Сатурн (планета)
.jpg)
Сатурн, гледан од Касини
|
|||||||||||||||||||||
|
Означувања
|
|||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Придавка | Saturnian | ||||||||||||||||||||
| Епоха J2000 | |||||||||||||||||||||
| Апхелион | 1.513.325,783 km 10.11595804 AU |
||||||||||||||||||||
| Перихелион | 1,353,572,956 km 9.04807635 AU |
||||||||||||||||||||
| Голема полуоска | 1,433,449,370 km 9.58201720 AU |
||||||||||||||||||||
| Отстапување | 0.055723219 | ||||||||||||||||||||
| Орбитален период | 10,832.327 дена 29.657296 yr |
||||||||||||||||||||
| Синодички период | 378.09 days[3] | ||||||||||||||||||||
| Просечна орбитална брзина |
9.69 км/s[3] | ||||||||||||||||||||
| Средна аномалија | 320.346750° | ||||||||||||||||||||
| Наклон | 2.485240° 5.51° to Sun's equator |
||||||||||||||||||||
| Долж. на извиш. израсток |
113.642811° | ||||||||||||||||||||
| Аргумент на перихелионот | 336.013862° | ||||||||||||||||||||
| Сателити | 60 потврдени (up to 63 seen) |
||||||||||||||||||||
|
Физички карактеристики
|
|||||||||||||||||||||
| Екваторски радиус | 60,268 ± 4 km[4][5] 9.4492 Earths |
||||||||||||||||||||
| Поларен радиус | 54,364 ± 10 km[4][5] 8.5521 Earths |
||||||||||||||||||||
| Сплеснатост | 0.09796 ± 0.00018 | ||||||||||||||||||||
| Површина | 4.27×1010 km²[6][5] 83.703 Earths |
||||||||||||||||||||
| Волумен | 8.2713×1014 km³[3][5] 763.59 Earths |
||||||||||||||||||||
| Маса | 5.6846×1026 kg[3] 95.152 Earths |
||||||||||||||||||||
| Средна густина | 0.687 g/cm³[3][5] (less than water) |
||||||||||||||||||||
| Гравитација на екваторската површина | 8.96 m/s²[3][5] 0.914 g |
||||||||||||||||||||
| II вселенска брзина | 35.5 km/s[3][5] | ||||||||||||||||||||
| Период на околуѕвездено свртување | 0.439 – 0.449 day[7] (10 ч. 32 – 47 мин.) |
||||||||||||||||||||
| Брзина на екваторско свртување | 9.87 km/s[5] 35,500 км/ч |
||||||||||||||||||||
| Осен наклон | 26.73°[3] | ||||||||||||||||||||
| Рекстацензија на сев. пол | 2 h 42 min 21 s 40.589°[4] |
||||||||||||||||||||
| Деклинација на сев. пол | 83.537°[4] | ||||||||||||||||||||
| Албедо | 0.342 (bond) 0.47 (geom.)[3] |
||||||||||||||||||||
| Темп. на површината 1 bar level 0.1 bar |
|
||||||||||||||||||||
| Привидна величина | +1.2 to -0.24[8] | ||||||||||||||||||||
| Аголна големина | 14.5" — 20.1"[3] (excludes rings) |
||||||||||||||||||||
|
Атмосфера[3]
|
|||||||||||||||||||||
| Висинска скала | 59,5 km | ||||||||||||||||||||
| Состав |
|
||||||||||||||||||||
Сатурн е шестата планета од Сонцето. Таа орбитира на околу 10 астрономски eдиници од Сонцето и е втората по големина во сончевиот систем по Јупитер. Сатурн е изграден претежно од разни гасови и е таканаречен гасен џин. Познат е по својот систем на прстени, што се состојат главно од честички на мраз со помала количина на остатоци и прав. Името го добил од римската митологија - Сатурн е бог на земјоделството. Сродниот грчки бог Кронос, бил син на Уран и Гаја и таткото Зевс (Јупитер). Симболот на планетата е стилизирана претстава на српот на овој бог (уникод: ♄)
Кристијан Хејгенс во 1655 година е првиот кој сватил дека прстените не се цврсти, туку се составени од вселеснки отпадоци кои орбитираат околу планетата. Најширокиот и најсветлиот прстен е Прстен B, а Прстен А е подалеку и е поблед. Прстените се само 100м широки, што е навистина малку во спореба со нивниот радиус од 135.000км. во Прстенот А има тесна празнина наречена Encke's Division (Енкова Дивизија), околу која орбитира месечината Пан. Атлас орбитира околу надворешниот раб на Прстенот А. Војаџер сондите открија нов надворешен прстен, Прстен F. Околу овој прстен се вртат месечините Прометеј и Пандора. Сатурн е 75% азот и 25% хелиум, слично на Јупитер, и има карпесто јадро. Се врти брзо и како последица на тоа е раширена кај екваторот. Температурата на јадрото на Сатурн изнесува 120000К поради постепена гравитациона компресија, позната како механизам на Келвин-Хелмхолтц, што исто така се случува на Јупитер и Нептун, но не и на Уран. Брзината на ветровте во атмосверата достигнуваат до 1800 км/час
Сатурн околу својата оска се завртува за 10,5 часа а околу Сонцето за 29,46 години. Сатурн има дури 18 сателити. Најпознат и најголем од сите е Титан.
Надворешни врски [уреди]
Наводи [уреди]
- ↑ Yeomans, Donald K. (2006-07-13). „HORIZONS System“. NASA JPL. http://ssd.jpl.nasa.gov/?horizons. проверено на 2007-08-08. — At the site, go to the "web interface" then select "Ephemeris Type: ELEMENTS", "Target Body: Saturn Barycenter" and "Center: Sun".
- ↑ Orbital elements refer to the barycenter of the Saturn system, and are the instantaneous osculating values at the precise J2000 epoch. Barycenter quantities are given because, in contrast to the planetary centre, they do not experience appreciable changes on a day-to-day basis from to the motion of the moons.
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 Williams, Dr. David R. (7 септември, 2006). „Saturn Fact Sheet“. NASA. http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/saturnfact.html. проверено на 2007-07-31.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Seidelmann, P. Kenneth; Archinal, B. A.; A’hearn, M. F.; et.al. (2007). „Report of the IAU/IAGWorking Group on cartographic coordinates and rotational elements: 2006“. „Celestial Mech. Dyn. Astr.“ 90: 155–180. doi:. http://adsabs.harvard.edu/doi/10.1007/s10569-007-9072-y.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Refers to the level of 1 bar atmospheric pressure
- ↑ NASA: Solar System Exploration: Planets: Saturn: Facts & Figures
- ↑ Than, Ker (6 септември, 2007). „Length of Saturn's Day Revised“. Space.com. http://www.space.com/scienceastronomy/070906_saturn_day.html. проверено на 6 декември, 2007.
- ↑ Schmude, Richard W Junior (2001). „Wideband photoelectric magnitude measurements of Saturn in 2000“. Georgia Journal of Science. http://findarticles.com/p/articles/mi_qa4015/is_200101/ai_n8933308. проверено на 2007-10-14.
- Lovett, L.; Horvath, J.; Cuzzi, J. (2006). „Saturn: A New View“. New York: Harry N. Abrams, Inc.. ISBN 0-8109-3090-0.
- Karttunen, H.; Kröger, P.; et al. (2007). „Fundamental Astronomy“. New York: Springer, 5th edition. ISBN 3-540-34143-9.
Надворешни врски [уреди]
- Introduction to Saturn by NASA's Solar System Exploration
- Saturn Fact Sheet, by NASA
- Cassini-Huygens mission to Saturn, by NASA
- Research News about Saturn
- General information about Saturn
- Studies on the Rings of Saturn
- Astronomy Cast: Saturn
| Оваа статија содржи специјални знаци. Без правилна поддршка, може да гледате прашалници, квадрати или други симболи. |
 |
Заедничката Ризница има податотеки поврзани со: „Saturn“ |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
