Прејди на содржината

Список на падежи

Од Википедија — слободната енциклопедија

Ова е список на падежи што се користат во разни флексивни јазици што имаат деклинации.

Време и место

[уреди | уреди извор]
Белешка: речиси сите падежи за локација или движење можат да се коритат и за време.

Локација

[уреди | уреди извор]
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Адесивсоседствоблизу/кај/крај куќата естонски | литвански | тлингитски | унгарски | фински
Инесивво нештово куќата ерзјански | естонски | осетски | унгарски | фински
Локативлокацијакај/на/во куќата белоруски | бенгалски | инарсколапонски | латвиски | латински | литвански | полски | руски | санскрит | севернолапонски | словачки | словенечки | српски | тлингитски | турски | унгарски (само за стари имиња на некои градови) | хрватски | чешки
Пертингентивво контакт со нештодопирајќи ја куќата тлингитски
Темпорал(само со временски изрази)
кога се кажува време
во седум унгарски
Суперсесивна подлогана (врз) куќата унгарски | осетски

Движење од

[уреди | уреди извор]
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Аблативоддалечувањеод (вон) куќата ерзјански | естонски | инуктитут | латински | осетски | санскрит | тлингитски | турски | унгарски | фински
Делативдвижење по површинаод (покривот) на куќата унгарски
Егресиводбележување на почеток на движење или времепочнувајќи од куќата удмуртски
Елативвон (од) нештовон (од) куќата ерзјански | естонски | унгарски | фински

Движење кон

[уреди | уреди извор]
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Алативкај унгарскиот и финскиот јазик:
движење кон (соседство на) нешто
во фински:
движење врз нешто
кон куќата

врз куќата
ерзјански | естонски | литвански | тлингитски | турски | унгарски | фински
Илативдвижење во нештово куќата ерзјански &#124 естонски ; | инарсколапонски | литвански | севернолапонски | унгарски| фински
Лативдвижење до локацијакон/во куќата ерјански | турски | фински
Сублативдвижење по површинаврз куќата унгарски
Терминативозначување на крај на движење или времедо (кај) куќата естонски | унгарски

Движење по/преку

[уреди | уреди извор]
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Пролативдвижење по површина или по нешто другопо/преку куќата ерзјански | естонски | тлингитски | фински
Просекутивпреку или долждолж патот гренландски
Вијалиссо помош насо (помош на) куќата, користејќи ја куќата инуктитут

Преглед на основни падежи

[уреди | уреди извор]
  внатрешност површина соседство
од Елатив Делатив Аблатив
на/во Инесив Суперсесив Адесив
(во)на Илатив Сублатив Алатив

Морфосинтаксичко израмнување

[уреди | уреди извор]
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Апсолутив (1)пациент, искусителтој ја турна вратата и таа се отвори баскиски
Апсолутив (2)пациент, ненамерен искусителтаа го премина мразот; тој се лизна активни јазици
Апсолутив (3)пациент; искусител; инструменттој ја турна вратата со раката и таа се отвори инуктитут
Акузатив (1)пациенттаа ја отвори вратата арапски | германски | ерзјански | есперанто | инарсколапонски | латински | литвански | полски | руски | Санскрит | севернолапонски | словачки | словенечки | српски | унгарски |фински | хрватски | чешки
Акузатив (2)предмет на преносен глагол; направен од; за; за времеЈа гледам неа инуктитут | персиски | турски
Ергативвршителтој ја турна вратата и таа се отвори баскиски | грузиски | самоански | тлингитски | чеченски
Ергатив-генитиввршител, имателствотој ја турна вратата и таа се отвори; нејзино куче Инуктитут
Инструменталинструмент, одговор на прашањето со што?со куќата белоруски | грузиски | литвански | полски | руски | Санскрит | словачки | словенечки | српски | хрватски | чешки
Инструментал-комитативинструмент, со (во продружба на) нештосо куќата тлингитски | унгарски
Инструктивначин, одговор на прашањето како?со (помош на) куќата естонски (ретко) | фински
Номинатив (1)вршителтој ја турна вратата и таа се отвори номинативно-акузативни јазици
Номинатив (2)вршител; намерен искусителтој ја турна вратата и таа се отвори; таа запре номинативно-апсолутивни јазици
Објектив (1)директен или индиректен предмет на глаголотјас ја видов неа; Јас и ја дадов книгата нејзе. бенгалски
Објектив (2)директен или индиректен предмет на галголот или предмет на предлог; универзален падеж за секоја ситуација освен номинатив и генитивЈа видов неа; Нејзе и ја дадов книгата; со неа. англиски | дански | шведски
Посреден падежуниверзален падеж; секоја ситуација освен номинативза куќата Хинди
Пасивпредмет на непреоден глагол или логичко следство на преоден глаголВратата се отвори Кавкаски јазици
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Аблативуниверзален индиректен падежза куќата инуктитут | латински | литвански
Бенефактивза, наменето заза куќата баскиски | Кечуа
Кузалзаради, порадизаради куќата Кечуа
Каузал-финалделотворна или финална причиназа куќа унгарски
Комитативво придружба на нештосо куќата естонски | инарсколапонски | севернолапонски | фински
Дативприкажува правец или примачза/кон куќата белоруски | германски | грузиски | ерзјански | Инуктитут | Латински | литвански | осетски | полски | романски | руски | Санскрит | словачки | словенечки | српски | Хинди | унгарски | хрватски | чешки
Дедатив (Респектив)во врска сово врска со куќата Квенија
Дистрибутивраспределба по парчињапо куќа унгарски | фински
Дистрибутив-темпоралколку често нешто се случувадневно; во петоци унгарски | фински
Генитивприкажува однос, имателствона куќата арапски | белоруски | бенгалски | германски | грузиски | грчки | дански | ерзјански | естонски | инарсколапонски | ирски | Латински | литвански | полски | романски | руски | Санскрит | севернолапонски | словачки | словенечки | српски | фински | холандски | хрватски | чешки
Имателов падежнечие имателствокуќата е поседувана од некој/нешто тлингитски
Посесивдиректно поседување на нештопоседувано од куќата англиски | Квенија
Социјативзаедно со нештосо куќата осетски | унгарски

Семантика

[уреди | уреди извор]
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Дисјунктивсе користи кога подметот се повторува за негово нагласување или за набројување на предмет во множинакуќата и дворот, двете се тука француски (само за заменки)
Партитивсе користи за броеви и количестватри куќи естонски | инарсколапонски | руски | фински
Предлошки падежкога извесни предлози ѝ претходат на именкатаво/на/околу куќата чешки, полски, руски, словачки (белешка: овој падеж се нарекува локал кај чешкиот и словачкиот, и miejscownik во полскиот)
Вокативсе користи за обраќање некому, со или без предлогЕј, планино!
O планино!
Планино!
арапски | белоруски (ретко) | бугарски | грузиски | грчки | ирски | Латински | литвански | македонски | полски | романски | руски (ретко) | Санскрит | српски | украински | Хинди | хрватски | чешки

Состојба

[уреди | уреди извор]
ПадежУпотребаПримерВо јазиците
Абесивотсуство на нештобез куќата ерзјански | естонски | инарсколапонски | фински
Есивпривремена состојбакако куќата естонски | инарсколапонски | Инуктитут | севернолапонски | средноегипетски | фински
Есив-формалозначување на состојба како својствокако куќа унгарски
Есив-модалозначување на состојба како својствокако куќа унгарски
Ексесивозначување на преод од состојбаод бидување на куќа естонски | фински
Формалозначување на состојба како својствокако куќаунгарски
Транслативпромена од една состојба во друга(станување, претворање во) куќа ерзјански | естонски | унгарски | фински