Туризам во Турција

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Туризмот во Турција е фокусиран во голема мера на различни историски места, како и на поморските летувалишта долж бреговите на Егејското и Средоземното Море. Турција, исто така, станала популарно одредиште за култура, спа и здравствена заштита.

На својот врв во 2014 година, Турција привлекла околу 42 милиони странски туристи, рангирајќи ја како шесто најпопуларно туристичко одредиште во светот.[1]. Сепак, овој број се намалил на околу 36 милиони во 2015 година, и на околу 25 милиони во 2016 година[2][3]. Сепак, заздравувањето започнало во 2017 година, со зголемување на бројот на странските посетители до 32 милиони[4][5].

Одредишта[уреди | уреди извор]

Истанбул[уреди | уреди извор]

Истанбул е еден од најважните туристички места не само во Турција, туку и во светот. Постојат илјадници хотели и други туристички ориентирани индустрии во градот, кои ги задоволуваат и туристите и посетителите. Најголемиот град и метропола во Турција и водечки глобален град, Истанбул, има бројни главни атракции кои произлегуваат од неговиот историски статус како главен град на Византиското и Отоманското Царство. Тука спаѓаат џамијата Султан Ахмед (Сината џамија), Света Софија, палатата Топкапи, Цистерна Базилика, палатата Долмабахче, кулата Галата, Големата чаршија, Египетската чаршија и хотелот Пера Палас. Истанбул, исто така, неодамна стана еден од најголемите трговски центри во европскиот регион од страна на соборни центри и трговски центри, како што се Метросити, Акмеркез и Џевахир, кој е најголемиот трговски центар во Европа и седмиот најголем трговски центар во светот. Други атракции вклучуваат спортски настани, музеи и културни настани.

Во јануари 2013 година, турската влада објавила дека ќе го гради најголемиот аеродром во светот во Истанбул[6]. Проектот чини 7 милијарди евра и официјално бил пуштен во употреба на 29 октомври 2018 година[7].

Како последица на континуираниот пад на туризмот во Турција во последниве години, почнувајќи од октомври 2016 година, во познатите чаршии на Истанбул денес не се толку преполни како порано. Бројот на странски туристи во Истанбул се намалил на 9,2 милиони во 2016 година, што претставува намалување за 26% во споредба со 2015 година[8].

Други одредишта[уреди | уреди извор]

Планинските одмори и Сините Патувања, особено за турските задоволства и посетителите од Западна Европа, се исто така централни за турската туристичка индустрија. Повеќето одморалишта на плажа се сместени по должината на југозападниот и јужниот брег, наречен Турска ривиера, особено долж медитеранскиот брег во близина на Анталија. Анталија е исто така прифатена како туристички главен град на Турција[9]. Големи туристички градови се Бодрум, Фетхие, Мармарис, Кушадаси, Чешме, Дидим и Аланија. Исто така, Турција е избрана на второ место во светот во 2015 година со своите 436 плажи со плаво знаме[10].

Многу културни атракции на други места во земјата вклучуваат наоѓалишта од Ефес, Троја, Пергам, Куќа на Богородица, Памуккале, Хиераполис, Трабзон (каде што се наоѓа еден од најстарите манастири Сумела), Конија (каде што поет Руми го поминал поголемиот дел од неговиот живот), Дидима, Антиохиска црква, религиозни места во Мардин и разурнатите градови и пејзажи на Кападокија.

Дијарбакир е исто така важен историски град, иако туризмот е на релативно мало ниво поради вооружените конфликти.

Анкара има историски стар град, и иако тој не е голем туристички град, обично е место за патниците кои одат во Кападокија. Градот има одличен културен живот и има неколку музеи. Антикабир се наоѓа во Анкара. Во овој мавазолеј се наоѓа гробот на Кемал Ататурк.

Галиполи е познат по местото на кое во текот на Првата светска војна на 25 април 1915 година започнал турскиот отпор против Сојузничките сили.

Кападокија е регион создаден од ерозијата на меки вулкански камења од ветрот и дождот со векови.[11] Областа е популарно туристичко одредиште, има многу места со уникатни геолошки, историски и културни одлики.

Развој[уреди | уреди извор]

Година Посетители
1995 7,083,000
2000 8,000,000
2005 21,200,000
2010 28,632,204
2011 31,456,076
2012 31,785,780
2013 39,724,912
2014 41,263,670
2015 36,244,632
2016 25,352,213
2017 32,410,034

Посетите на странските туристи значително се зголемиле во Турција помеѓу 2000 и 2005 година, од 8 милиони до 21,2 милиони, што ја направила Турција најголемо одредиште во светот за странските посетители. Приходите во 2005 година изнесувале 17,5 милијарди американски долари, што, исто така, ја направила Турција една од најголемите десет по приходи во светот од туризам. Во 2011 година, Турција била рангирана како шесто најпопуларно туристичко одредиште во светот и четврта во Европа, според Светската туристичка организација[12]. На својот врв во 2014 година, Турција привлекла околу 42 милиони странски туристи, кои се уште ја рангира како шесто најпопуларно туристичко одредиште во светот[1]. Од 2015 година, туризмот во Турција започнал да се намалува[13][14]. Во 2016 година, само околу 25 милиони луѓе ја посетиле Турција. 2016 година е опишана како втора година на големи загуби како за бројот на посетители, така и на приходите, а турските туристички бизниси изјавиле дека „не можат да се сетат на полошо време во секторот“.[2]. Бројот на странските посетители започнал да закрепнува во 2017 година со регистрирање на 32,4 милиони посетители. Закрепнувањето било делумно поради интензивните безбедносни кампањи и рекламирање. Бројот на руските туристи се зголемил за 444% по обновувањето на билатералните односи, што резултирало со тоа да жителите на Русија повторно станат најголеми туристички посетители на Турција[4][5]. Зголемувања се регистрирани и на британските, холандските и на белгиските туристи[15].

На почетокот на 2017 година, турската влада ги повикала турските државјани што живеат во странство да се одморат во Турција, обидувајќи се да го оживеат туристичкиот сектор[16]. По уставниот референдум во април 2017 година, забележан е уште еден голем пад во туристичките резервации од Германија[17]. Меѓутоа, во 2018 година, германската асоцијација за туризам забележала раст во германската туристичка резервација за Турција, при што порастот од 70 отсто бил забележан само од TUI Group[18].

Странски посетители[уреди | уреди извор]

Повеќето посетители во Турција се од следниве земји според националност[19][20][21]:

Место Земја 2019 2018 2017 2016 2015
1  Русија 7,017,657 5,964,631 4,715,438 866,256 3,649,003
2  Германија 5,027,472 4,512,360 3,584,653 3,890,074 5,580,792
3  Бугарија 2,713,464 2,386,885 1,852,867 1,690,766 1,821,480
4  Обединето Кралство 2,562,064 2,254,871 1,658,715 1,711,481 2,512,139
5 Иран Иран 2,102,890 2,001,744 2,501,948 1,665,160 1,700,385
6  Грузија 1,995,254 2,069,392 2,438,730 2,206,266 1,911,832
7  Украина 1,547,996 1,386,934 1,284,735 1,045,043 706,551
8 Ирак Ирак 1,374,896 1,172,896 896,876 420,831 1,094,144
9  Холандија 1,117,290 1,013,642 799,006 906,336 1,232,487
10  Азербејџан 901,723 858,506 765,514 606,223 602,488
11  Полска 880,839 646,365 296,120 205,701 550,779
12  Франција 875,957 731,379 578,524 555,151 847,259
13  Грција 836,882 686,891 623,705 593,150 755,414
14  Романија 763,320 641,484 423,868 357,473 441,097
15  САД 578,074 448,327 329,257 459,493 798,787
16 Израел Израел 569,368 443,732 380,415 293,988 224,568
17  Саудиска Арабија 564,816 747,233 651,170 530,410 450,674
18  Белгија 557,435 511,559 419,998 413,614 617,406
19  Јордан 474,874 406,469 277,729 203,179 162,866
20  Казахстан 455,724 426,916 402,830 240,188 423,744
21  Шведска 444,285 384,397 289,134 320,580 624,649
22 Народна Република Кина НР Кина 426,344 394,109 247,277 167,570 313,704
23  Австрија 401,475 353,628 287,746 310,946 486,044
24  Италија 377,011 284,195 205,788 213,227 507,897
25 Либан Либан 376,721 338,837 237,476 191,642 197,552
26  Кувајт 374,191 298,620 255,644 179,938 174,486
27  Данска 335,877 326,278 269,026 329,618 408,841
28  Чешка 311,359 228,251 126,567 87,328 212,464
29  Швајцарија 311,107 269,649 206,479 215,194 380,338
30  Туркменистан 297,706 252,911 230,881 165,762 174,330
31  Алжир 295,512 288,207 213,333 176,233 171,873
32  Србија 282,347 225,312 146,852 110,594 178,997
33  Кипар 268,341 266,859 256,059 233,181 246,245
34  Либија 259,243 188,312 99,395 72,014 234,762
35  Белорусија 258,419 245,254 229,229 113,793 204,355
36  Шпанија 257,342 178,018 106,757 106,582 236,063
37  Узбекистан 252,138 241,235 195,745 134,330 143,331
38 Мароко Мароко 234,264 176,538 114,155 87,660 109,775
39 Индија Индија 230,131 147,127 86,996 79,316 131,869
40  Литванија 229,704 199,371 134,264 109,749 112,654
Вкупно 51,747,198 46,112,592 37,969,824 30,906,680 41,114,069

Безбедносни закани за туристите[уреди | уреди извор]

Закани од тероризам[уреди | уреди извор]

Во текот на 1990-тите, ПКК се обидела да ја оштети турската туристичка индустрија со бомбардирање на хотели[22][23]. Во овој период биле пријавени и киднапирања на странски туристи[22][23]. Еден академски напис објавен во 2011 година во британскиот рецензиран весник за економија Applied Economics, посочува дека постојат силни економетриски докази дека нападите на ПКК имаат негативно влијание врз турскиот туризам[24].

Поради неодамнешниот одблесок во конфликтот во ПКК, девет земји, меѓу кои и Русија и Германија, издале и туристички совети кон своите клиенти. Седум други земји, Нов Зеланд, Австралија, Италија, Велика Британија, Ирска, Полска и Канада, ги обесхрабриле своите граѓани да го посетат источниот дел на Турција. Некои земји, исто така, издале совети во врска со јавниот сообраќај во градските метрополи низ цела Турција. Германија и Русија ги обесхрабриле своите граѓани да ги посетуваат местата во близина на границите[25].

По нападот на ИСИС, британското Министерство за надворешни работи ја истакнала зголемената закана од напади, но не советувало да не се патува во Турција, бидејќи огромното мнозинство од турската територија остана „совршено безбедна“ за посета[26]. На 3 септември 2015 година, поради неодамнешното насилство во врска со конфликтот во Турција и Исламска држава, Стејт департментот на Соединетите Држави издал совети за тековното насилство во Турција. Во советот, Стејт департментот забележува дека милитантите спровеле напади врз американските интереси во земјата и дека постои потенцијал за повторување на насилство[27]. На 9 април 2016 година, поради дополнителни закани за насилство, САД објавиле предупредување до своите граѓани да се воздржат од посета на популарни туристички области како што се Анталија и Истанбул[28][29].

По обидот на обидот за државен удар во Турција во 2016 година на 15 јули, Стејт Департментот на САД им забранил на авионите на САД да летаат до или од Турција. Американската амбасада во Турција изјавила дека безбедноста на аеродромот Ататурк во Истанбул е „значително намалена“, а Стејт департментот ги советувал граѓаните на САД да го преиспитаат патувањето во Турција и предупредиле за закани за тероризам[30][31]. Забраната била одземена и летовите започнале повторно да се одвиваат на 18 јули[32].

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „42 million tourists visit Turkey in 2014“. Daily Sabah. Посетено на 6 July 2016.
  2. 2,0 2,1 „Turkey's tourism industry reels from a year to forget“. The Guardian. 5 October 2016.
  3. „Turkish–German ties at historic low, says scholar Faruk Şen“. Hürriyet Daily News. 21 November 2016.
  4. 4,0 4,1 „32.4 mln foreigners visit Turkey in 2017: Tourism Ministry“. Hürriyet Daily News. Посетено на 12 February 2018.
  5. 5,0 5,1 „Tourism in Turkey starts recovery“. ITIJ. Посетено на 12 February 2018.
  6. „Limak to construct new terminal at Kuwait International Airport“.
  7. 'Istanbul Airport' inaugurated as Erdoğan says Atatürk Airport will remain in downsized form“. Hürriyet Daily News. 29 October 2018. Посетено на 29 October 2018.
  8. „Number of foreign tourists visiting Istanbul plunges for first time in 16 years“. Hürriyet Daily News. 6 January 2017.
  9. Tilic, L. Dogan (5 April 2010). „Antalya: The Tourism Capital of Turkey“. European Business Review. Посетено на 28 January 2011.
  10. „Turkey rich in 'blue flags' – TRAVEL“. Hürriyet Daily News. 13 September 2011. Посетено на 15 October 2016.
  11. „Capadocia“ (PDF).
  12. „2012 Tourism Highlights“ (PDF). UNWTO. June 2012. Архивирано од изворникот (PDF) на 9 July 2012. Посетено на 17 June 2012.
  13. Kafanov, Lucy (19 August 2015). „Violence costing Turkey precious tourism, even far from the fighting“. The Christian Science Monitor.
  14. „4.9 pct less tourists in Turkey in June“. DailySabah. Посетено на 15 November 2015.
  15. „It is now time for Turkey's tourism sector to raise revenue“. Hürriyet Daily News. Посетено на 12 February 2018.
  16. „Erdoğan calls on citizens abroad: 'Come to Turkey for vacation'. Hürriyet Daily News. 2 February 2017. Посетено на 2 February 2017.
  17. „German travelers booking in Spain, Greece instead of Turkey: Association“. Hürriyet Daily News. 21 April 2017.
  18. „Turkey hopes for German comeback“. FVW. Посетено на 12 February 2018.
  19. Ministry of Culture and Tourism, Republic of Turkey. „Number of Arriving-Departing Foreigners and Citizens, December 2016“. Посетено на 16 May 2017.
  20. NUMBER OF ARRIVING-DEPARTING VISITORS, FOREIGNERS AND CITIZENS December 2017
  21. „DISTRIBUTION OF ARRIVING FOREIGN VISITORS - TOP 5 COUNTRIES (2016-2018) JANUARY-DECEMBER“.
  22. 22,0 22,1 Page, Stephen J.; Connell, Joanne (2007). Tourism : a modern synthesis (изд. 2..). London [u.a.]: Thomson. стр. 508. ISBN 1844801985. ПКК ја поттикна кампањата на ЕТА да ги предупреди странските компании да не испраќаат туристи во Турција, да ги бомбардираат туристичките локации и хотелите и да ги киднапираат странските туристи.
  23. 23,0 23,1 Barnhart, Stephen R. (2002). Меѓународен тероризам и политичко насилство: ентитет на транснационални криминални организации и нови терористички напади на Балканот, Блискиот Исток и Источна Европа, и нејзиниот ефект врз целиот свет! : мемоари на тајни агенти и организации од целиот свет. Victoria, B.C.: Trafford. стр. 117. ISBN 1553692438.
  24. Feridun, Mete (2011) Impact of terrorism on tourism in Turkey: empirical evidence from Turkey. Applied Economics, 43 (24). pp. 3349–3354. ISSN 0003-6846 (print), ISSN 1466-4283 (online) (doi:10.1080/00036841003636268)
  25. Duran, Aram Ekin; Özdemir, Sinem (10 August 2015). „Turkish tourism hit by security concerns“. Deutsche Welle.
  26. „Suruc bombing: Is it safe to travel in Turkey following suicide attack?“. The Independent. Посетено на 18 October 2015.
  27. „Turkey Travel Warning“. travel.state.gov. Bureau of Consular Affairs, U.S. Department of State. 3 септември 2015. Архивирано од изворникот на 5 септември 2015. Посетено на 25 јуни 2017.
  28. „Turkey warning: US advises of threats to Istanbul and Antalya“. BBC. 9 April 2016.
  29. „Турски тероризам: Американската амбасада издаде предупредување за итни случаи за „веродостојна закана" за напад врз туристички места“. Independent. 9 април 2016.
  30. „Владите ја суспендираа Турција за летови по државниот удар“. The Times of Israel. 16 July 2016.
  31. „Безбедносна порака: предупредување за патување во Турција“. U.S. Department of State. Архивирано од изворникот на 17 August 2016.
  32. „САД ја укина забраната за летови до и од Турција по обидот за државен удар“. Reuters. Посетено на 12 February 2018.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]