Градец (Гостиварско)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето

Градец е село во Општина Врапчиште, во околината на градот Гостивар.

Градец
Градец is located in Македонија
Градец
Местоположба на Градец во Македонија
Координати 41°53′45″N 20°54′15″E / 41.89583° СГШ; 20.90417° ИГД / 41.89583; 20.90417Координати: 41°53′45″N 20°54′15″E / 41.89583° СГШ; 20.90417° ИГД / 41.89583; 20.90417
Општина Општина Врапчиште
Население 4555 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 505 м
Commons-logo.svg Градец на Ризницата


Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во областа Горни Полог во источното подножје на Шар Планина, оддалечено 15 километри северозападно од Гостивар.

Историja[уреди | уреди извор]

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Скопскиот Вилает и имало 105 христијански семејства и 3 вдовици христијани.[1]

Економија[уреди | уреди извор]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Градец живееле 760 жители, од кои 660 Албанци и 100 Македонци.[2]

Според секретарот на бугарската егзархија Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Градец имало 56 Македонци, егзархисти.[3]

Според Афанасиј Селишчев, во 1929 година Градец е село во Сенокоска општина во Долнополошкиот срез и има 174 куќи и 1.024 жители, Албанци и Македонци.[4]

Според пописот од 2002 година, во Градец живеат 4.555 жители, од кои 4.535 Албанци, 7 Македонци, 4 Бошњаци и 9 останати.[5]

На табелата е прикажан бројот на население низ сите пописни години:[6]

Година 1900 1905 1929 1948 1953 1961 1971 1981 1994 2002
Население 760[2] 56[3] 1.024[4] 1.760 2.012 2.284 2.949 3.751 4.077 4.555

Родови:[уреди | уреди извор]

Во селото како еден од најстарите албански родови се споменува родот Дерала (66 куќи) живее во гостиварското село Градец. Потекнува од областите Хас или Мат (во северна Албанија). Тие дошле овде во втората половина на 18-от век, а имаат истоимени роднини во селото Горно Житоше кај Прилеп.[7]

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

  • Мехмет Паша Дерала (1843-1918) — албански политичар, прв министер за одбрана на Албанија;роден во с.Градец каде и поседувал големо количество на земја кое ја наследи од неговите предци. Од својата рана младост тој се школувал во најелитните тогашни институци во Истамбул,каде се здобил со знаења и вештини од политичките и војните војните науки.Му служел на империата како чиновник и војник долго време.Кога почна превирањата и движењата за слобода во бакан ,тој прво му се придружил ма “призренската лига“ .По објавата на независноста на државата Албанија тој станува прв нејзин министар за војна,и почнува со организирање на воската со нејзино структуирање и обучување.
  • Веби Велија (1948-2009) — албански стопанственик, сопственик на балканската регионална индустриска и консалтинг корпорација ВЕ-ВЕ Груп и на телевизискиот синџир „Алсат“ во Македонија (Алсат М), Албанија и Косово.

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]


  1. Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.481
  2. 2,0 2,1 Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 212.
  3. 3,0 3,1 D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р.130-131.
  4. 4,0 4,1 Селищев, Афанасий. Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии, София, 1929, стр. 24.
  5. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  6. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  7. Албанците во Македонија само од 1780 година, д-р Ристо Ивановски, Битола, 2014 год., 10 стр.