Ванадиум

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ванадиум (V, латински - vanadium) е метал од VB група.[1] [2] Има 11 изотопи чии атомски маси се наоѓаат измеѓу 44 и 55. Постојан е само 51 изотоп. Застапен е во земјината кора во количина од 80 ppm (енг. parts per million) во облик на минерал: патронит и ванданит.

Откриен е во 1801 година од мексиканскиот научник, Андрес Мануел дел Рис. Името го добил според скандинавската божица Ванадис.

Ванадиумот гради неколку оксиди со оксидациони бореви од 1 до 5 со различни кристални структури. Многу од нив нашле примена во индустријата како катализатори на оксидационите реакции во органска хемија.

Ванадиумот е сребренест метал со лоши физички својства. Сепак тој се додава на челикот за да ја подобри неговата отпорност на пукање. Поради малите количини на ванадиумовите руди и поради неговата воена примена тој претставува метал до стратегиска важност.

Ванадиумот се наоѓа во човековата околина и во неговата секојдневна исхрана. Во човековиот организам тој се јавува само во трагови. Препорачливо е тој да се внесува во количини од 10 микрограма. Кај личности коио се редовно и правилно исхрануваат не доаѓа до недостаток на ванадиумот. Се ванадиум може да се дојде до индустриско загадување на животната средина, а најзначајни ефекти се: оштетување на бубрезите, надразнување на слузокожниот систем за дишење и систем за варење.

Ванадиум е елемент кој се наоѓа во ензимите кои имаат глукоза и други видови на шеќери.

Извори[уреди]

  1. Parkes, G.D. & Phil, D. (1973). Melorova moderna neorganska hemija. Beograd: Naučna knjiga.
  2. Housecroft C. E., Sharpe A. G. (2008). Inorganic Chemistry (3rd ed.). Prentice Hall. ISBN 978-0131755536.
Група
Периода
1 1
H
  2
He
2 3
Li
4
Be
  5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
3 11
Na
12
Mg
  13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
4 19
K
20
Ca
21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
5 37
Rb
38
Sr
39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
6 55
Cs
56
Ba
* 72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
7 87
 Fr 
88
Ra
** 104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Cn
113
Uut
114
Fl
115
Uup
116
Lv
117
Uus
118
Uuo
 
* Лантаноиди 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
71
Lu
** Актиноиди 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
103
Lr
Алкални метали Земноалкални метали Лантаноиди Актиноиди Преодни метали
Полуметали Металоиди Неметали Халогени Благородни гасови