Порторико

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Државна заедница Порторико
Estado Libre Asociado de Puerto Rico  (јазик?)
Commonwealth of Puerto Rico  (јасно цитиран англиски)
Знаме Грб
Гесло
латински: Joannes Est Nomen Eius
шпански: Juan es su nombre
англиски: John is his name.
македонски: Јован е неговото име
ХимнаLa Borinqueña

Главен град
(и најголем)
Сан Хуан
18°27′ СГШ 66°06′ ЗГД / 
Службен јазик шпански и англиски [1]
Народности  Белци 75.8%, Црнци 12.4%, Азијци 0.2%, Староседелци 0.5%, SOR 7.8%, други 3.3% (2010)[2]
Демоним Порториканец
Уредување република
 -  Претседател Барак Обама
 -  Гувернер Луис Фортуњо
 -  Федерален законодавен оддел Конгрес на САД
Законодавство Собрание
 -  Горен дом Сенат
 -  Долен дом Претставнички дом
Независност САД САД 
 -  Отцепување 10 декември 1898 from
Шпанија Шпанија 
 -  Автономија 25 ноември 1897[3] 
Површина
 -  Вкупна 9.104 км2 (169-та)
 -  Вода (%) 1.6
Население
 -  проценка за 2011 3,706,690 (130-та во свет; 29-та во САД)
 -  Густина 418 жит/км2 (29-та во свет; 2-ра во САД)
БДП (ПКМ) проценка за 2009
 -  Вкупен $ 108.441 милијарди[4] (-)
 -  По жител $ 27,384.27[5] (н.п.)
БДП (номинален) проценка за 2011
 -  Вкупно $98.76  милијарди[6] (58)
 -  По жител $26,588[6] (34)
Џини (2009) 53.2[7] (?)
ИЧР (2004) 0,867 [8] (мн. висок) (нема ранг)
Валута Американски долар (USD)
Часовен појас AST (UTC–4)
 -  (ЛСВ)  (UTC–4)
Се вози на десно
НДД .pr
Повик. бр. +1 (+1-787 и +1-939)

Порторико (англиски и шпански: Puerto Rico, „богато пристаниште“) е остров во Карипското Море и територија на САД со комонвелтски статус. Островот е најмал од Големите Антили и се наоѓа источно од Доминиканската Република, а западно од Девствените Острови. Главен град е Сан Хуан.

На 6 ноември 2012 година во Порторико се одржал референдум за политичката состојба на оваа територија. Имено, населението избирало дали Порторико да остане територија на САД, да стане 51 држава на САД или да стане независна држава во слободна соработка со САД. Според резултатите, мнозинството население одлучило Порторико да стане 51 држава на САД, за што се чека потврда од Конгресот на САД.

Етимологија[уреди]

Порторико на шпански значи „богато пристаниште“. Оригиналното име на островот е Борикен, име кое го користелен Таиноанците и тоа значи „земја на храбриот господар“.[9][10][11] Така, Порториканците својата држава често ја именуваат како Боринкен (Borinquen), изведена верзија од оригиналното име. Колумбо го именувал островот како Сан Хуан Баутиста, во чест на Св. Јован Крстител. Сепак, со тек на времето трговците започнале да го именуваат островот како Порторико, а Сан Хуан останало име на главниот град.

Историја[уреди]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Историја на Порторико.

Кристофер Колумбо го посетил островот Порторико при своето второ патување во 1493 година, по што тој станал дел од шпанските колонии. Во текот на Шпанско-американската војна, САД го освоиле островот и на 10 декември 1898 година го анектирале. Во 1917 година Порторико добил внатрешна автономија, а на 25 јули 1952 година добил комонвелтски статус.

На референдум во 1967 и 1993 година граѓаните на Порторико се изјасниле против независност на островот од САД, а на референдумот од 1998 година се изјасниле и против редефинирање на комонвелтскиот статус на Порторико, кој би значел поголема автономија во однос на САД.

Наводи[уреди]

  1. Nancy Morris (1995). „Puerto Rico: Culture, Politics, and Identity“. Praeger/Greenwood. стр. 62. ISBN 0-275-95228-2. http://books.google.com/?id=vyQDYqz2kFsC&pg=RA1-PA62&lpg=RA1-PA62&dq=%22puerto+rico%22+official+language+1993 
  2. 2010 Census Data. „2010 Census Data“. 2010.census.gov. http://2010.census.gov/2010census/data/. конс. 30 октомври 2011. 
  3. „Carta Autonómica de 1897 de Puerto Rico“. Lexjuris.com. http://www.lexjuris.com/lexlex/lexotras/lexcartaautonomica.htm. конс. 30 октомври 2011. 
  4. „Penn World Tabbles - PWT - Version 7.0“. University of Pennsylvania. http://pwt.econ.upenn.edu/php_site/pwt70/pwt70_form.php. конс. 2 мај 2012. 
  5. „Penn World Tabbles - PWT- Version 7.0“. University of Pennsylvania. http://pwt.econ.upenn.edu/php_site/pwt70/pwt70_form.php. конс. 2 мај 2012. 
  6. 6,0 6,1 „Government Development Bank of Puerto Rico, May 2011“. gdb-pur.com. http://www.gdb-pur.com/economy/documents/2011-05-16-AETabla1-2010.pdf. конс. 2 јуни 2011. 
  7. http://www.census.gov/hhes/www/income/data/historical/state/state4.html (англиски)
  8. - "El capital social movilizadocontra la pobreza" -- UNESCO, CLASCO (2007)
  9. Allatson, Paul. Key Terms in Latino/a Cultural and Literary Studies, p. 47. Malden, Mass: Blackwell Publishing, 2007. ISBN 1-4051-0250-0.
  10. Dictionary: Taino Indigenous Peoples of the Caribbean Retrieved: February 21, 2008. (Based on the encyclopedia Clásicos de Puerto Rico, 2nd edition. Ed. Cayetano Coll y Toste. Ediciones Latinoamericanas, S.A., 1972.).
  11. Grose, Howard Benjamin (August 8, 2006). „H. B. Grose, Advance in the Antilles: the new era in Cuba and Porto Rico, Presbyterian Home Missions, 1910. http://books.google.com/books?id=qAMQAAAAIAAJ&printsec=frontcover&dq=porto+rico#v=onepage&q=land%20of%20the%20valiant%20lord&f=false. конс. 6 февруари 2011. 

Поврзано[уреди]

Надворешни врски[уреди]


Административна поделба на САД
Сојузни држави Ајдахо | Ајова | Алабама | Аљаска | Аризона | Арканзас | Вајоминг | Вашингтон | Вермонт | Вирџинија | Висконсин | Делавер | Западна Вирџинија | Илиноис | Индијана | Јужна Дакота | Јужна Каролина | Јута | Калифорнија | Канзас | Кентаки | Колорадо | Конектикат | Луизијана | Масачусетс | Мејн | Мериленд | Минесота | Мисисипи | Мисури | Мичиген | Монтана | Небраска | Невада | Њујорк | Њу Мексико | Њу Хемпшир | Њу Џерси | Оклахома | Охајо | Орегон | Пенсилванија | Род Ајленд | Северна Дакота | Северна Каролина | Тексас | Тенеси | Хаваи | Флорида | Џорџија
Федерален округ Колумбија
Островски територии Американска Самоа | Американски Девствени Острови | Гуам | Порторико | Северни Маријански Острови
Оддалечени острови Џонстонов Атол | Бејкеров Остров | Вејк | Кингмен | Мидвејски Острови | Наваса | Палмирски Атол | Џарвисов Остров