Рапетосаурус

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/{{автотаксономија/Предлошка:Автотаксономија/Рапетосаурус|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}} |machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}|machine code=parent}}
Рапетосаурус
FMNH Rapetosaurus.jpg
Научна класификација [ у ]
Непознат таксон (попр): Рапетосаурус
Вид: Рапетосаурус
Биномен назив
Рапетосаурус krausei
Кристина & Форстер, 2001

Рапетосаурус — род на титаносауруски сауроподски диносаурус кој живеел за време на Доцна Креда на територијата на денешена Мадагаскар пред 70-66 милиони години. Идентификуван е само еден вид, Rapetosaurus krausei.

Како и другите сауроподи, и Рапетосаурус бил четириножен тревојад; се пресметува дека достигнувал должина од 15 метри (49 ft)

Опис[уреди | уреди извор]

Реставрација на рапетосаурус

Рапетосаурусот бил прилично типичен сауропод, со кратка и витка опашка, многу долг врат и огромно тело слично на слон. Неговата глава наликува на глава на диплодоцид, со долга, тесна уста и ноздри на горниот дел од черепот . Тој бил тревојад и неговите мали заби слични на молив биле добри за раскинување на лисјата од дрвјата, но не и за џвакање.

Имал прилично скромна големина, за титаносаурус . Примерокот за малолетници бил измерен на 8 метри од главата до опашката и „веројатно тежел колку слон“. Возрасна единка би била долга двапати повеќе, околи 15 метри, што е сè уште помалку од половина од должината на неговиот гигантски роднина, како Аргентиносаурус и Паралититан. Во 2020 година, Молина-Перез и Лараменди ја процениле големината на веројатниот примерок за возрасна единка (MAD 93-18), кој е познат од бедрената коска, на 16,5 метри (54 стапки) и 10,3 тони (11,35 кратки тони).[1]

Откривање и именување[уреди | уреди извор]

Череп, Кралски музеј Онтарио, Канада.

Откритието на Рапетосаурусот, познат по единствениот вид Rapetosaurus krausei, го означило првиот пат кога бил пронајден титаносаурус со скоро совршено недопрен скелет и череп . Помогнало да се разјаснат некои тешки, вековни класификациски прашања, меѓу оваа голема група диносауруси на сауроподи и дава добра основа за реконструкција на други титаносаури, кои се познати само од делумни фосилизирани остатоци.

Откритието било објавено во 2001 година од Кристина Кари Роџерс и Кетрин А. Форстер во научното списание „ Природа“ . Бил откриен речиси целосен скелет на малолетник и биле пронајдени и делумни остатоци од уште три лица.

Споредба на големина

Копањето открило делумен череп (UA 8698, примерок на холотип ), друг делумен череп, малолетнички скелет, на кој недостасувале само неколку пршлени на опашката и неповрзан пршлен. Особено малолетничкиот скелет е најцелосниот скелет на титаносаурус некогаш обновен и единствениот со глава кој сè уште е прицврстен за телото.

Фосилизираните остатоци биле пронајдени во сливот Махаџанга во северозападен Мадагаскар, недалеку од пристанишниот град Махаџанга. Тие биле пронајдени од слојот песочник познат како член на Анембалемба, кој е дел од формацијата Маеварано. Формирањето карпи е датирано во фазата на Мастрихт од доцната креда, што значи дека фосилизираните коски се стари околу 70 милиони години. Нив ги пронашол тим од теренот од Универзитетот Стони Брук со помош на локалниот Универзитет Д’Антананариво. Лидерот на тимот, Дејвид Краузе, истражувал фосили од местото од 1993 година.

Општото име Рапетосаурус потекнува од Рапето (џиновско божество во фолклорот во Малгашки заслужен за географските карактеристики на земјата [2] ) и сауросите, што е грчки за гуштер . Епитетот на видовите, краузеи, го носи името на водачот на тимот на експедицијата, Дејвид В. Краузе.

Палеобиологија[уреди | уреди извор]

Евтитаносаурија


Дреднаутус


Литостротија

Малависаурус




Баурутитан




Немегтосаурус



Тригоносаурус



Аламосаурус



Опистоцеликаудија



Салтасаурус



Неукенсаурус




Рапетосаурус




Исисаурус



Tapuiasaurus









Ринконсаурија

Ринконсаурус




Мујеленсаурус




Аеолосаурус



оверосаурус







Бонитасаурија




Нотоколосус


Логнкосаурија

Мендозасаурус





Футалогнкосаурус



Кветексаурус





Пуертасаурус



Друсиласаура




Аргентиносаурус



Патаготитан










Раст[уреди | уреди извор]

Поставен музеј на терен во страничен поглед

Редок примерок од малолетник Рапетосаурус бил откриен во музејската колекција на Кристина Кари Роџерс и колегите. Примерокот се проценува дека тежи околу 40 килограми и веројатно бил стар помеѓу 39 и 77 дена до моментот на неговата смрт. Во времето на изведување, се проценувало дека малолетникот Рапетосаурус имал 3,4 килограми тежина. Врз основа на ремоделирање на коските, исто така се верувало дека малолетничкиот сауропод е способен да преживее или без родителска грижа. Анализата на коските дополнително открила дека младиот Рапетосаурус најверојатно умрел од глад поради сушите во овој период во Мадагаскар.[3][4]

Палеоекологија[уреди | уреди извор]

Монтиран Мајунгасаурус и Рапетосаурус

За време на мастрихт, како што е и денес, Мадагаскар бил остров, се одделил од Индискиот Потконтинент помалку од 20 милиони години порано. Лебдел кон север, но сепак 10-15 ° појужно во географска ширина отколку што е денес. Во тоа време преовладувачка климата била полусушна, со изразена сезонска температура и врнежи од дожд. Многу праисториски животни живееле во крајбрежната рамнина за поплавување пресечена од многу песочни речни канали .[5] Силни геолошки докази сугерираат на појава на периодични остатоци што течат низ овие канали на почетокот на влажната сезона, закопувајќи ги труповите на организмите убиени во претходната сува сезона и обезбедувајќи нивно исклучително зачувување како фосили.[6] Нивото на морето во областа се зголемувало низ мастрихтот, и продолжило во текот на целиот Палеоцен, така што Рапетосаурусот можел да се движел низ крајбрежните средини. Соседната формација Беривотра ја претставува современата морска средина.

Покрај Рапетосаурус, фосилните таксони опоравени од Маеварано вклучуваат риби, жаби, гуштери, змии,[5] седум различни видови крокодиломорфи,[7] пет или шест видови цицачи, Ворона [8] и неколку други птици, евентуално дромеаосауридот Рахонавис,[9][10] ноасауридот Масијакасаурус,[11] и абелисауридот Маџунгасаурус .[12] Сорта на изумрени цицачи, исто така, биле откриени, како што гондавантери.

Реставрација на два Маџунгасаурус кои го бркаат Рапетосаурус

Черепот на Маџунгасаурусот , голем теропод, бил откриен во 1996 година. Тој е сличен на видовите пронајдени во Индија и Аргентина, што укажува на тоа дека копнените мостови помеѓу фрагментите од поранешниот суперконтинент на Гондвана сè уште постоеле во доцната креда, многу подоцна отколку што се верувало порано. Најверојатна појава била копнен мост кој им дозволувало на животните да преминуваат од Јужна Америка на Антарктикот, а потоа и до Индија и Мадагаскар. Маџунгасаурусот бил најголемиот предатор во својата околина, додека единствените познати современи големи тревојади биле сауроподи како Рапетосаурусот . Научниците сугерираат дека Маџунгасаурус бил специјалист во лов на сауроподи. Маркираните заби на Маџунгасаурус на коските на Рапетосаурус укажуваат на тоа дека се хранел со овие сауроподи, без разлика дали навистина ги убивал.[13]

Типично, титаносаурусите биле невообичаени меѓу сауроподите со тоа што тие коегзистирале со големи орнитишки диносауруси како што се цератопсиди, хадросаури и анкилосаури . Сепак, Рапетосаурусот бил нетипичен меѓу титаносаурусите по тоа што го делел сливот на Махаџанга со само уште еден голем тревојад, друг титаносаурус. Помалите тревојади биле ретки, а само еден, Симосучус, бил откриен за време на повеќе од 100 години собирање во таа област. Поради отсуство на орнитишиски диносауруси, се сугерира дека праисторискиот Мадагаскар имал поинаква динамика во заедницата на тревопасни животни отколку што била видена на друго место во креда.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Molina-Perez & Larramendi (2020). Dinosaur Facts and Figures: The Sauropods and Other Sauropodomorphs. New Jersey: Princeton University Press. стр. 265.
  2. Zoë Crossland, Ancestral Encounters in Highland Madagascar: Material Signs and Traces of the Dead, Cambridge University Press, 17/02/2014
  3. https://www.latimes.com/science/sciencenow/la-sci-sn-baby-dinosaur-titanosaur-20160421-story.html
  4. https://www.livescience.com/54496-baby-dinosaur-died-of-starvation.html
  5. 5,0 5,1 Rogers, Raymond R.; Krause, David W.; Curry Rogers, Kristina; Rasoamiaramanana, Armand H.; Rahantarisoa, Lydia (2007). „Paleoenvironment and Paleoecology of Majungasaurus crenatissimus (Theropoda: Abelisauridae) from the Late Cretaceous of Madagascar“. Во Sampson, Scott D.; Krause, David W. (уред.). Majungasaurus crenatissimus (Theropoda: Abelisauridae) from the Late Cretaceous of Madagascar. Journal of Vertebrate Paleontology. Society of Vertebrate Paleontology Memoir 8. 27. стр. 21–31. doi:10.1671/0272-4634(2007)27[21:PAPOMC]2.0.CO;2.
  6. Rogers, Raymond R. (2005). „Fine-grained debris flows and extraordinary vertebrate burials in the Late Cretaceous of Madagascar“. Geology. 33 (4): 297–300. Bibcode:2005Geo....33..297R. doi:10.1130/G21036.1.
  7. Krause, David W.; O'Connor, Patrick M.; Curry Rogers, Kristina; Sampson, Scott D.; Buckley, Gregory A.; Rogers, Raymond R. (2006). „Late Cretaceous terrestrial vertebrates from Madagascar: implications for Latin American biogeography“. Annals of the Missouri Botanical Garden. 93 (2): 178–208. doi:10.3417/0026-6493(2006)93[178:LCTVFM]2.0.CO;2.
  8. Forster, Catherine A.; Chiappe, Luis M.; Krause, David W.; Sampson, Scott D. (1996). „The first Cretaceous bird from Madagascar“. Nature. 382 (6591): 532–534. Bibcode:1996Natur.382..532F. doi:10.1038/382532a0.
  9. Forster, Catherine; Sampson, Scott D.; Chiappe, Luis M.; Krause, David W. (1998). „The theropod ancestry of birds: new evidence from the Late Cretaceous of Madagascar“. Science. 279 (5358): 1915–1919. Bibcode:1998Sci...279.1915F. doi:10.1126/science.279.5358.1915. PMID 9506938.
  10. Makovicky, Peter J.; Apesteguía, Sebastian; Agnolín, Federico L. (2005). „The earliest dromaeosaurid theropod from South America“. Nature. 437 (7061): 1007–1011. Bibcode:2005Natur.437.1007M. doi:10.1038/nature03996. PMID 16222297.
  11. Sampson, Scott D.; Carrano, Matthew T.; Forster, Catherine A. (2001). „A bizarre predatory dinosaur from the Late Cretaceous of Madagascar“. Nature. 409 (6819): 504–506. Bibcode:2001Natur.409..504S. doi:10.1038/35054046. PMID 11206544.
  12. Krause, David W.; Sampson, Scott D.; Carrano, Matthew T.; O'Connor, Patrick M. (2007). „Overview of the history of discovery, taxonomy, phylogeny, and biogeography of Majungasaurus crenatissimus (Theropoda: Abelisauridae) from the Late Cretaceous of Madagascar“. Во Sampson, Scott D.; Krause, David W. (уред.). Majungasaurus crenatissimus (Theropoda: Abelisauridae) from the Late Cretaceous of Madagascar. Journal of Vertebrate Paleontology. Society of Vertebrate Paleontology Memoir 8. 27. стр. 1–20. doi:10.1671/0272-4634(2007)27[1:OOTHOD]2.0.CO;2.
  13. Rogers, Raymond R.; Krause, David W.; Curry Rogers, Kristina (2007). „Cannibalism in the Madagascan dinosaur Majungatholus atopus“. Nature. 422 (6931): 515–518. Bibcode:2003Natur.422..515R. doi:10.1038/nature01532. PMID 12673249.

Грешка во наводот: Ознаката <ref> со име „CurryRogers2001“ определена во <references> не се користи во претходен текст..

Грешка во наводот: Ознаката <ref> со име „Montague2006“ определена во <references> не се користи во претходен текст..

Извори[уреди | уреди извор]

  • Кристина Кари Роџерс и Кетрин А. Форстер. 2004 година „Черепот на Рапетосаурус краузеи (Сауропода: Титаносаурија) од доцниот креда на Мадагаскар“. Весник за палеонтологија на 'рбетници, 24 (1), страници 121–144. Апстракт во BioOne

Надворешни врски[уреди | уреди извор]