Челопек (Тетовско)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Челопек
Celopek Te 08.JPG

Панорама на Челопек

Челопек is located in Македонија
Челопек
Местоположба на Челопек во Македонија
Координати 41°55′54″N 21°0′47″E / 41.93167° СГШ; 21.01306° ИГД / 41.93167; 21.01306Координати: 41°55′54″N 21°0′47″E / 41.93167° СГШ; 21.01306° ИГД / 41.93167; 21.01306
Општина Coat of arms of Municipality of Brvenica.svg Брвеница
Население 5287 жит.
(поп. 2002)
Надм. вис. 702 м
Commons-logo.svg Челопек на Ризницата

Челопек — село во Општина Брвеница, во околината на градот Тетово.

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа во областа Долни Полог, на десниот брег на Вардар, во подножјето на Сува Гора, меѓу селата Милетино и Брвеница. Селото е ридско чии куќи се издигаат на надморска височина од 500 до 600 метри. Селото има полјоделска шумарска функција.

Историja[уреди | уреди извор]

Селото се споменува во турските пописни дефтери од 1467/68 година, како дел од Нахијата Калканделен (Nahiye-I Kalkandelen) и имало 121 христијанско семејство, 17 неженети христијани и 9 вдовици христијани.[1]

Името на село Челопек на македонски етимолошки означува „место каде што сонцето секогаш го удира твоето чело" заради тоа што селото е секогаш изложено на сонце. Селото Челопек датира уште од раната антика. Во селото се пронајдени антички македонски керамички садови и остатоци кои датираат од 7 век п.н.е. Жителите Албанци (Арнаути) се доселуваат во селото од Гургурница и од Седларево уште во oтоманскиот период по налог на пашата за контрола на христијанското македонско население кое живеело таму. Црквата Св. Никола датира уште од 14 век. Легендата вели дека во селото постоела прекрасна Македонка која се нарекувала Евридика и во која се заљубил турскиот паша. Селаните не му дозволувале да ја земе за жена, но се согласиле тој да ја земе доколку им изгради црква. Тој на селаните им дал едно руво од вол и им наредил да ја изградат црквата онолку колку што може да го оптегнат рувото. Паметните селани, рувото го исекле на повеќе парчиња и го распределиле на поголема територија и така кога пашата видел дека селаните биле попаметни од него, им дозволил да ја изградат црквата колкава што сакаат. Кога Евридика отишла во домот на Турчинот, таа го убила, и неговиот гроб сè уште постои на турските гробишта во селото. Во понов период турското население кое живеело сè уште таму се албанизирало, и сега селото брои околу 5.000 жители Албанци и околу 500 Македонци. Во конфликтот во 2001 година, албанските терористи го разнесуваат мотелот „Бриони" во сопственост на Македонец и ги убиваат двајцата Македонци чувари на местото со поставување динамит врз нив.

Демографија[уреди | уреди извор]

Според статистиката на Васил К'нчов („Македониja, Етнографиja и статистика“) од 1900 година, во Челопек живееле 1.520 жители, од кои 1.000 Албанци. и 520 Македонци.[2]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 5 287 жители. Следува табела на националната структура на населението[3]

Националност Вкупно
Македонци 463
Турци 2
Роми 0
Албанци 4 803
Власи 0
Срби 1
Бошњаци 0
Други 18

На табелата е прикажан националниот состав на населението низ сите пописни години: [4]

Години Македонци Албанци Турци Роми Власи Срби Бошњаци Ост. Вкупно
1948 2.733
1953 827 2.057 4 1 4 2.893
1961 816 2.324 28 1 27 3.196
1971 670 3.061 35 2 33 3.801
1981 629 4.061 8 3 30 4,731
1994 532 4.336 2 6 4.876
2002 463 4.803 2 1 18 5.287

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Во селото има осумгодишно училиште, има амбуланта, пошта, земјоделска задруга, споменик за НОБ и услужни објекти.

Цркви:

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Турски документи за историјата на македонскиот народ кн.4, Методија Соколоски, д-р Александар Стојановски, Скопје 1971, стр.332
  2. Божинов, Воин. Българската просвета в Македония и Одринска Тракия 1878-1913, София 1982, с. 155.
  3. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  4. Население на Република Македонија според изјаснувањето за етничката припадност, по населени места, според пописите на население 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 1994 и 2002 година (согласно територијалната организација од 1996 година) *Државен завод за статистика http://makstat.stat.gov.mk.
  5. 5,0 5,1 "П Р А З Н И Ц И кога се собира повеќе народ во црквите и манастирите во Тетовското архиерејско наместништво" (македонски). Архиерејско намесништво Тетово. конс. 2010-05-02. 

Поврзано[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]