Предминато време во македонскиот јазик

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Македонски глаголски форми
Буква глагол на глаголица.
Општо


Прости глаголски форми
Сложени глаголски форми
Поврзано
македонска граматика
македонски јазик

Предминато време (плусквамперфект) — едно од сложените глаголски форми со кои се служи македонскиот јазик. Самото име означува и покажува за какво граматичко време се работи, односно со ова време се означува минато дејство кое се случило пред друго минато дејство. Предминатото време се образува со сум конструкција и со глаголска л-форма.

Образување[уреди | уреди извор]

Формите на предминатото време во македонскиот јазик се образуваат со употреба на сум конструкцијата во минато определено несвршено време и со глаголската л-форма која најчесто е од свршен глагол. За полесен преглед на формите на глаголите следува табеларен приказ на три сменети глаголи по лица[1].

прочита прати излезе
Јас бев прочитал бев пратил бев излегол
Ти беше прочитал беше пратил беше излегол
Тој, таа, тоа беше прочитал (а)* беше пратил (а)* беше излегол (излегла)*
Ние бевме прочитале бевме пратиле бевме излегле
Вие бевте прочитале бевте пратиле бевте излегле
Тие беа прочитале беа пратиле беа излегле
* - форма за женски род.

Употреба[уреди | уреди извор]

Графички приказ на предминатото време. Во црвено е првото минато дејство, а во зелено второто минато дејство.

Ова сложено глаголско време означува дејство што се случило пред друго дејство во минатото[1].

пр: Кога ги побаравме, тие веќе беа изглегле од дома.

Иако има и други значења надвор од основното значење, предминатото време во современиот македонски јазик има многу поограничена употреба во споредба со останатите македонски глаголски времиња и начински форми. Ова време го истиснуваат минатото неопределено или определено време и конструкциите со глаголска придавка, посебно кога се употребуваат без сопоставување со друго минато дејство. Така реченицата Беше се облекол како за на свадба може да се искаже и како Беше облечен / се имаше облечено/ се облекол како за на свадба.[1]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 (на македонски) Македонски јазик за средно образование. Скопје: Просветно Дело АД. 2001. стр. 127 и 128. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]