Длабински кварк

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Длабински кварк
Состав елементарна честичка
Статистика фермионска
Поколение трето
Заемодејства силно, слабо, електромагнетизам, гравитација
Симбол
b
Античестичка длабински антикварк (
b
)
Предвиденна Макото Кобајаши and Тошихиде Маскава (1973)[1]
Откриена Леон Ледерман и др. (1977)[2]
Маса

(MS-шема)[3]

(1S-шема)[3]
Се распаѓа на

волшебен кварк или

горен кварк
Ел. полнеж 13 e
Боен полнеж да
Спин 12
Слаб изоспин LH: −12, RH: 0
Слаб хиперполнеж LH: 13, RH: −23

Длабински кварк, убав кварк или b-кварк (симб. b, од анг. bottom или beauty) — кварк од третото поколение со полнеж од −13 e. Иако квантната хромодинамика ги опишува слично сите кваркови, длабинскиот кварк е лесно препознатлив по опитен пат (со техниката наречена B-обележување) поради големата гола маса (околу ,[3] нешто над четирипати повеќе од протонот) и ниските вредности на елементите Vub и Vcb во ККМ-матрицата. Бидејќи за CP-нарушувањето се потребни три поколенија на кваркови, мезоните што имаат длабински кварк се најлесни честички за употреба при иследувањето на таа појава; вакви опити се спроведуваат од БаБар, „Бел“ и LHCb.

Друга особеност на длабинскиот кварк е тоа што тој е производ на речиси сите распади на врвниот кварк, и често се јавува како распаден производ од Хигсовиот бозон. Длабинскиот кварк е теоретски воведен во 1973 г. од јапонските физичари Макото Кобајаши и Тошихиде Маскава за да се објасни CP-нарушувањето.[1] Поимот „длабински“ (bottom) е воведен во 1975 г. од израелскиот физичар Хаим Харари.[4][5] Длабинскиот кварк првпат е откриен во 1977 г. со опитот E288 на екипата во Фермилаб под водство на Леон Ледерман, со добивањето на ботомониум при извршените судари.[2][6][7] Во 2008 г. Кобајаши и Маскава ја добиле Нобеловата награда за физика за нивното објаснување на CP-нарушувањето.[8][9] Кога е откриен, постоело мислење дека кваркот треба да се нарече „убав“ (beauty), но поимот „длабински“ (bottom) натежнал во употребата.

Длабинскиот кварк може да се распадне на горен или на волшебен кварк по пат на слабото заемодејство. Обата распада се потиснати од ККМ-матрицата, што значи дека животниот век на највеќето длабински честички (~10−12 с) е нешто повисок од оној на оволшебените (~10−13 с), но помал од оној на чудните (од ~10−10 до ~10−8 с).

Хадрони со длабински кваркови[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главни статии: „Список на бариони“ и „Список на мезони.

Некои хадрони што содржат длабински кваркови се:

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 M. Kobayashi; T. Maskawa. CP-Violation in the Renormalizable Theory of Weak Interaction. „Progress of Theoretical Physics“ том  49 (2): 652–657. doi:10.1143/PTP.49.652. Bibcode1973PThPh..49..652K. http://ptp.ipap.jp/link?PTP/49/652/pdf. 
  2. 2,0 2,1 Fermilab (7 август 1977). "Discoveries at Fermilab – Discovery of the Bottom Quark". Соопштение за печат.  конс. 24 јули 2009 г
  3. 3,0 3,1 3,2 J. Beringer (Particle Data Group) (2012). „PDGLive Particle Summary 'Quarks (u, d, s, c, b, t, b′, t′, Free)'“. Particle Data Group. http://pdg.lbl.gov/2012/tables/rpp2012-sum-quarks.pdf. конс. 18 декември 2012 г. 
  4. H. Harari. A new quark model for hadrons. „Physics Letters B“ том  57 (3): 265. doi:10.1016/0370-2693(75)90072-6. Bibcode1975PhLB...57..265H. 
  5. K.W. Staley (2004). The Evidence for the Top Quark. Cambridge University Press. стр. 31–33. ISBN 978-0-521-82710-2. https://books.google.com/books?id=K7z2oUBzB_wC. 
  6. L.M. Lederman. Logbook: Bottom Quark. „Symmetry Magazine“ том  2 (8). http://www.symmetrymagazine.org/cms/?pid=1000195. 
  7. S.W. Herb; Hom, D.; Lederman, L.; Sens, J.; Snyder, H.; Yoh, J.; Appel, J.; Brown, B.; и др.. Observation of a Dimuon Resonance at 9.5 GeV in 400-GeV Proton-Nucleus Collisions. „Physical Review Letters“ том  39 (5): 252. doi:10.1103/PhysRevLett.39.252. Bibcode1977PhRvL..39..252H. 
  8. 2008 Physics Nobel Prize lecture by Makoto Kobayashi
  9. 2008 Physics Nobel Prize lecture by Toshihide Maskawa

Литература[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]