Планински пласман на Тур де Франс

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Планински пласман
Jersey polkadot.svg
Детали за наградата
СпортДрумски велосипедизам
НатпреварувањеТур де Франс
Доделена занајдобар искачувач на планинските етапи
Локално имеMaillot à pois rouges (француски)
Историја
Прва награда1933 (маичка од 1975)
Изданија78 (до 2018)
Прв победник Висенте Труеба (ШПА)
Најмногу победи Ришар Виранк (ФРА)
7 пати
Најнов победник Жилијан Алафилип (ФРА)


Планински пласман на Тур де Франс — еден од пласманите на велосипедската трка Тур де Франс, во кој велосипедистите добиваат бодови доколку се искачат први на некое искачување. Предводникот на пласманот е именуван како „крал на планините“, а од 1975 година ја носи точкастата маичка (француски: maillot à pois rouges), бела маичка со црвени точки.

Историја[уреди | уреди извор]

На првите трки на Тур де Франс немало планински премини, туку неколку помали искачувања. Првиот бил Кол де Ешармо (712 м), на воведната етапа од Париз до Лион, на која сега се наоѓа стариот пат од Отин до Лион. Етапата од Лион до Марсеј го вклучувала Кол де ла Републик (1.161 м), исто така познат како Кол ду Гран Боа. Првиот посериозен врв бил Балон д’Алзас (1.178 м) во Вогезите[1] — бил вклучен во трката во 1905 година. Меѓутоа, вистинските планини не биле вклучени до 1910 година, кога за прв пат се одело во Пиринеите. Таа година, трката се возела или повеќе се одела, на Кол д’Обиск и потоа на соседниот Турмале. Обете искачувања биле калливи патеки, голем предизвик за тешките и безбрзински велосипедист возени од велосипедисти со гуми околу нивните рамења и нивната храна, облека и алати во торби околу нивните рачки. Помошникот на организаторот, Виктор Брајер, стоел на врвот на Обиск со колегата кој го предложил вклучувањето на Пиринеите, Алфонс Стенес.[2] Дегранж бил доволно самоуверен по Пиринеите да ги вклучи и Алпите во 1911 година.[3]

Највисокото искачување на трката било Симе де ла Бонет во 1962 година, достигнувајќи 2.802 метри.[4] Највисока планинска завршница на Тур била на Кол ду Галибие на Тур де Франс 2011.[5]

Од 1905 година, весникот-организатор l'Auto именувал еден велосипедист на Тур де Франс како meilleur grimpeur (најдобар искачувач).[6] Во 1933 година, Висенте Труеба бил победник на овој пласман. Меѓутоа, Труеба бил многу слаб спуштач, па така никогаш ништо не добивал од стигнувањето на врвот прв. Директорот на Тур де Франс, Анри Дегранж, одлучил дека велосипедистите треба да добиваат бонус ако стигнат на врвот први. Од 1934 па натаму, разликата меѓу првиот и вториот велосипедист кој ќе стигне на врвот била давана како временски бонус на првиот. Овие временски бонуси подоцна биле отстранети, но кованицата „крал на планините“ останала.[7] Иако најдобриот искачувач бил прв пат признаен во 1933 година, маичката не била воведена до 1975 година. Боите биле одлучени од тогашниот спонзор, Chocolat Poulain, чии чоколади биле покриени со точкасти пакувања.[8] Моментално, маичката е спонзорирана од маркетите Карфур, кои се спонзори на маичката од 1933 година, првично под брендот Шампион, но од 2009 година поддржани од главниот бренд Карфур. Боите на маичката на Тур биле прифатени и од други велосипедски етапни трки.

Моментална состојба[уреди | уреди извор]

На врвот на секое искачување на Тур, постојат бодови за возачите кои први ќе дојдат на врвот. Искачувањата се поделени во категории од 1 (најтешко) до 4 (најлесно) засновано на нивната тежина, мерена според нивната стрмнина и должина. Неколку од најтешките искачувања првично добиле различна бодовна скала и биле запишани како „некатегоризирани“ (Hors catégorie, термин кој подоцна бил прифатен како нешто извонредно); меѓутоа, од 1980-тите искачувањата од hors catégorie добивале своја бодовна скала и станале посилни, и покрај своето име, од категоријата 1, односно биле над неа. Во 2004 година, бодовниот систем бил изменет, па така првиот возач во четвртата категорија добила 3 бода, додека првиот за искачувањата од екстра категорија добивал 20 бода. Другите бодови на искачувањата од четврта категорија биле за првите тројца, додека за искачувањата од екстра категорија биле за првите десет. Од 2004, бодовите на последното искачување на етапата биле удвоени, но искачувањата требало да бидат најмалку од втора категорија.[9]

Распределба на бодови[уреди | уреди извор]

Бодовите кои се добиваат од последователните возачи достигнувајќи го планинскиот врв се распределуваат според следнава класификација:

Бодовна распределба во 2011
ЕК
1. 1 2 5 10 20
2. 1 3 8 16
3. 2 6 12
4. 1 4 8
5. 2 4
6. 1 2
Бодовна распределба во 2012[10]
ЕК
1. 1 2 5 10 25
2. 1 3 8 20
3. 2 6 16
4. 1 4 14
5. 2 12
6. 1 10
7. 8
8. 6
9. 4
10. 2

Бодовите на планинските завршници се удвојуваат, доколку искачувањето е од екстра категорија (ЕК), 1. или 2. категорија. Организацијата на трката одредува кои искачувања се вклучени во планинскиот пласман и која категорија се тие.

Доколку двајца возачи имаат подеднаков број на бодови, возачот со најмногу први места на искачувањата од екстра категорија, се прогласува за победник. Ако возачите пристигнале први, подеднаков број на пати, првите места на искачувањата од 1. категорија ќе се споредат. Доколку повторно имаат подеднаков број во оваа категорија, организаторот продолжува да ги споредува нивните резултати на искачувањата од 2., 3. и 4. категорија, додека не се пронајде победникот. Доколку бројот на први места во сите категории е подеднаков за обајцата, возачот со повисоко место во генералниот пласман ја добива планинската маичка.

До 2011 година, бодовите добиени на планинските искачувања биле распределуваат според следниов начин:

  • Искачувања од екстра категорија: 20, 18, 16, 14, 12, 10, 8, 7, 6 и 5 бода соодветно од 1. до 10. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од прва категорија: 15, 13, 11, 9, 8, 7, 6 и 5 бода соодветно од 1. до 8. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од втора категорија: 10, 9, 8, 7, 6 и 5 бода соодветно од 1. до 6. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од трета категорија: 4, 3, 2 и 1 бод соодветно од 1. до 4. велосипедист на искачувањето
  • Искачувања од четврта категорија: 3, 2 и 1 бод соодветно од 1. до 3. велосипедист на искачувањето

Критика на системот[уреди | уреди извор]

Во поново време, системот добил одредени критики. Шестократниот победник Лисјен ван Импе изјавил дека планинската маичка е обезвреднета, бидејќи припаѓа на велосипедисти кои немаат надеж да победат во генералниот пласман, па така им е дозволено да победнат и да ги соберат бодовите на искачувањата при бегствата. Оваа тактика била започната од велосипедисти како што се Лорен Жалабер и Ришар Виранк, но според Ван Импе, тие навистина можеле да се искачуваат. Ван Импе предложил да се доделуваат временски бонуси, кои можеби ќе ја зголемат борбата.[11]

Победници на планинскиот пласман[уреди | уреди извор]

Велосипедисти именувани „најдобри искачувачи“[уреди | уреди извор]

Овој список ги прикажува велосипедисти кои биле одбрани како „најдобри искачувачи“ (meilleur grimpeur) од весникот l'Auto. Иако весникот бил организатор на Тур де Франс, титулата не била доделувана од нив, туку била неслужбена. Меѓутоа, таа е директен претходник на планинскиот пласман.[12][13]

Возач Тим
1905 Франција Потје, РенеРене Потје (ФРА)
1906 Франција Потје, РенеРене Потје (ФРА)
1907 Франција Жорже, ЕмилЕмил Жорже (ФРА)
1908 Франција Гарижу, ГиставГистав Гарижу (ФРА)
1909 Луксембург Фабер, ФрансоаФрансоа Фабер (ЛУК)
1910 Франција Лапиз, ОктавОктав Лапиз (ФРА)
1911 Франција Дибок, ПолПол Дибок (ФРА)
1912 Белгија Дефреје, ОдилОдил Дефреје (БЕЛ)
1913 Белгија Тис, ФилипФилип Тис (БЕЛ)
1914 Белгија Ламбо, ФирминФирмин Ламбо (БЕЛ)
1919 Франција Бартелеми, ОнореОноре Бартелеми (ФРА)
1920 Белгија Ламбо, ФирминФирмин Ламбо (БЕЛ)
1921 Белгија Хесгем, ХекторХектор Хесгем (БЕЛ)
1922 Франција Алавоан, ЖанЖан Алавоан (ФРА)
1923 Франција Пелисје, АнриАнри Пелисје (ФРА)
1924 Италија Ботекија, ОтавиоОтавио Ботекија (ИТА)
1925 Италија Ботекија, ОтавиоОтавио Ботекија (ИТА)
1926 Белгија Бујсе, ЛисјенЛисјен Бујсе (БЕЛ)
1927 Италија Гордини, Џовани-МикелеЏовани-Микеле Гордини (ИТА)
1928 Франција Фонтан, ВикторВиктор Фонтан (ФРА)
1929 Франција Фонтан, ВикторВиктор Фонтан (ФРА)
1930 Франција Фауре, БеноаБеноа Фауре (ФРА)
1931 Белгија Демујсере, ЖозефЖозеф Демујсере (БЕЛ)
1932 Шпанија Труеба, ВисентеВисенте Труеба (ШПА)

Победници на планинскиот пласман[уреди | уреди извор]

Возач Тим
1933 Шпанија Труеба, ВисентеВисенте Труеба (ШПА) Турист-рутие
1934 Франција Вието, РенеРене Вието (ФРА) Франција
1935 Белгија Вервеке, ФелисјенФелисјен Вервеке (БЕЛ) Белгија
1936 Шпанија Берендеро, ХулијанХулијан Берендеро (ШПА) Шпанија-Луксембург
1937 Белгија Вервеке, ФелисјенФелисјен Вервеке (БЕЛ) Белгија
1938 Италија Бартали, ЏиноЏино Бартали (ИТА) Италија
1939 Белгија Мес, СилверСилвер Мес (БЕЛ) Белгија
1947 Франција Брамбила, ПјерПјер Брамбила (ФРА) Италија
1948 Италија Бартали, ЏиноЏино Бартали (ИТА) Италија
1949 Италија Копи, ФаустоФаусто Копи (ИТА) Италија
1950 Франција Бобе, ЛујонЛујон Бобе (ФРА) Франција
1951 Франција Жеминијани, РафаелРафаел Жеминијани (ФРА) Франција
1952 Италија Копи, ФаустоФаусто Копи (ИТА) Италија
1953 Шпанија Лороњо, ХесусХесус Лороњо (ШПА) Шпанија
1954 Шпанија Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Шпанија
1955 Луксембург Гол, ШарлиШарли Гол (ЛУК) Луксембург
1956 Луксембург Гол, ШарлиШарли Гол (ЛУК) Луксембург
1957 Италија Ненчини, ГастонГастон Ненчини (ИТА) Италија
1958 Шпанија Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Шпанија
1959 Шпанија Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Шпанија
1960 Италија Масињан, ИмериоИмерио Масињан (ИТА) Италија
1961 Италија Масињан, ИмериоИмерио Масињан (ИТА) Италија
1962 Шпанија Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Марглат-Палома-д’Алесандро
1963 Шпанија Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Марглат-Палома-Мотул-Данлоп
1964 Шпанија Баамонтес, ФедерикоФедерико Баамонтес (ШПА) Марглат-Палома-Данлоп
1965 Шпанија Хименез, ХулиоХулио Хименез (ШПА) Кас-Каскол
1966 Шпанија Хименез, ХулиоХулио Хименез (ШПА) Форд-Франција-Хатчинсон
1967 Шпанија Хименез, ХулиоХулио Хименез (ШПА) Шпанија
1968 Шпанија Гонсалез, АурелиоАурелио Гонсалез (ШПА) Шпанија
1969 Белгија Меркс, ЕдиЕди Меркс (БЕЛ) Фаема
1970 Белгија Меркс, ЕдиЕди Меркс (БЕЛ) Фаема–Фаемино
1971 Белгија ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Сонолор-Лежан
1972 Белгија ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Сонолор
1973 Шпанија Торес, ПедроПедро Торес (ШПА) Ла Касера-Баамонтес
1974 Шпанија Перурена, ДомингоДоминго Перурена (ШПА) КАС
1975 Белгија ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Житан
1976 Италија Белини, ЏанкарлоЏанкарло Белини (ИТА) Бруклин
1977 Белгија ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Лежан-БП
1978 Франција Мартинез, МаријаноМаријано Мартинез (ФРА) Жобо-Суперија
1979 Италија Баталјин, ЏованиЏовани Баталјин (ИТА) Инокспран
1980 Франција Мартин, РајмонРајмон Мартин (ФРА) Мико-Мерсие
1981 Белгија ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Марк
1982 Франција Вале, БернарБернар Вале (ФРА) Ла Редут-Мотобекан
1983 Белгија ван Импе, ЛисјенЛисјен ван Импе (БЕЛ) Метауро Мобили
1984 Обединето Кралство Милар, РобертРоберт Милар (ВБР) Пежо
1985 Колумбија Ерера, ЛуисЛуис Ерера (КОЛ) Кафе де Колумбија
1986 Франција Ино, БернарБернар Ино (ФРА) Ла Вие Клер
1987 Колумбија Ерера, ЛуисЛуис Ерера (КОЛ) Кафе де Колумбија
1988 Холандија Рокс, СтевенСтевен Рокс (ХОЛ) ПДМ-Ултима-Конкорд
1989 Холандија Тенисе, Герт-ЈанГерт-Јан Тенисе (ХОЛ) ПДМ-Ултима-Конкорд
1990 Франција Клаверола, ТиериТиери Клаверола (ФРА) Р.М.О.
1991 Италија Кјапучи, КлаудиоКлаудио Кјапучи (ИТА) Карера Џинс-Тасони
1992 Италија Кјапучи, КлаудиоКлаудио Кјапучи (ИТА) Карера Џинс-Вагабонд
1993 Швајцарија Ромингер, ТониТони Ромингер (ШВА) КЛАС-Кахастур
1994 Франција Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1995 Франција Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1996 Франција Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1997 Франција Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Фестина
1998 Франција Ринеро, КристофКристоф Ринеро (ФРА) Кофидис
1999 Франција Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Тим Полти
2000 Колумбија Ботеро, СантијагоСантијаго Ботеро (КОЛ) Келме-Коста Бланка
2001 Франција Жалабер, ЛоренЛорен Жалабер (ФРА) ЦСЦ-Тискали
2002 Франција Жалабер, ЛоренЛорен Жалабер (ФРА) ЦСЦ-Тискали
2003 Франција Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Квик Степ-Давитамон
2004 Франција Виранк, РишарРишар Виранк (ФРА) Квик Степ-Давитамон
2005 Данска Расмусен, МихаелМихаел Расмусен (ДАН) Рабобанк
2006 Данска Расмусен, МихаелМихаел Расмусен (ДАН) Рабобанк
2007 Колумбија Солер, МаурисиоМаурисио Солер (КОЛ) Барловорлд
2008 Австрија Кол, БернхардБернхард Кол[забелешка 1] (АВТ) Геролштајнер
2009 Италија Пелицоти, ФранкоФранко Пелицоти[забелешка 2] (ИТА) Ликвигас
2010 Франција Шарто, АнтониАнтони Шарто (ФРА) Ббокс Буиг Телеком
2011 Шпанија Санчез, СамуелСамуел Санчез (ШПА) Еускалтел-Еускади
2012 Франција Веклер, ТомаТома Веклер (ФРА) Тим Јуропкар
2013 Колумбија Кинтана, НаироНаиро Кинтана (КОЛ) Мовистар Тим
2014 Полска Мајка, РафалРафал Мајка (ПОЛ) Тинкоф-Саксо
2015 Обединето Кралство Фрум, КрисКрис Фрум (ВБР) Тим Скај
2016 Полска Мајка, РафалРафал Мајка (ПОЛ) Тинкоф
2017 Франција Баргиј, ВаранВаран Баргиј (ФРА) Тим Санвеб
2018 Франција Алафилип, ЖилијанЖилијан Алафилип (ФРА) Квик-Степ Флорс

Повеќекратни победници[уреди | уреди извор]

Место Име Држава Победи Години
1 Ришар Виранк  Франција 7 1994, 1995, 1996, 1997, 1999, 2003, 2004
2 Федерико Баамонтес  Шпанија 6 1954, 1958, 1959, 1962, 1963, 1964
Лисјен ван Импе  Белгија 6 1971, 1972, 1975, 1977, 1981, 1983
4 Хулио Хименез  Шпанија 3 1965, 1966, 1967
5 Фелисјен Вервеке  Белгија 2 1935, 1937
Џино Бартали  Италија 2 1938, 1948
Фаусто Копи  Италија 2 1949, 1952
Шарли Гол  Луксембург 2 1955, 1956
Имерио Масињан  Италија 2 1960, 1961
Еди Меркс  Белгија 2 1969, 1970
Луис Ерера  Колумбија 2 1985, 1987
Клаудио Кјапучи  Италија 2 1991, 1992
Лорен Жалабер  Франција 2 2001, 2002
Михаел Расмусен  Данска 2 2005, 2006
Рафал Мајка  Полска 2 2014, 2016

Победници по земја[уреди | уреди извор]

Место Држава Најчести победници Најнов победник Победи
1  Франција Ришар Виранк (7) Жилијан Алафилип (2018) 23
2  Шпанија Федерико Баамонтес (6) Самуел Санчез (2011) 17
3  Италија Џино Бартали, Фаусто Копи, Имерио Масињан и Клаудио Кјапучи Клаудио Кјапучи (1992) 11
4  Белгија Лисјен ван Импе (6) Лисјен ван Импе (1983) 11
5  Колумбија Луис Ерера (2) Наиро Кинтана (2013) 5
6  Данска Михаел Расмусен (2) Михаел Рамусен (2006) 2
   Луксембург Шарли Гол Шарли Гол (1956) 2
   Холандија Стевен Рокс и Герт-Јан Тенисе Герт-Јан Тенисе (1989) 2
   Обединето Кралство Роберт Милар и Крис Фрум Крис Фрум (2015) 2
   Полска Рафал Мајка Рафал Мајка (2016) 2
11  Швајцарија Тони Ромингер Тони Ромингер (1993) 1

Победа на генералниот и планинскиот пласман во истата година[уреди | уреди извор]

Некои велосипедисти успеал да ги освојат генералниот пласман и планинскиот пласман во истата година.

Во раните години на Тур, само највисоките планини носеле бодови. Велосипедистите кои целеле на победа на Тур генерално биле добри на тие планини, па возачите високо во генералниот пласман биле вообичаено високи и во планинскиот пласман, што го правело освојувањето на двата пласмани поверојатно. Подоцна, правилата на планинскиот пласман се промениле, давајќи повеќе бодови на планините на долната категорија. Велосипедистите кои целеле за победа на генералниот пласман не трошеле енергија за овие планини и така други велосипедисти можеле да дојдат до победа на планинскиот пласман.

Генералниот и планинскиот пласман биле освоени од ист возач девет пати, од шест различни велосипедисти:

Во 1969 година, Еди Меркс не ги освоил само генералниот и планинскиот пласман, туку исто така и бодовниот пласман.

Забелешки
  1. Резултатите на Кол биле поништени, откако се покажал позитивен и го признал користењето на допинг, но пласманот не бил доделен на друг. Карлос Састре бил второпласиран.
  2. Резултатите на Пелицоти биле поништени, откако неговиот биолошки пасош покажал необични вредности, но пласманот не бил доделен на друг. Егои Мартинез бил второпласиран.

Наводи[уреди | уреди извор]