Итриум

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Итриум (Y, лат. ytrium) е метал од IIIB група.[1][2]

Има 32 изотопи чии атомски маси се наоѓаат измеѓу 80 и 99. Постојан е само еден изотоп, а тоа е 89-иот, кој претставува 100% природен состав на самиот елемент.

Застапен е и во земјината кора во количина од 30 ppm (анг. . parts per million) во облик на минералот коенотимит.

Елементот итриум е откриен во 1794 година од страна на J. Godolin во Финска.

Тоа е еден од четирите елементи кои името го добиле според шведските градови.

Влегува во градбата на многу хидроксиди, оксиди, флуориди и хидриди. Хидриди на итриумот се користат како многу силни редукциони средства.

Се претпоставува дека овој елемент има доста лошо биолошко значење, односно дека предизвикува рак.

Во чист облик итриумот е сребреносив метал. На неговата површина се формира постојан слој од оксид, како и кај алуминиум. Неговите хемиски карактеристики потсетуваат на оние на магнезиум. Итриумот лесно се пали, но не сам од себе. Со вода реагира многу споро градејќи хидроксид. Во чист облик се користи како еден од елементите за производство на телевизиски екрани. Лампите од легурите на итриумот со Волфрам се користат во рендгенографија.

Извори[уреди]

  1. Housecroft C. E., Sharpe A. G. (2008). Inorganic Chemistry (3rd ed.). Prentice Hall. ISBN 978-0131755536.
  2. Parkes, G.D. & Phil, D. (1973). Melorova moderna neorganska hemija. Beograd: Naučna knjiga.
Група
Периода
1 1
H
  2
He
2 3
Li
4
Be
  5
B
6
C
7
N
8
O
9
F
10
Ne
3 11
Na
12
Mg
  13
Al
14
Si
15
P
16
S
17
Cl
18
Ar
4 19
K
20
Ca
21
Sc
22
Ti
23
V
24
Cr
25
Mn
26
Fe
27
Co
28
Ni
29
Cu
30
Zn
31
Ga
32
Ge
33
As
34
Se
35
Br
36
Kr
5 37
Rb
38
Sr
39
Y
40
Zr
41
Nb
42
Mo
43
Tc
44
Ru
45
Rh
46
Pd
47
Ag
48
Cd
49
In
50
Sn
51
Sb
52
Te
53
I
54
Xe
6 55
Cs
56
Ba
* 72
Hf
73
Ta
74
W
75
Re
76
Os
77
Ir
78
Pt
79
Au
80
Hg
81
Tl
82
Pb
83
Bi
84
Po
85
At
86
Rn
7 87
 Fr 
88
Ra
** 104
Rf
105
Db
106
Sg
107
Bh
108
Hs
109
Mt
110
Ds
111
Rg
112
Cn
113
Uut
114
Fl
115
Uup
116
Lv
117
Uus
118
Uuo
 
* Лантаноиди 57
La
58
Ce
59
Pr
60
Nd
61
Pm
62
Sm
63
Eu
64
Gd
65
Tb
66
Dy
67
Ho
68
Er
69
Tm
70
Yb
71
Lu
** Актиноиди 89
Ac
90
Th
91
Pa
92
U
93
Np
94
Pu
95
Am
96
Cm
97
Bk
98
Cf
99
Es
100
Fm
101
Md
102
No
103
Lr
Алкални метали Земноалкални метали Лантаноиди Актиноиди Преодни метали
Полуметали Металоиди Неметали Халогени Благородни гасови