Кварц

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Кварц
Кристален грозд на кварц од Тибет
Општо
Категорија силикатен минерал
Хемиска формула силициум диоксид, SiO2
Штрунцова класификација 04.DA.05
Данина класификација 75.01.03.01
Кристална симетрија тирстрана 32
Единична ќелија a = 4,9133 Å, c = 5,4053 Å; Z=3
Распознавање
Боја од безбоен до разни бои заклучно со црна
Хабитус 6-страна призма што завршува во 6-страна пирамида (обично), друзеста, фина гранулација до микрокристална, масивен
Кристален систем α-quartz: тристрана трапезоидна класа3 2; β-кварц: шестоаголен 622[1]
Сраснување обична Дофенова законитост, бразилска законитост, јапонска законитост
Цепливост {0110} незабележително
Прелом школкест
Жилавост кршлив
Цврстина на Мосовата скала 7 – помалку во примесните видови (определбен минерал)
Сјај стаклест – восочест до матен кај крупни примероци
Трага бел
Проѕирност проѕирен до речиси непроѕирен
Специфична тежина 2,65; промелива 2,59–2,63 кај примесните видови
Оптички својства еднооскен (+)
Показател на прекршување nω = 1,543–1,545
nε = 1,552–1,554
Двојно прекршување +0,009 (B-G интервал)
Плеохроизам нема
Точка на топење 1670 °C (β тридимит) 1713 °C (β кристобалит)[1]
Растворливост нерастворлив при стандардни услови; 1 днммаса при 400 °C и 500 lb/in2 to 2600 днммаса при 500 °C and 1500 105,5 кг/см2 (10,34 МПа)[1]
Други особености пиезоелектричен, може да биде триболуминисвентен, хирален (затоа оптички активен, ако не рацемски)
Наводи [2][3][4][5]

Кварц (SiO2) е еден од најзастапените минерали во Земјината континентална кора. Има хексагонална кристална структура направена од тригонален кристализиран силициум (силициум диоксид, SiO2), со цврстина која има вредност 7 според Мосовата скала. Густината изнесува 2,65 g/cm3.; Карактеристичен облик му е шестстрана призма која завршува во шестстрана пирамида, иако најчесто кварцот не се наоѓа токму во овој облик.

Правилните кристали на кварцот често пати се наоѓаат во шуплините од карпите, а најпознатите вариетети се: цитрин - жолта боја, аметист - виолетов, морион - црн, чаден кварц - темнокафејав и други. Поголеми примероци на кристалот погодни за одбивање се наоѓаат релативно ретко, па и артефактите од овој вид на суровина исто така ретко се наоѓаат на археолошките локалитети.

Еден од најпознатите вариетеи на кварцот е горски кристал, безбоен вариетет на нискотемпературен кварц, кој формира ромбоедарски призми со пирамидални рамнини на двата или само на едниот крај.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 Deer, W. A., R. A. Howie and J. Zussman, An Introduction to the Rock Forming Minerals, Logman, 1966, стр. 340–355 ISBN 0-582-44210-9
  2. Минералошки прирачник - Кварц (англиски)
  3. Кварц - Mindat (англиски)
  4. Кварц - Webmineral (англиски)
  5. Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis (1985). Manual of Mineralogy (20 издание). ISBN 0-471-80580-7.