Хризоберил

Од Википедија — слободната енциклопедија
Хризоберил
Цикличен трилинг на хризоберил
Општо
КатегоријаОксидни минерали
ФормулаBeAl2O4
Штрунцова класификација4.BA.05
Просторна групаPbnm
Единична ќелијаa = 5.481 Å,
b = 9.415 Å,
c = 4.428 Å; Z = 4
Распознавање
БојаРазлични нијанси на зелена, смарагдно зелена жолта, сина, кафена до зеленикаво црна, може да бидат малинесто црвени под блескаво светло кога се хромирани; безбојни, бледи нијанси на жолта, зелена или црвена боја на пренесената светлина
ХабитусТабуларни или кратки призматични кристали, видно пругави
Кристален системОрторомбичен
СраснувањеБлизнаци со заеднички контакт и пенетрација, често повторувани образувајќи розетни структури
ЦепливостЈасно на {110}, несовршено на {010}, лошо на {001}
Преломконхоиден до нерамен
Жилавосткрт
Цврстина на Мосовата скала8,5
Сјајстаклен
Огреббела
Специфична тежина3,5–3,84
Оптички својствабиаксијален (+)
Показател на прекршувањеnα=1.745 nβ=1.748 nγ=1.754
ПлеохроизамX = црвен; Y = жолто-портокалов; Z = смарагдно зелен
2V-аголмерено: 70°
Наводи[1][2][3][4]
Поважни видови
александритпромена на боја; зелен до црвен
цимофанрефлексивно променлив
Главни земји производители на хризоберил

Минералот или скапоцениот камен хризоберил е алуминат на берилиум со формулата Be Al2O4. Името хризоберил е изведено од грчките зборови χρυσός chrysos и βήρυλλος beryllos, што значи „златно-бел спар“. И покрај сличноста на нивните имиња, хризоберил и берил се два сосема различни скапоцени камења, иако и двата содржат берилиум.

Интересна карактеристика на неговите кристали се цикличните близнаци наречени трилинзи. Овие збратимени кристали имаат хексагонален изглед, но се резултат на три близнаци со секој „близнак“ ориентиран на 120° кон соседите и зафаќа 120° од цикличното трилирање. Ако се присутни само две од трите можни ориентации на близнаци, се добива близнак во облик на „V“.

Обичниот хризоберил е жолтеникаво-зелен и е проѕирен. Кога минералот покажува добра бледозелена до жолта боја и е проѕирен, тогаш се користи како скапоцен камен. Трите главни сорти на хризоберил се: обичен жолто-зелен хризоберил, мачкино око или цимофан и александрит.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Mineralienatlas - Fossilienatlas“. Архивирано од изворникот 2 February 2017. Посетено на 20 January 2017.
  2. Handbook of Mineralogy Архивирано на 15 декември 2011 г.
  3. „Chrysoberyl: Chrysoberyl mineral information and data“. Архивирано од изворникот 13 January 2017. Посетено на 20 January 2017.
  4. Barthelmy, Dave. „Chrysoberyl Mineral Data“. Архивирано од изворникот 19 February 2017. Посетено на 20 January 2017.