Фуертевентура

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Фуертевентура
Fuerteventura kueste1 750px.jpg
Фуертевентура
FU Canarias.png
Географија
МестоАтлантски Океан
Координати28°20′N 14°1′W / 28.333° СГШ; 14.017° ЗГД / 28.333; -14.017
АрипелагКанарски Острови
Вкупно острови2
Поголеми острови1
Површина1.660 км2
Највисоко издигнување807 м
Највисока котаПико де Хандија
Управување
Автономна заедницаКанарски Острови
ПокраинаЛас Палмас
Најголема населбаПуерто дел Росарио (pop. 28,357)
Демографија
Население74,983 (2003)
Густина на население45 /km2 (117 /sq mi)

Фуертевентура — остров кој се наоѓа во Канарските Острови, во Атлантскиот Океан и е дел од регионот на Северна Африка, политички дел од Шпанија. Со 1,660 квадратни километри, Фуертевентура е втор по големина остров на Канарските Острови, по Тенерифе. Тој бил прогласен за биосферен резерват од УНЕСКО во мај 2009 година. Неговиот главен град е Пуерто дел Росарио.

Етимологија[уреди | уреди извор]

Традиционално, името Фуертевентура се смета име поради силните ветришта околу островот и како резултат на опасност за наутички авантуристи. Меѓутоа, името на островот може да се однесува и на богатство, среќа или судбина.

Во 1339, морепловецот од Мајорка, Анџелино Далорто островот го нарекол „Форте Вентура[1] [2][3]

Друга теорија е дека името на островот потекнува од „Fortunatae Insulae“, име со коешто Римјаните ги знаеле Канарските Острови[4]

Домородното име на островот, пред неговото освојување во 15 век, било Ербанија, поделено на два региони (Хандија и Максората), од кое произлегува името „махореро“. Сепак, се претпоставува дека во одреден момент, Максората (што значи „децата на земјата“) бил абориџински топоним на целиот остров[5].

Историја[уреди | уреди извор]

Предолонијална историја[уреди | уреди извор]

Моро Хабле
Двете кралства на Преколонијална Фуертевентура, Хандија и Максората.

Се верува дека првите доселеници на Фуертевентура биле од Северна Африка. Зборот Махореро (Majorero) или Maho се уште се користи денес за да ги опише луѓето од Фуертевентура и е изведен од древниот збор „mahos“, тип на чевли од коза кои ги носат овие староседелци. Тие живееле во пештери, од кои некои биле ископани, откривајќи остатоци од рани алатки и керамика. Во антиката, островот бил познат како Планарија, поради рамнината на најголемиот дел од неговиот терен.

Во 11 век п.н.е., феникиски доселеници се населиле во Фуертевентура и Ланзароте.

Неколку шпански и португалски експедиции на островите биле организирани околу 1340 година, по што следеле оние на Маврите и европските трговци со робови. На крајот од освојувањето, островот бил поделен на две кралства. Првото се придржувало кон кралот Гизе, а другиот на кралот Ахозе. Териториите на овие кралства биле наречени Максората (на север) и Хандија (на југ), соодветно. Тие биле одделенени со ѕид. Некои остатоци од ѕидот денес се сочувани. Античкото име за островот, Ербанија, е изведено од името на овој ѕид.

Освојување[уреди | уреди извор]

Освојувањето на островот започнало во 1402 година, под команда на француските витези и крстоносци[6]. Тие пристигнале со само 63 морнари од планираните 283. По пристигнувањето и населувањето во Лансароте, напаѓачите направиле некои први испитувања до соседните острови. Во 1404 година, Бетенкур и Гадифер ја основале Бетанкурија, на западниот брег, првата населба на островот. По бројни тешкотии, Гадифер ја презел одговорноста за инвазијата, додека Бетенкур се вратил во Шпанија за да побара признание и поддршка од кастилискиот крал.

Парохија на Санта Марија де Бетанкурија, Бетанкурија.

Во 1405 година, Бетенкур го завршил своето освојување на островот, формирајќи го својот главен град во Бетанкурија. Во 1424 година, папата Мартин V, ја основал епископијата на Фуертевентура, која ги опфаќала сите Канарски Острови освен за островот Лансароте[7]. Потеклото на оваа епархија е директно поврзано со настаните што се случиле по Големиот раскол (1378-1417), со тоа што епископот Сан Марсија дел Рубикон од Лансароте (во тоа време, единствената епархија на Канарските Острови) не го признал папството на Мартин V, и наместо тоа го подржувал Бенедикт XIII. Епархијата била сочинета од парохијата Санта Марија де Бетанкурија, која го имала статусот на Голема катедрала. По реапсорпцијата на епархијата Сан Мартиа дел Рубикон од страна на Мартин V, епископатот на Фуертевентура бил укинат во 1431 година, само седум години откако бил создаден[8].

Според првиот попис на населението, на островот живееле околу 1.200 жители. Потоа населението постепено се започнало да се зголемува. Во 1476 територијата стана Señorío Territorial de Fuerteventura, подложен на католичките монарси[9]. Во подоцнежните години, островот бил нападнат од шпански, француски и англиски сили.

Колонијална Фуертевентура[уреди | уреди извор]

Со текот на времето, островот преживеал бројни пиратски напади. Експедицијата на берберска инвазија во 1593 година придонела да бидат изградени неколку замоци по должината на крајбрежјето, за да се заштитат од вакви напади. Населението било преместено во внатрешноста како втора заштитна мерка. Поради честите напади, првиот капетан генерал бил испратен во Фуертевентура, придружуван од голем број војници, за да го одбранат островот во името на круната. Во тоа време Бетанкурија станал религиозен главен град на островот[10].

Два големи пиратски напади се случиле во 1740 година, во рок од еден месец. Две одделни англиски банди се обиделе да го освојат градот Туинехе. Сепак, овие напади биле успешно спречени од локалното население и островската милиција. Ова успешно отфрлање на напаѓачите се прославува секоја година во октомври[11].

Гарнизонот на островот бил официјално поставен во 1708 година. Неговиот полковник ја добил титулата гувернер, и неговата титула била наследна, во семејството Санчез. Со текот на времето, ова семејство сè повеќе добивало моќ над другите острови преку сојузи со други семејства[12]. Во текот на истата година била основана парохија во Ла Олива и Пахара, која започнала да функционира во 1711 година. На 17 декември 1790 година била формирана Парохија на Туинехе.

До денес[уреди | уреди извор]

Во 1852 година, Изабела II на Канарските Острови ја проширила зоната на слободна трговија. Военото островно правило, кое започнало во 1708 година, конечно било распуштено во 1859 година, а Пуерто де Кабрас (сега Пуерто дел Росарио) станал нов главен град. Калета де Фусте и неговиот замок.

Канарските Острови добиле самоуправа во 1912 година. Во 1927 година, Фуертевентура и Лансарото станале дел од провинцијата Гран Канарија. Седиштето на владата на островот се наоѓа во Пуерто дел Росарио. На островот живееле 74.983 луѓе во 2003 година.

До 1940-тите островот имал аеродром. Масовниот туризам започнал да пристигнува во средината на 1960-тите, олеснет со изградбата на аеродромот Фуертевентура и првите туристички хотели.

Близината на островот (само 100 км) од западноафриканското крајбрежје и фактот дека е дел од територијата на Шенген, ја прават главната дестинација за имигрантите. Сепак, многумина загинале при обидот за пристигнување[13].

Животна средина[уреди | уреди извор]

Географија[уреди | уреди извор]

Издолжениот остров има површина од 1.660 км2. Островот е долг 100 километри и широк 31 километри. Тој е дел од провинцијата Лас Палмас. Островот е поделен во шест општини:

Во овие општини се наоѓаат 100 индивидуални населби. Островот во близина, Ислоте де Лобос, е дел од општината Ла Олива.

Фуертевентура се наоѓа на само 100 километри од брегот на Северна Африка, и е втор по големина од островите, по Тенерифе и има најдолги бели песочни плажи во архипелагот. Островот е дестинација за ентузијасти на сонце, на плажа и водни спортови. Лежи на иста широчина како Флорида и Мексико, а температурите ретко паѓаат под 18° C или се искачуваат над 32° C. Островот брои 152 одделни плажи долж неговото крајбрежје - 50 километри бел песок и 25 километри црна вулканска шиндра.

Највисоката точка во Фуертевентура е Пико де ла Сарса (807 метри) во југозападниот дел на островот. Географските карактеристики ги вклучуваат Истмо де ла Паред кој е широк 5 километри и е најтесниот дел од Фуертевентура. Островот е поделен на два дела, северниот дел кој е Максората и југозападниот дел наречен Хандија.

Геологија[уреди | уреди извор]

Фуертевентура е најстариот остров на Канарските Острови и датира од пред 20 милиони години. Поголемиот дел од островот е создаден пред околу 5 милиони години и оттогаш е еродиран со ветер и врнежи. На морското дно надвор од западниот брег на островот лежи огромна плоча од темел долг 22 километри и ширина од 11 километри. Последната вулканска активност во Фуертевентура се случила пред 4.000 и 5.000 години.

Фуертевентура .
Патот 605.
Националниот парк Хандија.

Плажи[уреди | уреди извор]

Црно-песочна плажа.

Фуертевентура била избрана меѓу 500 европски дестинации, како една од најатрактивните туристички дестинации за посетители заинтересирани за културно наследство, животната средина и одржливост[14].

Плажа Коста Калма.
Плажа Коста Калма.

Клима[уреди | уреди извор]

Типична вегетација во Фуертевентура

Климата на Фуертевентура е пријатна во текот на целата година, и самиот остров е познат како „Остров на вечната пролет“. Морето ја регулира температурата на воздухот, пренасочувајќи ги жешките ветришта од Сахара подалеку од островот. Името на островот на македонски се преведува како „големо богатство“ или „силен ветар“. Во текот на зимските месеци, температурите достигнуваат височина од 22° C (72 ° F) и ниско ниво од околу 15° C (59° F), додека во текот на летото средната височина од 28° C (82 ° F) и може да се очекува ниско ниво од 20° C (68 ° F). Врнежите се околу 147 мм годишно, од кои повеќето паѓаат во есен и зима. Декември е месец со највисоки врнежи од дожд.

Песочна бура, позната како Калима може да помине низ островот поради пустината Сахара на северозапад и може да предизвика високи температури, ниска видливост и сушење на воздухот. Температурите за време на овој феномен привремено се зголемуваат за околу 10 степени. Ветрот носи убава црвена прашина.

Euphorbia regis-jubae
Климатски податоци за Аеродром Фуертевентура , 25 m (1981–2010)
Месец Јан Фев Мар Апр Мај Јун Јул Авг Сеп Окт Ное Дек Годишно
Највисока забележана °C (°F) 28.5
(83.3)
30.8
(87.4)
34.0
(93.2)
38.0
(100.4)
36.8
(98.2)
41.6
(106.9)
43.0
(109.4)
41.0
(105.8)
37.9
(100.2)
36.5
(97.7)
34.8
(94.6)
29.5
(85.1)
43.0
(109.4)
Прос. висока °C (°F) 20.6
(69.1)
21.0
(69.8)
22.2
(72)
22.9
(73.2)
24.1
(75.4)
25.8
(78.4)
27.3
(81.1)
27.8
(82)
27.5
(81.5)
26.1
(79)
24.0
(75.2)
22.0
(71.6)
24.3
(75.7)
Сред. дневна °C (°F) 17.6
(63.7)
17.9
(64.2)
18.9
(66)
19.5
(67.1)
20.6
(69.1)
22.5
(72.5)
24.0
(75.2)
24.6
(76.3)
24.4
(75.9)
22.9
(73.2)
20.9
(69.6)
18.9
(66)
21.1
(70)
Прос. ниска °C (°F) 14.7
(58.5)
14.8
(58.6)
15.5
(59.9)
16.0
(60.8)
17.1
(62.8)
19.1
(66.4)
20.8
(69.4)
21.5
(70.7)
21.2
(70.2)
19.8
(67.6)
17.7
(63.9)
15.9
(60.6)
17.8
(64)
Најниска забележана °C (°F) 8.0
(46.4)
8.0
(46.4)
8.0
(46.4)
9.5
(49.1)
11.6
(52.9)
13.0
(55.4)
14.0
(57.2)
15.0
(59)
15.0
(59)
12.0
(53.6)
10.5
(50.9)
9.0
(48.2)
8.0
(46.4)
Прос. дожд мм (ин) 14
(0.55)
16
(0.63)
12
(0.47)
5
(0.2)
1
(0.04)
0
(0)
0
(0)
0
(0)
2
(0.08)
8
(0.31)
13
(0.51)
26
(1.02)
97
(3.81)
Прос. бр. дождливи денови 2.5 2.4 1.9 1.0 0.2 0.0 0.0 0.1 0.5 1.7 2.2 3.2 15.7
Прос. релативна влажност (%) 68 69 68 65 66 67 69 71 72 73 71 71 69
Сред. бр. сончеви часови месечно 190 190 233 242 280 285 294 289 246 227 203 186 2.836
Извор: Државна метеоролошка агенција[15]

Диви животни[уреди | уреди извор]

The hunting wasp Delta dimiatipenne.

Островот е дом на едно од двете преживеани популации на загрозениот канарски египетски мршојадец. Исто така е населен со многу диви кучиња и мачки. На неплодно, карпесто земјиште се наоѓаат верверици и гуштери. Фуертевентура, исто така, е дом на неколку птици за миграција и гнездење. На островот има значителни популации на гугутка.

И покрај неговата сурова клима, островот е дом на изненадувачки голема фауна на инсекти. Пеперутки кои најчесто се појавуваат на островот се: Colias hyale и Pontia daplidi, Danaus plexippus и Danaus chrysippus. Песочните дини и крајбрежјето се дом на голем број пчели и оси.

Население[уреди | уреди извор]

Народниот универзитетски објект, филијала на UNED

Островот има население од 74.983 жители[16]. Во текот на својата долга историја, Фуертевентура страдала од опаѓање на населението поради економската ситуација и клима, што го направиле пуст остров. Сепак, развојот на туризмот во текот на 1980-тите години од тогаш го предизвикало населението да расте од година во година, што е двојно повеќе од една деценија.

Во 2005 година, со 86.642 регистрирани жители[17], населението на Фуертевентура е следното:

  • родени на островот: 30.364
  • родени на друг Канарски Остров: 13.175
  • родени на друго место во Шпанија: 20.938
  • родени во други земји: 22.165

Споредбата на овие податоци со оние на пописот од 2001 година покажува дека бројот на постојани жители родени на островот е зголемен за само 3.000. Бројот што се преселил од странство на островот се зголемил за 22.910, што го прави најголемиот придонес за порастот на населението во последниве години[18].

Образование[уреди | уреди извор]

Островот има 116 училишта[19], со вкупно 14.337 ученици[20]. Од нив, 45 се основни училишта, десет се средни училишта, шест се за студенти со степен баклавар и четири се стручни колеџи[21].

Фуертевентура исто така има центар поврзан со Националниот универзитет за далечинско образование, нудејќи курсеви по многу предмети, како што се економија, деловни студии, право, историја и туризам[22].

Управување[уреди | уреди извор]

Државна администрација[уреди | уреди извор]

Фуертевентура е раководен од Островскиот оддел на Владата на Шпанија, кој има ранг на владин под-оддел. Зградата на владата се наоѓа во центарот на главниот град, пред парохиската црква на Богородица, патронот на општината Пуерто дел Росарио.

Оваа институција е задолжена за претставување на шпанската влада на островот и управување со сите функции кои не се под контрола на канарската влада и ги вклучува следните јавни услуги:

  • Островски безбедносни сили
  • Пристаништето Пуерто дел Росарио и аеродромот Фуертевентура
  • Даночна агенција
  • Царина
  • Поморскиот и крајбрежниот оддел
  • Возачки дозволи, сообраќај и автопати
  • Имиграција
  • Социјално осигурување
  • Црвен крст
  • Seprona (служба за заштита на природата)
  • Пасоши

Островски совет на Фуертевентура (Кабилдо)[уреди | уреди извор]

Советите, формирани како дел од Законот за совети од 1912 година, управуваат со Канарските Острови и имаат две главни функции. Од една страна, тие вршат услуги за Автономната заедница, а од друга страна, тие се центар на локалната самоуправа за островот. На изборите во 2003 година, Марио Кабрера Гонзалес бил избран за претседател кој ја претставува Канарската коалиција, со 31,02% од гласовите, по што следела Шпанската Социјалистичка работничка партија со 27,53%, претставена од потпретседателот Доминго Фуентес Курбело.

Општини[уреди | уреди извор]

Градскиот совет на Пуерто дел Росарио.

Островот е поделен на шест општини со нивните градски совети кои се дел од Федерацијата на канарските општини. Тие се регулирани со основното законодавство на локалниот режим и нивните соодветни органски правила. Населението на општините е следното, според податоци од 2009 година:

  • Антигва (10,371)
  • Бетанкурија (680)
  • Ла Олива (21.996)
  • Пахара (20,821)
  • Пуерто дел Росарио (35,667)
  • Туинехе (13.632)

Овие општини се организирани во две здруженија: Mancomunidad de Municipios del Centro-Norte de Fuerteventura , а останатите општини го сочинуваат Mancomunidad de Municipios del Centro-Sur de Fuerteventura[23].

Економија[уреди | уреди извор]

Економијата на Фуертевентура главно се базира на туризмот. Примарните туристички места се лоцирани околу постојните градови Коралехо на север и Пахара, како и Калета де Фусте, јужно од Пуерто дел Росарио. Други главни индустрии се риболов и земјоделство (житарици и зеленчук). Познато сирење од регионот е махореро.

Во 2009 година, Фуертевентура забележа највисока стапка на невработеност во ЕУ, со 29,2%[24].

Туризам[уреди | уреди извор]

Крајбрежје.

Првиот туристички хотел бил изграден во 1965 година, по што следела изградбата на аеродромот Фуертевентура во Ел Маторал, најавувајќи ја зората на новата ера за островот. Фуертевентура, со своите 3.000 часови со сонце годишно, е цврсто поставен на светската сцена како главна дестинација за одмор во Европа[25]. Бидејќи има целосно развиени туристички капацитети и природна убавина, островот дополнително ги импресионира посетителите.

Поради својата клима, островот е рај за сурфање во текот на целата година, со повеќе изложени области на северните и западните брегови, како што се Коралехо и Ел Котило, кои се најпопуларни. Сурфањето се случува на локации околу островот. Морнарите, нуркачите и големите риболовци се привлечени кон овие чисти сини атлантски води каде што китови, делфини и желки се вообичаени знаменитости[26].

Одличните песочни плажи се наоѓаат на многу локации. Западните плажи, како што се оние околу Ел Котило, се истѕо така идеално место за сурфање. Плажите кои се граничат со обемните песочни дини источно од Коралео се популарни, како и заштитените обемни песочни брегови на Плаха де Сотавенто де Хандија на југоисточниот брег помеѓу Коста Калма и Хандија.

Планината Кардон (619 метри).

Култура[уреди | уреди извор]

Традиционални празници[уреди | уреди извор]

Кандидатките се натпреваруваат за избор на кралицата на розата во 2001 година.
Слика на Богородица (патрон на островот).

Како и остатокот на Канарските острови, карневалот традиционално е еден од најголемите фестивали што се слави на островот. Се слави на различни начини во сите градови во текот на февруари и март. Секоја година овие свечености имаат поинаква тема. Тие вклучуваат активности како што се паради на пример.

Концерти и фестивали[уреди | уреди извор]

Кинг Африка на островот во 2000 година.

Во салите се одржуваат многу концерти и фестивали, како што е Фестивалот на канарската музика. Тие се одржуваат и на помали локации низ островот.

  • Лебранчо Рок: во 2004 година, Градското собрание на Пуерто дел Росарио ја започна оваа иницијатива за сé поголемиот број локални групи
  • Фуертемусика: овој фестивал има за цел да ги охрабри локалните или новите групи. Започнал да се одржува од 2004 година и е главно наменет за групи кои се веќе познати во музичкиот свет. Се одржува во Ел Котило.
  • Во општината Бетанкурија (поточно во селото Вега де Рио Палмас) секоја година се одржуваат прославите во чест на Богородица, светец-заштитник на островот Фуертевентура. Празникот се празнува на третата сабота од септември.
  • Фестивалот Интернационал де Кометас се одржува на втората недела од ноември секоја година, на плажите Коралео[27].

Аудиториуми[уреди | уреди извор]

Членови на Националната танцова компанија во аудиториумот Пуерто дел Росарио на 25 јули 2000 година.

Фуертевентура има три аудиториуми. Тие се користат за сите видови изведувачки уметности. Тие исто така се користат за не-уметнички цели, како што се конференции или политички состаноци.

  • Островски аудиториум на Фуертевентура
  • Гран Тарахал
  • Аудиториум Корилехо

Централна библиотека[уреди | уреди извор]

Централната библиотека на островот се наоѓа во центарот на Антигва, на државниот универзитет. Покрај обезбедувањето на традиционалните библиотекарни услуги, има и повеќенаменска просторија со 180 места, клима уред, Wi-Fi зона и мултимедијална просторија која се користи за семинари, презентации, филмски фестивали итн.

Спорт[уреди | уреди извор]

Многу спортови најчесто се играат во Фуертевентура, како на отворено, така и во спортски центри низ островот. Борењето се одвива во песок наречен тереро. Внатре, двајцата натпреварувачи се обидуваат да се борат меѓусебно. Островот, исто така, има училишна борбена лига организирана од Советот и програма за промовирање на овој спорт во клубовите. Во овој натпревар учествуваат дванаесет училишта за борење.

Хуего дел Пало е канарска боречка вештина која буквално се преведува како игра со стап. Учествуваат двајца играчи, вооружени со стапови. Тие имаат за цел да се поразат меѓу себе, без контакт со телото на противникот. Потеклото на оваа игра е нејасно.

Спортовите на вода се многу популарни, главно поради морето и климатските услови. Најпопуларни спортови се традиционалното сурфање, сурфање на ветер и.т.н.. Островот има многу училишта кои даваат курсеви на овие спортови. Училиштата за нуркање се подеднакво чести како оние за сурфање, насекаде низ брегот на Фуертевентура. За разлика од другите острови на архипелагот, Фуертевентура има терен до 30 километри, што го прави идеално место за вежбање на овој спорт.Двете најкорисни точки за нуркање се крајбрежјето од Плаха дел Маторал на југ, како и зоната меѓу островот Лобос и Коралехо на север.

На островот има многу базени, но најочигледното место за пливање е на отворено море. Постои годишен натпревар во пливање кој се одржува секоја година од 1999 година. Настанот привлекува аматерски пливачи од цела Шпанија, како и професионални пливачи од светот. Островот исто така организира и натпревари кои вклучуваат различни видови на пловење со брод.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Toponimia sorpresiva. Fuerteventura.
  2. „History of Fuerteventura“. конс. 9 August 2016. 
  3. „Storia di Fuerteventura“. конс. 9 August 2016. 
  4. Una a una, el origen del nombre de las islas Canarias
  5. „Nombre indígena de Fuerteventura“. Архивирано од изворникот на 21 October 2013. конс. 21 October 2013. 
  6. „Fuerteventura History - The Conquest of Fuerteventura“. Fuerteventura.com. конс. 2013-03-12. 
  7. El Cisma de Occidente y el Obispado de Fuerteventura
  8. El Cisma de Occidente y el Obispado de Fuerteventura
  9. Se reconoce al conquistador su dominio sobre la isla. Fuente: Ayuntamiento de Tuineje.
  10. The principal economic motor of the epoch was orchilla, cereal and cattle. Source: Tuineje council.
  11. „Gran Tarajal“. Fuerteventura Guide. конс. 26 July 2017. 
  12. El marqués de Vallehermoso intenta que la población se ponga a favor del poder de la corona frente al señorío. Source: La Oliva council
  13. http://www.doctorswithoutborders.org/news-stories/press-release/msf-assists-immigrants-arriving-fuerteventura-island
  14. Fuerteventura as sustainable tourism destination
  15. Valores climatológicos normales. Fuerteventura Aeropuerto. 
  16. „Instituto Nacional de Estadística.“. Архивирано од изворникот на 29 September 2015.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  17. „Instituto Nacional de Estadística.“. Архивирано од изворникот на 16 November 2014.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  18. The total population in 2001 was 60,273 inhabitants. Source: Instituto Canario de Estadística (ISTAC)
  19. 2003-2004 data. Only two of the centres are private. Source: Instituto Canario de Estadística (ISTAC)
  20. 2003-2004 data. Puerto del Rosario has 6,468 alumni of Enseñanzas de Régimen General. Tuineje is the second largest with 2,647 Source: Instituto Canario de Estadística (ISTAC)
  21. 2003-2004 data. Most of these centres are in Puerto del Rosario. At the other extreme, Betancuria only has 3 infant schools and 3 primary schools. Source: Instituto Canario de Estadística (ISTAC)
  22. The centre is directed by Esteban Rodríguez Pérez. Архивирано 26 April 2012 во Wayback Machine. Source: Universidad Nacional de Educación a Distancia (UNED)
  23. associations provinces of Las Palmas. Source: Ministerio de Administraciones Públicas
  24. Eurostat. „Main Tables“. Архивирано од изворникот на 20 June 2014. конс. 2014-03-12.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  25. Sarah Andrews, Josephine Quintero (2007). Canary Islands, 4th edition. Lonely Planet. 
  26. Noel Rochford (2007). Landscapes of Fuerteventura, A Countryside Guide, 4th edition. Sunflower Books. 
  27. 'XXIX Festival Internacional de Cometas 2016'. Ayuntamiento de La Oliva. конс. 2016-03-03. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]