Куклица

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Куклица
Kuklica 01.JPG

Во село Куклица

Куклица is located in Македонија
Куклица
Местоположба на Куклица во Македонија
Координати 42°06′16″N 22°03′08″E / 42.10444° СГШ; 22.05222° ИГД / 42.10444; 22.05222Координати: 42°06′16″N 22°03′08″E / 42.10444° СГШ; 22.05222° ИГД / 42.10444; 22.05222
Регион Средорек
Општина Општина Кратово
Население 97 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 450 м
Куклица на општинската карта
Куклица во Општина Кратово.svg

Атарот на Куклица во рамките на општината
Commons-logo.svg Куклица на Ризницата
Камените кукли

Куклица — село во Општина Кратово, во околината на градот Кратово.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Куклица е мало село од раштркан тип кое се наоѓа во областа Средорек, на 8 км северозападно од Кратово. Сместено е на десната долинска страна на Крива Река, во нејзиното средно сливно подрачје, на надморска височина од 430 до 700 метри. Атарот се протега на простор од 13.7 км². На него обработливото земјиште зафаќа простор од 468 ха, пасиштата 757 ха, а шумите заземаат 81 ха. Селото има полјоделска функција.

Историja[уреди | уреди извор]

Легендата вели дека многу одамна во селото Куклица се случила голема трагедија. Момчето, во кое една девојка била бескрајно вљубена, се оженило со друга, поради што разочараната девојка ги проколнала младенците. Кога дошол свадбениот ден, навидум се било во ред: се собрале сватовите, стасале и другите гости, веселбата почнала. Во моментот кога младенците се бакнале, клетвата се остварила и сите свадбари се скамениле. Скаменетите свадбари и денес сведочат за гневот и за болката на несреќната девојка. Селаните го викаат местото "Весела свадба" зашто сватовите останале насмеани, а младенците се скамениле во нежна прегратка. Поради овие скаменети "кукли", и местото го добило своето име - Куклица.

Со малку фантазија, секој посетител може да си ги дополни празнините во приказната, бидејќи не се знае што се случило со девојката што ја фрлила клетвата. Мештаните раскажуваат дека нивните предци се обиделе да ја растурат клетвата на вљубената девојка, но не успеале.

Научниците, пак, велат дека камените фигури се создале пред 10 милиони години, кога се уште немало луѓе на планетата. Вертикалната ерозија на вулканските карпи создала "кукли" повисоки од десет метри, кои и денес доминираат во питомата околина. Со тек на времето природата од нив извајала ретки ремек-дела. Како и да е, ваква "свадба" нема никаде на светот и ова место е заштитено од Агенцијата за природни реткости при Министерството за животна средина. Нешто слично има само во Србија, во местото Ѓавоља Варош.

Локалното население кажува дека на секои 5 до 6 години, и во Горно и во Долно маало, двата локалитета што се поделени со еден рид, никнува по една нова фигура. "Највпечатливи се невестата и младоженецот, кои се придружени од деверот и деверицата. Тие се најголеми и се гледаат еден со друг в очи", кажуваат селаните.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Куклица живееле 480 жители, сите Македонци.[1]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Куклица имало 384 Македонци егзархисти.[2]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 97 жители, сите Македонци.[3]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години:[4]

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 480[1] 384[2] 428 532 540 450 245 149 116 97

Селото Куклица е од раштркан тип со повеќе маала. Во последно време тоа е во процес на брза депопулација, така што од 532 жители во 1953 година, бројот на население опаѓа на само 116 жители во 1994 година.

Родови[уреди | уреди извор]

Куклица е македонско село.

Според истражувањата од 1975 година, родови во селото се:

  • Доселеници: Петриновци (9 к.), Грамадарци (8 к.), Реканци (5 к.), Ѓоргици (3 к.), Токманци (10 к.), Ковачевци (7 к.), Стевановци (6 к.) и Ќамилци (4 к.) потекнуваат од двајца браќа кои биле Роми, тие биле доселени од Бесарабија кај Романија околу 1800 година. Најпрво живееле во Стара Куклица, па се преместиле. Во родот Ковачевци се знае следната генеологија Трајко (жив на 80 год. во 1975 година) Стојан-Павле-Доде, кој се преместил од стара Куклица околу 1830 година. Во родот Петриновци се знае следната генеологија Славе (жив на 70 год. во 1975 година) Стојмен-Тренчо-Алексо, се доселил неговиот татко; Оџовци (6 к.) и Рајчевци (5 к.) од словенско потекло се. Доселени се од Шумен или Дупница во Бугарија. Доселени се во исто време кога и претходните родови, и они најпрво живееле во Стара Куклица.[5]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Камени Кукли.

Куклица е позната по карактеристичните ерозивни форми наречени земјени пирамиди или камени кукли. Овие форми се наоѓаат на десната долинска страна на Крива Река, поточно на еродираниот дел од нејзината речна тераса, на надморска височина од 415-420 метри. Целата појава е распространета на површина од околу 0,3-0,4 км2. Има две групи на земјени пирамиди: оние во централниот дел на малата депресија во подножјето на ридот Дубица се поголеми (високи до 10 м), самостојни и во вид на земјени столбови; на исток (десно) од претходните, по страните на возвишението Забел се распоредени помали форми (високи до 5 м), блиску една до друга и често споени во подножјето. Поради интересниот изглед на големите земјени столбови кои наликуваат на човечки фигури наредени како „скаменети свадбари“, целата појава локалното население ја нарекува „Весела свадба“.[6]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од Куклица иселеништво има во голема мера. Во Марино кај Скопје има иселено 20 семејства. Родот Шутинци се иселени во Шопско Рударе.[5]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 Кѫнчовъ, Василъ. Македония. Етнография и статистика. София, Българското книжовно дружество, 1900. ISBN 954430424X. с. 221.
  2. 2,0 2,1 D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.130-131.
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  5. 5,0 5,1 Трифуноски, Јован (1976). Кривопаланачка област. Загреб: ХАЗУ. 
  6. „Земјани пирамиди во Куклица-Кратовско. Географски разгледи кн. 35“, Милевски И., Скопје, 2000