physics 1989“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1989/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  89. „The Nobel Prize in Physics 1990“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1990/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  90. „The Nobel Prize in Physics 1991“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1991/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  91. „The Nobel Prize in Physics 1992“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1992/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  92. „The Nobel Prize in Physics 1993“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1993/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  93. 93,0 93,1 „The Nobel Prize in Physics 1994“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1994/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  94. 94,0 94,1 „The Nobel Prize in Physics 1995“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1995/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  95. „The Nobel Prize in Physics 1996“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1996/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  96. „The Nobel Prize in Physics 1997“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1997/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  97. „The Nobel Prize in Physics 1998“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1998/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  98. „The Nobel Prize in Physics 1999“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1999/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  99. 99,0 99,1 „The Nobel Prize in Physics 2000“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2000/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  100. „The Nobel Prize in Physics 2001“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2001/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  101. 101,0 101,1 „The Nobel Prize in Physics 2002“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2002/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  102. „The Nobel Prize in Physics 2003“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2003/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  103. „The Nobel Prize in Physics 2004“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2004/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  104. 104,0 104,1 „The Nobel Prize in Physics 2005“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2005/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  105. „The Nobel Prize in Physics 2006“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2006/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  106. „The Nobel Prize in Physics 2007“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2007/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
  107. 107,0 107,1 „The Nobel Prize in Physics 2008“. Nobel Foundation. http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2008/index.html. конс. 9 октомври 2008. 
Белешки

 A. The form and spelling of the names in the name column is according to nobelprize.org, the official website of the Nobel Foundation. Alternative spellings and name forms, where they exist, are given at the articles linked from this column. Where available, an image of each Nobel Laureate is provided. For the official pictures provided by the Nobel Foundation, see the pages for each Nobel Laureate at nobelprize.org.

 B. The information in the country column is according to nobelprize.org, the official website of the Nobel Foundation. This information may not necessarily reflect the recipient's birthplace or citizenship.

 C. The citation for each award is quoted (not always in full) from nobelprize.org, the official website of the Nobel Foundation. The links in this column are to articles (or sections of articles) on the history and areas of physics for which the awards were presented. The links are intended only as a guide and explanation. For a full account of the work done by each Nobel Laureate, please see the biography articles linked from the name column.

Надворешни врски[уреди]

Наводи[уреди]