Ванадиум
Ванадиум (V, латински - vanadium) е метал од VB група.[1] [2] Има 11 изотопи чии атомски маси се наоѓаат измеѓу 44 и 55. Постојан е само 51 изотоп. Застапен е во земјината кора во количина од 80 ppm (енг. parts per million) во облик на минерал: патронит и ванданит.
Откриен е во 1801 година од мексиканскиот научник, Андрес Мануел дел Рис. Името го добил според скандинавската божица Ванадис.
Ванадиумот гради неколку оксиди со оксидациони бореви од 1 до 5 со различни кристални структури. Многу од нив нашле примена во индустријата како катализатори на оксидационите реакции во органска хемија.
Ванадиумот е сребренест метал со лоши физички својства. Сепак тој се додава на челикот за да ја подобри неговата отпорност на пукање. Поради малите количини на ванадиумовите руди и поради неговата воена примена тој претставува метал до стратегиска важност.
Ванадиумот се наоѓа во човековата околина и во неговата секојдневна исхрана. Во човековиот организам тој се јавува само во трагови. Препорачливо е тој да се внесува во количини од 10 микрограма. Кај личности коио се редовно и правилно исхрануваат не доаѓа до недостаток на ванадиумот. Се ванадиум може да се дојде до индустриско загадување на животната средина, а најзначајни ефекти се: оштетување на бубрезите, надразнување на слузокожниот систем за дишење и систем за варење.
Ванадиум е елемент кој се наоѓа во ензимите кои имаат глукоза и други видови на шеќери.
Извори [уреди]
- ↑ Parkes, G.D. & Phil, D. (1973). Melorova moderna neorganska hemija. Beograd: Naučna knjiga.
- ↑ Housecroft C. E., Sharpe A. G. (2008). Inorganic Chemistry (3rd ed.). Prentice Hall. ISBN 978-0131755536.
| Група | 1А | 2А | 3Б | 4Б | 5Б | 6Б | 7Б | 8Б | 8Б | 8Б | 1Б | 2Б | 3А | 4А | 5А | 6А | 7А | 8А | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Периода | ||||||||||||||||||||
| 1 | 1 H |
2 He |
||||||||||||||||||
| 2 | 3 Li |
4 Be |
5 B |
6 C |
7 N |
8 O |
9 F |
10 Ne |
||||||||||||
| 3 | 11 Na |
12 Mg |
13 Al |
14 Si |
15 P |
16 S |
17 Cl |
18 Ar |
||||||||||||
| 4 | 19 K |
20 Ca |
21 Sc |
22 Ti |
23 V |
24 Cr |
25 Mn |
26 Fe |
27 Co |
28 Ni |
29 Cu |
30 Zn |
31 Ga |
32 Ge |
33 As |
34 Se |
35 Br |
36 Kr |
||
| 5 | 37 Rb |
38 Sr |
39 Y |
40 Zr |
41 Nb |
42 Mo |
43 Tc |
44 Ru |
45 Rh |
46 Pd |
47 Ag |
48 Cd |
49 In |
50 Sn |
51 Sb |
52 Te |
53 I |
54 Xe |
||
| 6 | 55 Cs |
56 Ba |
* | 72 Hf |
73 Ta |
74 W |
75 Re |
76 Os |
77 Ir |
78 Pt |
79 Au |
80 Hg |
81 Tl |
82 Pb |
83 Bi |
84 Po |
85 At |
86 Rn |
||
| 7 | 87 Fr |
88 Ra |
** | 104 Rf |
105 Db |
106 Sg |
107 Bh |
108 Hs |
109 Mt |
110 Ds |
111 Rg |
112 Cn |
113 Uut |
114 Fl |
115 Uup |
116 Lv |
117 Uus |
118 Uuo |
||
| * Лантаноиди | 57 La |
58 Ce |
59 Pr |
60 Nd |
61 Pm |
62 Sm |
63 Eu |
64 Gd |
65 Tb |
66 Dy |
67 Ho |
68 Er |
69 Tm |
70 Yb |
71 Lu |
|||||
| ** Актиноиди | 89 Ac |
90 Th |
91 Pa |
92 U |
93 Np |
94 Pu |
95 Am |
96 Cm |
97 Bk |
98 Cf |
99 Es |
100 Fm |
101 Md |
102 No |
103 Lr |
|||||
| Алкални метали | Земноалкални метали | Лантаноиди | Актиноиди | Преодни метали |
| Полуметали | Металоиди | Неметали | Халогени | Благородни гасови |