Префект

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Стар Рим
Политика на и управување во Стариот Рим

Римско Кралство
753 п.н.е.510 п.н.е.
Римска Република
510 п.н.е.27 п.н.е.
Римска Империја
27 п.н.е.476

Принципат
Западно царство

Доминат
Источно царство

Редовни магистрати

Конзул
Претор
Квестор
Промагистрат

Едил
Трибун
Цензор
Управник

Вонредни магистрати

Диктатор
Магистер еквитум
Конзуларен трибун

Рекс
Триумвири
Децемвири

Титули и почести
Цар

Легат
Дукс
Официус
Префект
Викариј
Вигинтисексвири
Ликтор

Магистер милитум
Император
Принцепс сенатус
Понтифекс максимус
Август
Цезар
Тетрарх

Политика и право

Сенат
Курсус хонорум
Римски собранија
Колегијалност

Римско право
Римско граѓанство
Аукторитас
Курсус хонорум

Префект (лат.: praefectus, од praeficere = “на чело“, “раководител”) во поширока смисла на зборот означува раководен претставник. Канцеларијата, одделението или областа што ја контролирал префектот се нарекувала префектура, но во различни пост-римски случаи имало префекти без префектура и обратно.

Префекти во Римската империја[уреди | уреди извор]

Во Римската империја за префект се назначувало лице кое било определeно од некој магистрат или од царот[1] сo одредена задача при управувањето или военото раководење.

Префекти од римскиот сенаторски сталеж[уреди | уреди извор]

Praefectus urbi

- сенатор со висок ранг, формален заменик на императорот на Рим и командант на Cohortes urbanae (градските војници, градскиот гарнизон). Во доцната антика функцијата "градски префект" била меѓу највисоките во Рим и Константинопол.

Praefectus aerarii militaris

- тројца сенатори кои раководеле и се грижеле за aerarium militare (касата за ветерани).

Praefectus aeraris Saturni

- двајца сенатори кои раководеле со државната каса.

Praefectus alimentorum

- сенатор, задолжен да се грижи за alimenta (фондови за грижа за деца во неволја).

Praefectus frumenti dandi

- двајца поранешни претори, задолжени за поделбата на бесплатна храна во Рим.

Префекти од сталежот на коњаниците[уреди | уреди извор]

Praefectus Aegypti

- овластен за раководењето со Египет - највисоката позиција.

Praefectus praetorio

- преторијански префект (задолжен за Преторијанската гарда). Во доцната антика функцијата била преобразена во одговорен/водач на граѓанскиот доброволен корпус.

Praefectus annonae

- одговорен за снабдувањето на Рим со храна. Таква функција имало и во другите градови во Римската империја.

Praefectus vigilum

- командант на Vigiles Urbani - (ноќна стража); ја имал и улогата на командант на противпожарните единици на Рим.

Praefectus civitatis

- римски полномошник во некој регион што се уште не претставува посебна, самостојна провинција. Таков е примерот со Понтиј Пилат во префектот на Јудеја.

Praefectus Castrorum

- командант на камп на римска легија, кој како по правило бил избиран помеѓу центурионите.

Praefectus classis

- командант на една од римските флоти.

Praefectus fabrum

- командант на занаетчии во една легија.

Praefectus legionis

- командант на некоја од римските легија распоредени во Египет (одговара на Legatus legionis = Легат за другите легии).

Praefectus vehiculorum

- раководител на cursus publicus - државна служба за известување и врски.

Други префекти[уреди | уреди извор]

Praefectus collegii

- раководител на професионален (занаетчиски) сојуз.

Praefectus iure dicundo

- одговорен за функции на правдата.

Префект во Католичката црква[уреди | уреди извор]

Во католичката црква префектот е рaководен свештеник, на пример, во некоја мисија (Апостолски префект) или во конгрегација и др.

Префектот во католички интернат (може да е и жена) ја извршува функцијата на педагог, кој се грижи за учениците во слободното време или нивната самоподготовка.

Функцијата префект во некои земји[уреди | уреди извор]

Во Франција префектот (франц.: préfet) е претставник на централната државна власт во департманите (Département).

Слична е задачата на префектот на модерна Италија, кој е одговорен за провинциите, заедно со органите на локалната самоуправа.

Наводи[уреди | уреди извор]