Енциклопедија на живиот свет

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Енциклопедија на живиот свет
Encyclopedia of Life
EOL logo.jpg
EOL Home Page.png
Почетната страница на EOL
URL eol.org
Комерцијално? не
Тип енциклопедија
Регистрација незадолжителна
Расположиви јазици
Творец Филдов музеј
Харварски универзитет
Мекартурова фондација
Лабораторија за морска биологија
Ботанички градини на Мисури
Слоунова фондација
Смитсонова установа
Пуштено 26 февруари 2008
Котирање на Alexa нагативен пораст 66.923 (сеп 2014)[1]
Тековен статус работи

Енциклопедија на живиот свет англиски: Encyclopedia of Life, EOL) — слободна соработна семрежна енциклопедија наменета за документирање на сите 1,9 милиони постоечки видови на организми познати за науката. Порталот се составува од постоечки бази на податоци и со учество на стручни лица и аматери од сите краишта на светот. [2] Целта е да се изгради „бесконечно проширлива“ страница за секој вид, придружена со нагледни материјали како аудио и видео снимки, слики, графикони и текст.[3] Покрај ова, енциклопедијата опфаќа и содржини од Библиотеката на биоразновидносното наследство, која дигитализира милиони страници печатена литература од поголемите природонаучни библиотеки во светот. За проектот се вложени почетни средства од 50 милиони долари, под водство на Мекартуровата и Слоуновата фондација, чиј удел изнесувал 20 односно 5 милиони долари. Преостанатите 25 милиони долари ги доделиле пет важни установи — Филдовиот музеј, Харвардскиот универсзитет, Лабораторијата за морска биологија, Ботаничката градина на Мисури и Смитсоновата установа. Првичниот раководител на проектот бил Џим Едвардс со развојната екипа на Дејвид Патерсон. Денес, установите-учеснички и дарителите продолжуваат со финансиската поткрепа на EOL.

EOL е пуштена на 26 февруари 2008 г. и содржела 30.000 записи.[4] Порталот веднаш се стекнал со огромна популарност, до тој степен што морал да се справува со големо преоптоварување во посетеноста (11 милиони посети).[5]

По преработката, порталот е повторно пуштен на 5 септември 2011 г. со нов посредник и нови алатки.[6] Новата верзија е осмислена за да ги задоволи барањата на општата јавност, граѓанските научници, просветните работници и стручните лица, кои барале попривлечен портал со поголема пристапност и лична прилагодливост. Со ова е подобрена неговата употребливост и е овозможено поголемо учество и општење помеѓу корисниците. Друга новина е неговата достапност на повеќе јазици, вклучувајќи го македонскиот.

Во извршниот одбор на проектот членуваат старешини од Атлас на жива Австралија (Atlas of Living Australia), здружената Библиотека на биоразновидносното наследство, Кинеската академија на науките, CONABIO, Филдовиот музеј, Харвардскиот универзитет, Библиотека Александрина, Мекартуровата фондација, Лабораторијата за морска биологија, Ботаничките градини на Мисури, Слоуновата фондација и Смитсоновата установа.[7][8]

Цел и задача[уреди]

На енциклопедијата веќе има информации за голем број на видови од различни извори, особено за покрупните животни. Собирањето на сите достапни податоци за познатите 1,9 милиони видови во светот ќе потрае 10 години.[9] Во септември 2011 г. EOL имала информации за преку 700.000 вида, заедно со 600.000 слики и милиони страници отсликана литература.[10] Иницијативата работи на основа на класификација (индексирање) на информациите што составени во други потфати, вклучувајќи ги Sp2000 and Обединетиот таксономски информативен систем (ITIS), Каталогот на живиот свет (Catalogue of Life), FishBase и Проектот „Дрво на животот“ (Assembling Tree of Life) of Националната научна фондација (NSF), AmphibiaWeb, „Mushroom Explorer“, „Микроскоп“ и разни други. Во прво време, енциклопедијата се задржува на постоечките видови, но подоцна треба да ги опфаќа и изумрените видови. Се очекува содржините да се прошируваат до недоглед, со оглед на тоа што научниците откриваат по 20.000 нови видови годишно. Покрај тоа, таксономијата постојано изнаоѓа нови начини да вклучи видови откриени со молекуларна анализа, се очекува и пораст во стапката на откривање на видови, особено кај (еу)бактериите, архебактериите и вирусите.

EOL е создадена за да биде стручно прирачно дело што ќе ѝ служи на општата јавност, на љубителите, просветните работници, учениците и студентите, како и на самите научници во целиот свет.[2]

Учество во содржините[уреди]

Енциклопедијата на живиот свет има стотици соучесници во содржините од сите делови на светот што споделуваат информации преку подлогата на енциклопедијата.[11] Тука спаѓаат Википедија и Flickr.

Поврзано[уреди]

Наводи[уреди]

  1. „Информации за Eol.org“. Alexa Internet. http://www.alexa.com/siteinfo/eol.org. конс. 1 февруари 2014.  (англиски)
  2. 2,0 2,1 „EOL History“. EOL. 28 февруари 2012. http://eol.org/info/the_history_of_eol. конс. 23 март 2012. 
  3. Odling-Smee, Lucy (9 мај 2007). „Encyclopedia of Life launched“. „Nature“. doi:10.1038/news070508-7. http://www.nature.com/news/2007/070508/full/070508-7.html. конс. 9 мај 2007. 
  4. Zimmer, Carl. „The Encyclopedia of Life, No Bookshelf Required“, „New York Times“, 12 февруари 2008 (конс. 17 февруари 2008).
  5. Life Encyclopedia Debut Too Popular to Stay "Live"“, „National Geographic“, 27 февруари 2008 (конс. 12 мај 2009).
  6. „New Version of Encyclopedia of Life Now Available - Encyclopedia of Life“. EOL. 5 септември 2011. http://eol.org/info/sept_5. конс. 23 март 2012. 
  7. Scientists compile 'book of life'“, „BBC News“, 9 мај 2007 (конс. 9 мај 2007).
  8. „Meet the Team: Executive Committee“. EOL. 18 февруари 2012. http://eol.org/info/meet_the_team#executive. конс. 23 март 2012. 
  9. Encyclopédie de la vie: Une arche de Noé virtuelle!“, „Radio-Canada“, 9 мај 2007 (конс. 12 мај 2009).
  10. „New Version of the Encyclopedia of Life Now Available“. EOL. 5 септември 2011. http://eol.org/info/sept_5. конс. 13 март 2012. 
  11. „Соучесници во содржините“. EOL. http://eol.org/set_language?language=mk&return_to=http%3A%2F%2Feol.org%2Fcontent_partners. конс. 23 март 2012. 

Надворешни врски[уреди]