Пласница

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Пласница
Plasnica en guzel.jpg

Поглед кон Пласница

Пласница is located in Македонија
Пласница
Местоположба на Пласница во Македонија
Координати 41°28′1″N 21°7′23″E / 41.46694° СГШ; 21.12306° ИГД / 41.46694; 21.12306Координати: 41°28′1″N 21°7′23″E / 41.46694° СГШ; 21.12306° ИГД / 41.46694; 21.12306
Општина Coat of arms of Plasnica Municipality.svg Пласница
Население 2.288 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 881 м
Commons-logo.svg Пласница на Ризницата


Пласница — село во Општина Пласница, во околината на градот Кичево.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во географската област Долно Кичево. Пласница е во близина на патот Кичево-Македонски Брод, оддалечено 18,5 километри источно од Кичево и 11,5 километри западно од Македонски Брод. Селото лежи на десниот брег на Треска во северното подножје на планината Баба Сач.

Историja[уреди | уреди извор]

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Кичевската нахија (Nahiye-I Kirçova) под името Плашнича и имало 30 семејства, 4 неженети и 2 вдовици, сите христијани.[1]

Пласница е старо село. На месноста Кале постојат гробишта, кои населението ги нарекува Еврејски гробишта[2].

Селото на крајот на 19 век било дел од Кичевската каза на Отоманската Империја.

Во 1873 година било забележано дека селото имало 16 домаќинства со 73 Македонци-христијани.[3]

Според податоците на бугарскиот етнограф Васил К'нчов, селото во 1900 година имало 200 Македонци-христијани, 650 Македонци-муслимани и 80 Роми.[4] Според Димитар Мишев во 1905 година во селото имало 128 христијани.[5]

Една статистика, која ја подготвил кичевскиот училишен инспектор Крсто Димчев во 1909 година, ги дава следниве податоци за Пласница:[6]

Домаќинства Гурбетчии Писмени Неписмени
мажи жени вкупно мажи жени вкупно
16 22 5 0 5 47 47 94

Демографија[уреди | уреди извор]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 2.288 жители. Следува табела на националната структура на населението[7]

Националност Вкупно
Македонци 2
Албанци 7
Турци 2.250
Роми 0
Власи 0
Срби 0
Бошњаци 0
Други 29

На табелата е прикажан бројот на населението низ сите пописни години:[8]

1900 1948 1853 1961 1971 1981 1991 1994 2002
930[4] 1.603 1.739 1.584 1.810 2.145 2.513 2.390 2.288

Турцизирање[уреди | уреди извор]

Поради социолошки, економски и политички влијанија, најголем дел од муслиманското население во селото се декларира како Турци. Македонскиот јазик е најзастапен а јазиците на другите националности се изучуваат во поново време или воопшто не се говорат. На пописот од 2002 година, целото население е попишано како турско. На сите минати пописи или е заведено како македонско, или е во графата на Муслимани или под друго. Општиот изговор на населението е дека од секогаш биле Турци и дека во минатото им било забранувано да зборуваат на мајчиниот турски јазик. Најинтересен е фактот дека тие зборуваат на чист македонски јазик, а никогаш не биле под власт на држава која ја воделе Македонци, а да вршеле асимилација. После турското ропство, тој дел на Македонија бил под српска окупација, па тие го асимилирале народот во Срби, каде морало да се зборува на српски. Поаѓајќи од тој факт дека Пласничани зборуваат на македонски, а не на окупаторскиот јазик - српски. По српската окупација, Македонија се ослободува и формира своја држава, каде Турците се конститутивен народ, а тускиот јазик мајчин за Турците. Сепак турскиот како наставен јазик е воведен дури по 1996 година, кога се формирала Општина Пласница.[9]

Гледна точка на локалното население[уреди | уреди извор]

Локалното население тврди дека се етнички Турци кои зборуваат на македонски јазик.

Општо гледиште[уреди | уреди извор]

Според останатите гледишта, целото население по етничка припадност всушност се Македонци, поточно Македонци-муслимани, кои се изјасниле како Турци поради политичко-религиски причини. Податоци за ова се наоѓаат во македонски, бугарски, српски и останати светски извори.

Родови[уреди | уреди извор]

Пласница е македонско-торбешко село.

  • Торбешки родови во селото се: Мутевско маало има околу (40 к.). Родовите во маалото во најголем број потекнуваат од ист предок; Мустафовска маала има околу (40 к.). И они во најголем број потекнуваат од ист предок; Кара Мишовска маала има околу (23 к.). И они во најголем број потекнуваат од ист предок; Мемицоска маала има околу (75 к.), таму живеат неколку торбешки родови; Метовска маала има околу (30 к.) главен род во селото се Имеровци. Муслиманското население во селото во најголем број е староседелско, но меѓу нив има и по некој доселеник од соседното село Преглово.
  • Македонски родови во селото се: Кокалевци (6 к.) и Продановци (3 к.) они се староседелски родови.[10]

Културни и придорни знаменитости[уреди | уреди извор]

Верски објекти[11]
Археолошки локалитети[12]
  • Црква - црква од средниот век;
  • Кале - некрипола од непознат период;

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.254
  2. Смиљанић, Тома, (1935) Кичевија, Насеља и порекло становништва. Београд, САНУ
  3. „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“ Македонски научен институт, София, 1995, стр.90-91.
  4. 4,0 4,1 Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 257
  5. Brancoff, D.M. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, pp. 154-155.
  6. Стойчева, Станислава. Аспекти на грамотността на българското население в Македония (1878 – 1912), Македонски преглед, година ХХХVІІІ, 2015, кн. 2, с. 76.
  7. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  8. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  9. ЛИСИЧАНИ НЕ ЈА САКААТ ДИРЕКТОРКАТА НА УЧИЛИШТЕТО
  10. "Кичевска Котлина: Сеоска насеља и становништво - Јован Ф. Трифуноски". Кичево (mk-MK). 2018-05-16. конс. 2018-12-24. 
  11. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  12. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069

Литература[уреди | уреди извор]

  • Панов, Митко: Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја. Патрија, Скопје, 1998, 180 стр.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]