Јајце

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Јајце (лат. ovum) е органска форма во која најпрвин почнува да се разбвива ембрионот. Кај повеќето птици, влекачи, инсекти, мекотелци, риби, и два вида цицачи (клунести ежови и клунари) јајцето претставува зигот, кој е исфрлен од телото, па ембрионот може да се развива самостојно, надвор од телото на мајката.

Градба на јајцето:
1. лушпа
2. надворешна мембрана
3. внатрешна мембрана
4. халаза (“папочна врвка“)
5. надвореше албумен (белка)
6. средишен албумен (белка)
7. вителинска мембрана (обвивка на жолчката)
8. содржина на жолчката
9. бластодерм
10. жолта жолчка
11. бела жолчка
12. внатрешен албумен (внатрешен дел на белката)
13. халаза (“папочна врвка“)
14. воздушна комора
15. кутикула

Опис[уреди | уреди извор]

Јајцето најчесто има неправилна топчест облик, со различна големина и боја на лушпата, во зависност од видот на живиот организам. Тоа настанува од оплодена женска јајцева станица, што уште се вика јајце клетка или гамет и претставува најран облик на самостоен развој на новото живо суштество.

Според квалитетот, односно начинот на употреба јајцата во важечката европска стандардизација се класифицираат во две класи:[1]

  • “А“ класа (свежи јајца)
  • “Б“ класа (јајца наменети за индустриска преработка)

Физички карактеристики[уреди | уреди извор]

Со тежина од 1,5 килограми јајцето од ној во моментов е најголемото јајце што е познато во природата. Изумрениот вид праисториски животни, како Aepyornis и некои диносауруси, имале поголеми јајца. Птицата од видот колибри има најмало птичјо јајце, кое тежи половина грам. Јајцата што ги несат некои влекачи и повеќето риби можат да бидат и помали, а оние од инсектите и другите без'рбетници се уште помали.

Според големината јајцата од птиците (обично кокошки) се класифицираат во 4 класи:

  • XL - многу големи (потешки од 73 г)
  • L - големи (63 - 73 г)
  • M - средни (53 - 63 г)
  • S - мали (полесни од 53 г)

Јајцето како тема во уметноста и во популарната култура[уреди | уреди извор]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Council Regulation (EC) No 5/2001 of 19 December 2000 amending Regulation (EEC) No 1907/90 on certain marketing standards for eggs (анг.)
  2. T. S. Eliot, Selected Poems. Harmondsworth, Middlesex: Penguin Books in association with Faber and Faber, 1952, стр. 36-37.
  3. Ненад Јолдески Wezdensky, Штамата на Енхалон (Мемоари), Темплум, Скопје, 2009.
  4. Хорхе Луис Борхес, Сеќавањето на Шекспир. Скопје: Бегемот, 2016.