Брајчино

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Брајчино
Brajchino-Gorno Maalo-MK.jpg

Поглед кон Горното Маало на Брајчино

Брајчино се наоѓа во Македонија
Брајчино
Брајчино (Македонија)
Координати 40°54′23″ СГШ 21°09′33″ ИГД / 
Регион Долна Преспа
Општина Општина Ресен
Население 134 жит.
Портал Брајчино
Flag of Macedonia.svg Портал „Македонија“


Брајчино е село во Општина Ресен во Република Македонија.

Географиja и местоположба[уреди]

Напуштено основно училиште во Брајчино.
Стара македонска куќа во Брајчино

Брајчино се наоѓа во крајниот југоисточен дел на територијата на Општина Ресен чиј атар се издигнува до југозападниот срт на планината Баба, каде што се допира со атарот на с. Бистрица, како и со државната линија на јужниот сосед[1]. Селото Брајчино е планинско село вовлечено во долот на Брајчинска река и е расположено на надморска височина од 1000 метри[2]. Се наоѓа 6 километри од Преспанското Езеро до Баба Планина, а на 32 километри оддалеченост од градот Ресен[3]. Низ селото тече бистрата и бујна Брајчинска Река која изобилува со студена вода и воедно го дели селото на горно маало од нејзината лева страна и долно маало на нејзиниот десен брег. Планинските падини околу Брајчино изобилуваат со густа букова и дабова шума, а од самото село почнувајќи од ширината на игралиштето пред горното маало водат неколку обележани планинарски патеки кои низ густата букова, дабова и ореова шума богата со извори водат кон врвот Пелистер (3 часа) и Големото езеро од Пелистерски Очи (6 часа), планинарските домови Неолица и Копанки и селото Нижеполе во Битолско, кои се обележани со патоказни табли и планинарско обележување (маркција). Брајчино има прилично голем атар кој зафаќа површина од 60 км² на кој шумите зафаќаат површина од 2788 хектари, пасиштата 2424 хектари, а обработливото земјиште 498,1 хектар[4].

Историja[уреди]

Сместено во Преспа која е област со богата историска традиција, особено во средновековниот период, селото Брајчино е доста стара населба за што сведочат повеќе старини во селото и околината. Врз основа на средновековните пишани историски записи на византискиот историчар Јован Скилица дека Давид - најстариот брат на Цар Самоил, во 976 година бил убиен од страна на Власи во месноста Убави Дабови на патот од Преспа за Костур, современиот хроничар на Преспа, Кирил Ј. Јоновски во својата книга „Преспа - историска енигма“, претпоставува дека тоа се случило во непосредната близина на селото Брајчино во месноста Дабје[5]. Ваквата своја претпоставка покрај сличноста на името на месностите Убави Дабови и Дабје, Јоновски поткрепува со фактите дека токму од Брајчино води патот од Преспа за Битола и Костур, а сѐ до скоро време Власи имале свои бачила на овој пат кој води преку планината Баба[6]. Во селото постојат манастирот Света Петка и средновековната црква Свети Арангел за која не се знае точниот датум на изградба, но познато е дека извесно време била запустена, а нејзиниот фрескоживопис е од XII или XIII век[7].

Брајчино во XX век[уреди]

На почетокот на ХХ век за време на славното Илинденско востание во 1903 година, во знак на одмазда турската војска и башибозук ги изгореле Брајчино и Љубојно, при што во Брајчино останале неизгорени само 2 цркви[8]. Селото Брајчино било вклучено и во НОВ. Веднаш до игралиштето во горното маало постои споменик на НОБ[9] посветен на двајцата жители на селото Стојановски Никола Цветко кој загинал јануари 1944 и Трандовски Ѓорѓија Крстин кој бил погубен во мај 1944, давајќи ги своите животи за слободата на Македонија.

Економија[уреди]

Според составот на селскиот атар Брајчино има мешовита земјоделска функција[10]. Главни и најразвиени стопански гранки на жителите и во рамки на селото се земјоделството, шумарството, сточарството и особено во последно време туризмот. Поради густите букови шуми во атарот на селото е развиена сечата на огревно дрво но и дрвена граѓа за градежиштвото и производството за мебел поради што честа појава во селото се камиони со приколки со регистерски таблички од Велес, Прилеп, Кавадарци натоварени со исечени трупци од висококвалитетно буково, ореово и дабово дрво. Од сточарството најзастапено е одгледувањето кози и крупен добиток (крави, волови) за сопствени потреби. Земјоделското производство е исто така претежно за сопствени потреби и највеќе се одгледуваат стрмни жита како пченица, 'рж и пченка и во многу мал обем градинарски култури. Како и во другите преспански села и во Брајчино е застапено овоштарството односно одгледувањето јаболка, а во помали размери и цреши, сливи, круши, ореви. Поради густите шуми и цветните ливади, во селото е многу развиено и пчеларството и производството на мед со кое се занимаваат повеќе жители и сопственици на викенд куќи. Особено значаен е развојот на туризмот за кои се користат планината, близината на Преспанското Езеро, самото село со својата занимлива архитектура и црковни храмови. Самото село живее само од развојот на селскиот туризам. Поголемиот број на посетители доаѓаат од Р.Македонија, додека останатите се воглавно од европските држави, Америка и од Австралија. На бујната, студена и бистра Брајчинска Река веднаш над селото во изградба е мала хидроцентрала за производство на електрична енергија, наводнување и вода за пиење.

Долното Маало во Брајчино

Демографија[уреди]

Според пописот од 2002 во Брајчино живееле 134 жители, а моментално селото има околу 150 жители, сите Македонци.

Поради планинскиот предел и одалеченоста како и долгогодишната печалбарска традиција селото Брајчино забележало драстичен пад и значајно намалување на бројот на своите жители. Во 1961 година во селото живееле 795 жители, додека во 1994 бројот опаднал на 212 жители, сите Македонци[11].

Брајчинска Река

Општествени институции[уреди]

Администрација и политика[уреди]

Културни и природни знаменитости[уреди]

Цркви[12]
Археолошки локалитети[13]

Редовни настани[уреди]

Личности[уреди]

Култура и спорт[уреди]

Иселеништво[уреди]

Многу семејствa од селото се иселени во Канада, САД, и Шведска.

Галерија[уреди]

Наводи[уреди]

  1. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  2. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  3. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  4. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  5. Јоновски, Ј. Кирил. „Преспа - историска енигма“. Скопје, 2002. стр.123
  6. Јоновски, Ј. Кирил. „Преспа - историска енигма“. Скопје, 2002. стр.124
  7. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  8. Јоновски, Ј. Кирил. „Преспа - историска енигма“. Скопје, 2002. стр.89-91
  9. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  10. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  11. Панов Митко. „Енциклопедија на селата во Република Македонија“. Патрија, Скопје, 1998. стр.37
  12. Манастирите и Црквите во Брајчино
  13. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069

Надворешни врски[уреди]