Археи

Археи (архебактерии) Фосилен опсег: Палеоархаик - денес
Halobacteria sp., секоја клетка е околу 5 μm во должина.
Научна класификација
Наддомен:	Neomura
Домен:	Archaea Виз, Кандлер & Вилис, 1990
Типови
Crenarchaeota Euryarchaeota Korarchaeota Nanoarchaeota

Археите (Archaea, познати од порано и како архебактерии) претставуваат група на прокариотски микроорганизми кои се разликуваат од бактериите. Се смета дека тие се претци на еукариотските клетки. Своето име го добиле по тоа што нивните живеалишта се со екстремни животни услови за кои се мисли дека владееле во најраните (архаични) етапи од развитокот на животот на Земјата.

Археите сочинуваат посебен домен на живи организми, заедно со вистинските бактерии и еукариотите.

Општи карактеристики

• За разлика од бактериите, клеточниот ѕид на археите не содржи пептидогликан.
• Архејските гени поседуваат интрони.
• Поседуваат уникатни липиди во своите клеточни мембрани.
• Може да се автотрофни или хетеротрофни.

Поделба

Според местото на живеење, археите може да се поделат на:

Метаногени археи

Метаногените археи се најголемата група на археи кои досега се откриени. Тие се едни од најстрогите анаеробни организми кои постојат на нашата планета Земја, кои може да се затрујат дури и со минимални траги на кислород во нивната животна средина. Метаногените го претвораат јаглерод диоксидот во метан. Нивниот метаболизам е идеално приспособен за живот во атмосферата за која се верува дека постоела во раните етапи од развојот на Земјата.

Археите најпрво биле откриени во екстремните живеалишта од типот на вулкански топли извори.

Денес метаногените живеат на оние станишта на Земјата каде отсуствува кислород, а има големи количества јаглерод диоксид и водород. Тие може да се најдат во застоени води, во постројките за пречистување на канализациона и друга отпадна вода, како и во дигестивниот систем на животните. Најдени се на океанското дно, како и во минералните извори.

Термоацидофилни археи

Термоацидофилните археи живеат на станишта со кисела pH и многу висока температура. Најповолни услови за развој на овие археи се температури помеѓу 60^oC и 80^oC, како и pH од 2-4. Врелите сулфурни извори во Јеловстон, Монтана се населени со термоацидофилот Sulfolobus, кој ја добива својата енергија со оксидирање на сулфурот.

Екстремни халофили

Ова се археи на кои им се потребни високи концентрации на соли во нивната животна средина за да преживеат. Тие растат во солените станишта долж бреговите на океаните и морињата (како и во Големото Солено Езеро и Мртвото Море). Некои видови може да опстојат само во десет пати посолена средина од морската вода. Колониите на халофили често формираат испарувачки места во морската вода, појава што се користи при производството на кујнска сол. Халофилните археи се безопасни за човекот.