Владимир Мајаковски

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Владимир Владимирович Мајаковски (руски: Влади́мир Влади́мирович Маяко́вский; 7 јули 189314 април 1930) — руски писател, меѓу најпознатите претставници на поетскиот футуризам на царска Русија и Советскиот Сојуз во раниот XX век.

Биографија[уреди | уреди извор]

Владимир Мајаковски, кој себеси се нарекувал Владим Владимич, е роден на 7 јули 1893 година, во грузиското село Багдади. На почетокот од кариерата им припаѓал на футуристите, но подоцна со восхит ги прифатил идеите на Октомвриската револуција и станал еден најистакнатите поети на новата советска држава. Поради своите револуционерни идеи, во 1909 година, Мајаковски одлежал неколку месеци во ќелијата број 103, во Бутирскиот затвор во Москва.[1] Така, во почетокот на 1920-тите, Мајаковски носел знамиња за време на првите саботници (доброволни работни акции во саботите) кои се организирале за време на Новата економска политика.[2]

На 12 април 1930, Мајаковски напишал проштално писмо во кое, покрај другото, стоело: „На сите. Не окривувајте никого за мојата смрт и, ве молам, да не правите сплетки. Покојникот тоа го мразеше многу. Мамо, сестри, другари, простете, ова не е начин (на другите не им го препорачувам), но навистина немам излез. Лилјо, сакај ме. Другарке Владо - моето семејство се Лилја Брик, мама, сестрите и Вероника Витолдовна Плонскаја. Ако им овозможиш пристоен живот - ти благодарам. Започнатите стихови дајте им ги на Брикови - тие знаат што треба.“

Во писмото, Мајаковски напишал и една строфа (и Есенин постапил на истиот начин кога извршил самоубиство):

Понекогаш велат -

„Случајот е целосно јасен“,

На брегот на живеењето

се скрши љубовниот брод.

Со животот ги заклучив сметките,

не треба список гласен

на заемните болки,

навреди
и каранции.

Останете среќни

Владимир Мајаковски.[3]

Два дена подоцна, на 14 април 1930 г., во Москва, Мајаковски извршил самоубиство кое до ден-денес останува голема мистерија во поглед на вистинските причини кои го предизвикале.

Творештво[уреди | уреди извор]

Според Слободан Мицковиќ, поезијата на Мајаковски секогаш предизвикувала поделеност кај критиката и кај читателите. Сепак, нема сомнение дека неговото дело се вброило во редот на најдоброто што го дала руската литература. Неговата поезија се осликува со целосност и извонредна сложеност. Тој најчесто се искажува низ грлестиот, гласен стих во кој песната одекнува со сите свои нијанси и непредвидливи изблици. Притоа, во вистинската звучност на неговата поезија фундаментален звук е лирската основа, но неговата лирика е интензивна состојба на чувствата каде поетот страда со телото и со срцето, со сето свое битие. Втора голема одлика на неговата поезија е идентификацијата со Октомвриската револуција, како Мајаковски да си го зема правото да зборува во свое име наместо нејзе. Апологетскиvт однос на Мајаковски кон револуцијата се должи на тоа што тој ја предвидел уште пред таа да се појави. Најпосле, Мајаковски внесува иновации во поетскиот јазик, преку инстистирањето на значењето на цезурата, на внатрешниот ритам на песната и на ефектноста на римите. Тој го барал јазикот на поезијата насекаде каде што се употребува зборот, поради што тој експериментирал со зборовни споеви, користел парадоксални и апсурдни компарации и песните ги озвучувал со алитерации кои зборовите ги доведуваат до непредвидливи врски.[4]

Анегдоти поврзани со Мајаковски[уреди | уреди извор]

Мајаковски бил човек полн со хумор и сарказам и бил многу отворен и директен во односот кон луѓето и за време на своите учества на литературните настани.

Кога на познатиот руски сликар Илја Репин му ја прочитал поемата „Облак во панталони“, тој бил воодушевен и го поканил во своето ателје за да му наслика портрет - нешто што било резервирано само за најтесен круг луѓе. На тоа, Мајаковски го прашал: „А колку ќе ми платите за тоа?“ Подоцна, сепак отишол во ателјето, но со избричена глава, шокирајќи го славниот уметник.[5]

Во друга прилика, Корнеј Чуковски се воодушевил од стиховите на Мајаковски и сакал да го пофали. Го нашол како игра билјард, го извлекол од играта и почнал да му зборува, а Мајаковски го прекинал со зборовите: Јас сум зафатен... извинете... ако сакате да ја пофалите таа книга, ве молам, одете во оној агол... кај последната маса... таму, гледате ли, седи старец со бела кравата. Јас одам со неговата ќерка и таа веќе знае дека сум голем поет... ама таткото се сомнева.[6]

Во една прилика, некој му рекол: „Мајаковски, вие мислите дека сите ние овде сме идиоти!“ На тоа, Мајаковски одговорил: „Од каде ви е тоа? Јас пред себе гледам само еден“.

Во друга прилика, некој му забележал со зборовите: „Мајаковски, вие себеси се сметате за пролетерски поет, а постојано велите: јас, јас, јас. Како така?“ На тоа, Мајаковски одговорил: „Дали Николај Втори бил колективист? Тој постојано зборуваше: Ние, Николај Втори...“

Најпосле, кога некој злонамерен противник му се обратил со зборовите: „Вашите стихови се актуелни, тие ќе умрат брзо, вас ќе ве заборават. Бесмртноста не е ваша судбина.“, Мајаковски одговорил: „А, вие дојдете по илјада години. Тогаш ќе разговараме“.[7]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Владимир Мајаковски, На сет глас. Скопје: Македонска книга, 1970, стр. 74.
  2. Božo Bulatović, "Majakovski", во: Majakovski, Pesme. Beograd: Rad, 1964, 150-151.
  3. Božo Bulatović, "Majakovski", во: Majakovski, Pesme. Beograd: Rad, 1964, 156-157.
  4. С. Мицковиќ, „Мајаковски и Револуцијата“, во: Владимир Мајаковски, На сет глас. Скопје: Македонска книга, 1970, стр. 77-83.
  5. Božo Bulatović, „Majakovski“, во: Majakovski, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 154.
  6. Božo Bulatović, „Majakovski“, во: Majakovski, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 155.
  7. Božo Bulatović, „Majakovski“, во: Majakovski, Pesme. Beograd: Rad, 1964, стр. 150-157.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]