Крвава Коледа (1945)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Македонска крвава коледа (1945)
МестоСкопје,  Македонија
Датум6 и 7 јануари 1945
ЦелМакедонци
Мртви~ 1200
СторителиЈугославија ЈНА

Македонска крвава коледа (1945) — масовни убиства на над 1200 Македонци кои не се согласуваа со новата југословенска политика.

7 јануари 1945 година, првиот ден на Божиќ, по список составен од Лазар Колишевски во Вардарска Македонија се убиени без суд и пресуда 1200 луѓе. На 26 декември 1944 година, неколку дена пред Божиќ 1945 година во касарните во Скопје и Штип се побуниле неколку илјади војници и над 100 офицери. Тие не биле согласни со дојдената заповед од Белград да заминат на фронт во заштита на Србија. Ја изјасниле својата желба војската да се насочи кон Солун, за да се ослободат сонародниците од Егејска Македонија. Пратениците на Тито, Светозар Вукмановиќ – Темпо, Лазар Колишевски и ген. Михајло Апостолски одлучуваат, дека сега е моментот за пресметка со приврзаниците на "бугарскиот окупатор". Тие ги собираат околу себе српските офицери и им кажуваат дека побунениците се некакви "бугараши", "Ванчомихајловисти", "ВМРО-вци" и "фашисти". Ген. Апостолски ги примамува побунетите офицери во Офицерскиот клуб во Скопје "за да разговараат за ова прашање". Таму веднаш ги разоружуваат, уапсуваат и ги затвораат во занданите на старата турска тврдина Кале. По кратко испрашување, водено лично од Темпо само за неколку часа се стрелани над 70 офицери. Пред испрашувањето Темпо на секој му велел: "Хочеш Солун, еве ти га...".

Војниците кои веќе се прибрале во касарните почувствувале дека со нивните офицери нешто се случува и околу 1000 од нив повторно се насочуваат кон центарот на Скопје. Таму се пресретнати од добро забарикадирани српски партизани, кои започнуваат против нив безмилосна автоматска стрелба. Убиените на плоштадот се околу 100, над 900 се уапсени и затворени во Скопско кале. Таму се чуваат повеќе од еден месец без леб, вода и ќебиња. Речиси сите умираат од глад и студ. На 6ти спрема 7ми јануари 1945 година започнало масовно истребување на градоначалници, свештеници, учители, обични селани низ цела Македонија. Тие биле нарекувани "бугараши" и "помагачи на бугарскиот фашистички окупатор", без суд и пресуда. Се употребувал штотуку изгласан закон за "Заштита на македонската чест".

Последици[уреди | уреди извор]

Во овие репресии во 1945 година само во Охридско и Преспанско биле убиени околу 23.000 Македонци, а дополнително уште околу 130.000 биле иселени, прогонувани и испраќани во концентрационите логови на Титова Југославија. Голем број се убиени крај Охридското и Преспанското Езеро, на планината Галичица, во близина на селото Отешево, а телата на убиените се фрлени во Преспанското Езеро.

Убиени биле 63 лица во Скопје, 54 во Велес, 48 во Куманово, 36 во Битола, 77 во Штип, 35 во Прилеп, а дури 330 Македонци биле убиени во селото Владимирово, Беровско. Телата на убиените од Велес се закопани зад црквата „Св. Спас“ и крај месноста Пуста Кула.

Наводи[уреди | уреди извор]