Јаглерод диоксид

Јаглерод диоксид
Назив според IUPAC Carbon dioxide
Систематско име	Dioxidocarbon
Други називи	Carbonic acid gas Carbonic anhydride Carbonic oxide Carbon oxide Carbon(IV) oxide Dry ice (solid phase)
Назнаки
CAS бр.	[124-38-9]
PubChem	280
EC број	204-696-9
UN број	1013
MeSH	Carbon+dioxide
RTECS број	FF6400000
ATC код	V03AN02
SMILES	O=C=O
InChI	1/CO2/c2-1-3
ChemSpider бр.	274
Својства
Хемиска формула	CO2
Моларна маса	44.01 g mol−1
Изглед	Безбоен гас
Мирис	Odorless
Густина	1.562 g/mL (solid at 1 atm and −78.5 °C) 0.770 g/mL (liquid at 56 atm and 20 °C) 1.977 g/L (gas at 1 atm and 0 °C)
Точка на топење	-78 °C, 194.7 K, -109 °F (subl.)
Точка на вриење	-57 °C, 216.6 K, -70 °F (at 5.185 bar)
Растворливост во вода	1.45 g/L at 25 °C, 100 kPa
Константа на ацидитет (pKa)	6.35, 10.33
Индекс на прекршување (nD)	1.1120
Вискозитет	0.07 cP at −78 °C
Диполен момент	zero
Структура
Геометрија на молекулата	linear
Штетност
NFPA 704	0 2 0
Слични супстанци
Други анјони	Carbon disulfide Carbon diselenide
Друг(и) катјон(и)	Silicon dioxide Germanium dioxide Tin dioxide Lead dioxide
Слични carbon oxides	Carbon monoxide Carbon suboxide Dicarbon monoxide Carbon trioxide
Слични супстанци	Carbonic acid Carbonyl sulfide
Ок(што е ова?)  (завери) Освен каде што е поинаку назначено, податоците се однесуваат за материјалите во нивната стандардна состојба (при 25 ° C, 100 kPa)
Infobox references

Јаглерод диоксидот (хемиска формула: CO₂) e хемиско соединение составено од два кислородни атоми и еден атом на јаглерод. Тоа е гас при стандардни услови за температура и притисок и во таа состојба го има во земјината атмосфера.

Јаглеродот диоксидот е гас без боја и мирис. Потежок е од воздухот и не гори. Овие својства на јаглерод диоксидот се причина тој да се употребува за гаснење на пожари. Јаглерод диоксидот малку се раствора во вода при што реагира со неа образувајќи јаглеродна киселина. Таа е непостојана и се разложува на вода и јаглерод диоксид. Поради тоа, јаглерод диоксидот се употребува за газирање пијалаци.

Растенијата го користат јаглерод диоксидот од воздухот, трансформирајќи го во органски материи, а при тоа ослободувајќи кислород. Животните и луѓето го користат кислородот во процесот на дишење, при што ослободуваат јаглерод диоксид. Овој процес се одвива постојано и е основа за животот на Земјата.

Создавање

Јаглеродниот диоксид се создава од различни извори, меѓу кои и вулкански ерупции, разградувањето на органската материја и од процесот на дишење кај живите организми. Исто така, тој се произведува и од ферментацијата на некои микроорганизми и од клеточното дишење. Растенијата го користат јаглеродниот диоксид при фотосинтезата, користејќи го притоа и кислородот за да синтетизираат јаглехидрати. По ова, растенијата испуштаат кислород во атмосферата, кој е исклучително важен за респирацијата кај хетеротрофните организми, притоа формирајќи циклус. Јаглеродниот диоксид го има во мали концентрации во атмосферата. Тој е главна состојка на јаглеродниот циклус.