Куче

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Припитомено куче
Период: Late Pleistocene – Recent
Wikilabrador jardin.JPG
Лабрадор Ретривер
припитомен
Научна класификација
Царство: Животни
Потцарство: Eumetazoa
Колено: Хордати
Потколено: ‘Рбетници
Класа: Цицачи
Поткласа: Живородни цицачи
Ред: Carnivora
Подред: Кучевидни
Семејство: Canidae
Потсемејство: Caninae
Племе: Canini[1]
Род: Canis
Вид: C. lupus
Подвид: C. l. familiaris
Триномен назив
Canis lupus familiaris
Синоними
  • Canis familiaris
  • Canis familiaris domesticus
Куче

Куче или пес (Canis lupus familiaris)[2] е припитомен подвид на сивиот волк, кучињата се цицачи од редот на Carnivora (ѕверови односно месојади). Кучето е припитомено од човекот и служи како негово милениче. Кучињата се доста интелигентни и освен што служат за домашно милениче тие служат и како чувари на домот и семејството од кое е одгледувано и сл. Според најновите истражувања се смета дека низ цел свет има околу 400 милиони кучиња.[3]

Кучето се разввило во стотици различни раси. Мерено од гребенот на кучињата се има заклучено дека има кучиња од неколку инчи како на пример Чивавата па сè до кучиња со неколку стапки како Ирскиот Волчар. Бојата варира најчесто од бела до сива па сè до црна и од кафена до жолто-кафена (темна и светла). И крзното може да им биде доста кратко или пак доста долго, влакната може да им бидат од виткани до прави и мазни па сè до густи и рапави[4]

Физички карактеристики[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Анатомија на куче.
Поврзано: Здравје на кучињата

Денешните кучешки раси покажуваат повеќе варијанти на големина, изглед и однесување повеќе од кое било друго домашно животно. Иако се далеку од нив, кучињата имаат малку сличности со своите предци, волците. Кучињата покрај сѐ се предатори, што значи имаат остри заби и цврсти вилици за напаѓање, гризање и кинење на својата храна. Иако со текот на времето како што расите на кучињата се повеќе се разликуваат сепак сите тие ги имаат истите основни карактеристики на нивните предци, сивите волци. Тие имаат и цврсти мускули, добри коски, циркулаторен систем кој ги поднесува и трчањето и жилавоста и заби за гризање и кинење.

Вид[уреди | уреди извор]

Како повеќето цицачи, кучињата се дихромати и имаат црвено-зелен вид.[5][6][7] Различни видови на кучиња имаат различни облици и димензии на очите и исто така имаат и различни видови на мрежници на окото.[8] Кучињата со долги носа имаат таканаречени видни линии кои поминуваат низ мрежницата на окото што им дава доста широко видно поле од каде имаат одлична визија, додека тие со пократки носа имаат таканаречени „area centralis“, централни делчиња кои имаат трипати подлабоки нервни завршетоци како тие на видните линии, што има дава подетален вид доста сличен на тој на човекот.

Некои раси, највеќе ртовите (загарите), имаат видно поле до 270° (споредувајќи го со видното поле оф 180° како што е на човекот), а всушност некои раси поточно тие со пократки носа имаа помало видно поле, скоро 180°.[5][6]

Прва Помош при гризнување од куче[уреди | уреди извор]

Иако вообичаено гризнувањето на куче не е фатално по вашето здравје сепак потребно е да се пружи прва помош на секоја рана што е можно побрзо со цел да не се дозволи да дојде до инфекција.

Како да спречите инфекција?

При мала рана, гребнатинки кои не крварат измијте го гризнатото место со благ сапун и вода а потоа пребришете ја раната со чиста сува крпа. Доколку раната крвари претиснете ја раната со завој или чиста крпа. Откако ке престане крварењето раната премачкајте ја со антибиотска маст и преврзете ја со чист завој.

Кога да се консултирате со доктор?

Доколку имате рана на вашето лице, нога или рака доколку раната зафаќа голема површина. Докторот ке провери дали при гризнувањето дошло до оштетување на некој нерв, тетива или коска. Доколку се сомневате дека сте се здобиле со повреда на некој нерв, голем крвен сад, тетива или се сомневате дека имате скршена коска или било која друга сериозна повреда. Доколку раната покажува знаци на инфекција (црвенило, појава на гнојни подрачја, оток) или доколку по гризнувањето се појави треска.

Боја на крзно[уреди | уреди извор]

На сите кучиња бојата на крзното и крзното им се различни тоа зависи од влакната кои можат да бидат долги или кратки а некој може и да немаат влакна зависи какви се кучињата.

Кучето како тема во уметноста и во популарната култура[уреди | уреди извор]

Кучето се јавува како тема во бројни дела од уметноста и популарната култура.

Кучето како тема во книжевноста[уреди | уреди извор]

Кучето како тема во популарната музика[уреди | уреди извор]

  • „Не го продавам насмеаното куче“ (Ne prodajem nasmješenog psa) - песна на хрватската рок-група „Азра“.[45]
  • „Дај му коска на кучето“ (Giving the dog a bone) - песна на австралиската рок-група АЦ ДЦ“ (AC DC) од 1980 година.[46]
  • „Крзното на кучето“ (Hair of the Dog) - песна на британската рок-група „Баухаус“ од 1981 година.[47]
  • „Изеди го твоето куче“ (Eat your dog) - песна на американската панк-група „Бед релиџн“ (Bad Religion).[48]
  • „Загари на љубовта“ (Hounds of Love) - песна и албум на британската пејачка Кејт Буш (Kate Bush) од 1985 година.[49]
  • „Дождовни кучиња“ (Rain Dogs) - песна од истоимениот албум на американскиот музичар Том Вејтс (Tom Waits) од 1985 година.[50]
  • „Како си, куче?“ (What Up, Dog?) - песна од истоимениот албум на американската поп-група „Воз (Нот Воз)“ (Was (Not Was)) од 1988 година.[51]
  • „Куче?“ – песна на македонската рок-група „Д’ Далтонс“ од 2004 година.[52]
  • „Валкано куче“ (Dirty Dog) - песна на американската рок-група „ЗЗ Топ“ (ZZ Top) од 1983 година.[53]
  • „Валканото старо куче што пие јајца“ (Dirty Old Egg-Sucking Dog) - песна на американскиот музичар и композитор Џек Клемент (Jack Clement).[54]
  • „Црно куче“ (Black Dog) - песна на британската рок-група „Лед Цепелин“ (Led Zeppelin) од 1971 година.[55]
  • „Куче на мирот“ (Peace Dog) - песна на британската рок-група „Калт“ (The Cult) од 1987 година.[56]
  • „Мачки и кучиња“ (Cats and Dogs) - албум на австралиската поп-рок група „Ментал ез енитинг“ (Mental As Anything) од 1981 година.[57]
  • „Кучето со куче се јаде“ (Dog eat dog) - песна на американскиот рок-музичар Тед Њуџент (Ted Nugent).[58]
  • „Во куче веруваме“ (In dog we trust) - песна на американската хард-кор група „Реган Јут“ (Reagan Youth).[59]
  • „Сакам да бидам твое куче“ (I wanna be your dog) - песна на американската рок-група „Стуџис“ (The Stooges) од 1969 година.[60]
  • „Сакам да бидам твое куче“ - песна на македонската рок-група „Д Џон“ (The John).[61]
  • „Waufvw!!!“ - песна од истоимениот албум на македонската рок-група „The John“ од 2012 година.[62]

Кучето како тема во филмот[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Macdonald, David; Claudio Sillero-Zubiri (2004). The Biology and Conservation of Wild Canids. Oxford: Oxford University Press. стр. 45–46. ISBN 0198515561.
  2. „ADW: Canis lupus familiaris: Information“. Animaldiversity.ummz.umich.edu. Посетено на 2008-11-05.
  3. Coppinger, Ray (2001). Dogs: a Startling New Understanding of Canine Origin, Behavior and Evolution. New York: Scribner. стр. 352. ISBN 0684855305.
  4. The Complete dog book : the photograph, history, and official standard of every breed admitted to AKC registration, and the selection, training, breeding, care, and feeding of pure-bred dogs. Publisher New York: Howell Book House, 1992. ISBN 0-87605-464-5
  5. 5,0 5,1 A&E Television Networks (1998). Big Dogs, Little Dogs: The companion volume to the A&E special presentation, A Lookout Book, GT Publishing. ISBN 1-57719-353-9 (hardcover).
  6. 6,0 6,1 Alderton, David (1984). The Dog, Chartwell Books. ISBN 0-89009-786-0.
  7. Jennifer Davis (1998). „Dr. P's Dog Training: Vision in Dogs & People“. Посетено на 2008-06-06. Недостасува |author1= (help)
  8. Jonica Newby, Caroline Penry-Davey (2003-09-25). „Catalyst: Dogs' Eyes“. Australian Broadcasting Corporation. Посетено на 2006-11-26. Недостасува |author1= (help); Проверете ги датумските вредности во: |date= (help)
  9. Суфиски приказни. Скопје: Темплум, 2017, стр. 53.
  10. Суфиски приказни. Скопје: Темплум, 2017, стр. 26.
  11. Народне приповетке. Београд: Просвета, 1963, стр. 145.
  12. Марко Цепенков, Три вреќи лаги. Скопје: Мисла, 1967, стр. 51-54.
  13. Riba, patka, vodozemac: Priče o životinjama (Priredila Ljubica Arsić). Beograd: Laguna, 2014, стр. 59-63.
  14. Емброуз Бирс, Басни. Скопје: Темплум, 2016, стр. 18.
  15. Charles Baudelaire, Spleen Pariza. Zgreb: Mladost, 1952, стр. 23.
  16. Charles Baudelaire, Spleen Pariza. Zgreb: Mladost, 1952, стр. 153-158.
  17. Mihail Bulgakov, Pseće srce. Beograd: LOM, 2008.
  18. Tibor Deri, Niki – Priča o jednom psu. Beograd: Rad, 1988.
  19. Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига II: Прва четвртина – средина XX века (авангарда и социјалистички реализам). Београд: Paidea, 2007, стр. 159-160.
  20. Езоп, Басне (по Доситеју Обрадовићу). Београд: Просвета, 1963, стр. 82.
  21. Езоп, Басне (по Доситеју Обрадовићу). Београд: Просвета, 1963, стр. 88.
  22. Езоп, Басне (по Доситеју Обрадовићу). Београд: Просвета, 1963, стр. 87.
  23. Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 72.
  24. Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 70-71.
  25. Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 69.
  26. Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 67-68.
  27. Јован Јовановиħ Змај, Краљевина Лаждишажди. Београд: Просвета, 1963, стр. 21.
  28. Danilo Kiš, „Svojevrsna parodija francuske književnosti“, во: Rejmon Keno, Stilske vežbe. Beograd: Rad, 1977, стр. 124.
  29. Владимир Мајаковски, Песме и поеме. Нови Сад: Академска књига, 2015, стр. 50-51.
  30. Miloš Đorđević, „Novele Tomasa Mana“, во: Tomas Man, Tonio Kreger - Smrt u Veneciji. Beograd: Rad, 1963, стр. 138.
  31. „Белешка о писцу“, во: Милорад Павић, Кутија за писање. Београд: Народна библиотека Србије, 2012, стр. 121.
  32. Miodrag Pavlović, Izabrane pesme. Beograd: Rad, 1979, стр. 50.
  33. Антологија руске лирике – X-XXI век. Књига III: Средина XX века – поч. XXI века (неомодернизам, неоавангарда, постмодернизам и нова трагања). Београд: Paidea, 2007, стр. 67-68.
  34. Šandor Petefi, Sloboda i ljubav. Beograd: Rad, 1969, стр. 67.
  35. Riba, patka, vodozemac: Priče o životinjama (Priredila Ljubica Arsić). Beograd: Laguna, 2014, стр. 171-182.
  36. Džordž Sonders, Deseti decembar. Beograd: Laguna, 2019, str. 35-46.
  37. Riba, patka, vodozemac: Priče o životinjama (Priredila Ljubica Arsić). Beograd: Laguna, 2014, стр. 375-381.
  38. Branko Ćopić, Parohija tužnoga đavola. Beograd: Rad, 1964.
  39. Zbignjev Herbert, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 22.
  40. Zbignjev Herbert, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg – Čigoja štampa, стр. 270.
  41. Наум Целакоски, Пролог, 1998, стр. 17.
  42. Антон Павлович Чехов - Дамата со кученце - YouTube (пристапено на 10 април 2016).
  43. Vislava Šimborska, Izabrane pesme. Beograd: Treći trg, 2014, стр. 353-355.
  44. Bruno Šulc, Cimetaste prodavnice. Beograd: Paidea, 2015, стр. 47-50.
  45. Azra, Filigranski pločnici, Komuna, CD 1005.
  46. YouTube, Givin the dog a bone - AC/DC (Lyrics) (пристапено на 15 јуни 2017)
  47. Bauhaus, Mask, Beggars Banquet BBL 29CD.
  48. YouTube, Eat Your Dog - Bad Religion (пристапено на 13 јануари 2017)
  49. Kate Bush - Hounds of Love Full Album (пристапено на 9 мај 2017)
  50. DISCOGS, Tom Waits ‎– Rain Dogs (пристапено на 20 јули 2019)
  51. What Up Dog? (пристапено на 8 ноември 2017)
  52. D’ Daltons, De Luxe. Avalon Produkcija, 027, 2004.
  53. YouTube, ZZ Top ~ Eliminator (Full Album) (пристапено на 18 јуни 2017)
  54. Discogs, Johnny Cash ‎– At Folsom Prison (пристапено на 21 февруари 2020)
  55. YouTube, Led Zeppelin - Black Dog (Live Video) (пристапено на 22 мај 2017)
  56. DISCOGS, The Cult ‎– Electric (пристапено на 8 март 2018)
  57. Mental As Anything, Cats & Dogs (пристапено на 6 јули 2017)
  58. YouTube, TED NUGENT - Dog Eat Dog (пристапено на 13 јануари 2017)
  59. YouTube, Reagan Youth - In Dog We Trust (пристапено на 5 февруари 2018)
  60. YouTube, The Stooges - I Wanna Be Your Dog (пристапено на 13 јануари 2017)
  61. The John & Space Rebel Gang, PMG Recordings #99.
  62. The John, Waufvw!!!, PMG Recordings #76, 2012.
  63. РТС, Вук самотњак (пристапено на 19 април 2020)
  64. (пристапено на 15 октомври 2018)
  65. „Јапонското куче“, Програма февруари 2015. Скопје: Кинотека на Македонија, 2015.
  66. „Драматичен преплет на три животни приказни“, Антена, број 813, 24 јануари 2014, стр март
  67. IMDb, A Dog's Life (1918) (пристапено на 15 јануари 2016)