Нуклеарен реактор

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Јадрото на еден реактор кој служи за истражување. Сината боја околу прачките е последица на Черенкова радијација.
Нуклеарна централа во Сиво, Франција

Нуклеарен реактор е инсталација во која се одвива верижна реакција на нуклеарен распад под контролирани и стабилни услови. Нуклеарни реактори главно служат за создавање топлина за побудување на електрична енергија, но исто така можат да се најдат во подморниците и воените бродови како главен извор на енергија. Покрај тоа, исто така служат како извор на неутрони, кои можат да служат за создавање на разлини радиокативни изотопи за нуклеарната медицина или индустријата.

Иако терминот „нуклеарен реактор“ исто така може да се користи за инсталација во која би се одвивала верижна реакција на нуклеарна фузија, најчесто тоа не се прави и под овој термин се подразбира инсталација во која се одвива верижна реакција на нуклеарна фисија.

Основен концепт на работа на нуклеарен реактор[уреди | уреди извор]

Нуклеарна централа во Дул, Белгија

Механичката енергија којашто генератор треба ја претвори во електрична енергија произлегува од нуклеарниот распад. При овој процес јадрото на тежок елемент како што е ураниумот апсорбира неутрон, поради што атомот станува нестабилен и доаѓа до негов распад при што се создаваат две помали јадра. При распадот на атом на ураниум се создаваат две помали јадра, 2 до 3 брзи неутрони и големо количество на енергија. Помалите јадра се радиоактивни и исто така се распаѓаат, поради што повторно се ослободува енергија.

Верижна реакција[уреди | уреди извор]

При распадот на ураниум настануваат повеќе неутрони отколку што ќе се користат. Поради тоа самата реакција е самоодржлива. Неутроните кои при распад на 235U се ослободуваат се движат премногу брзо за да предизвикат распад на други атоми на ураниум и поради тоа потребно е тие да бидат претходно успорени со помош на модератор, како што се графитот или водата. За да не настанат премногу успорени неутрони вишокот може да биде апсорбиран од други елементи како што се кадмиум и бор. Со внесување на шипки изработени од овие материјали во јадрото на нуклеарниот реактор целиот процес на нуклеарен распад може да биде регулиран.

Итно сопирање[уреди | уреди извор]

Во случај на опасност верижната реакција може да биде сопрена. Сопирањето е познато под терминот „scram“ за BWR (boiling water reactor) нуклеарните реактори, додека кај PWR (pressurized water reactor) реакторите се користи и терминот „reactor trip“. Итното сопирање на верижната реакција во нуклеарниот реактор се случува така што голем број на шипки изработени од кадмиум и бор, борна киселина и други течни неутрон-апсорбери се внесуваат во јадрото на реакторот со цел да ги апсорбираат сите слободни неутрони. Верижната реакција се сопира доколку настанал или набргу ќе настане дефект во целокупниот систем за правилно работење на реакторот. Најчесто нуклеарните реактори се сопираат поради дефект во спроведувањето на електричната енергија до системот за ладење, или пак при големи вибрации, земјотрес на пример.

Три реактори во нуклеарната централа Фукушима I прегреале предизвикувајќи експлозии при што големи количини на радиоактивни материи биле ослободени во воздухот.

Сепак материјата во реакторот останува топла подолго време поради што топлината треба да биде отстранета. Кај постарите нуклеарни реактори ова може да претставува проблем бидејќи единствен начин за отстранување на топлината е со активно ладење. При недоволно ладење материјата во јадрото на реакторот може да почне да се топи, односно доаѓа до процес наречен „meltdown“. За последен пат meltdown е регистриран во нуклеарната централа Фукушима I во 2011 година како последица на земјотрес и цунами.

Пренос на топлина и создавање на електрична енергија[уреди | уреди извор]

Кај BWR нуклеарните реактори топлината која настанува при распаѓањето на атомите на ураниум се апсорбира во деминерализирана вода и се насочува надвор од реакторот во вид на водена пареа. Кај PWR нуклеарните реактори топлината ја апсорбира исто така деминерализирана вода, но со таа разлика што водата е под притисок од околу 155 бара и има температура од 305 целзиусови степени.

Кај PWR нуклеарните реактори водата со апсорбираната топлина се насочува кон примарно коло, од каде топлината пак се префлува на секундарно коло каде што настанува водена пареа.

И во едниот и другиот случај резултатот е водена пареа под висок притисок (околу 60 бара) која се користи за ротирање на турбина која овозможува создавање на електрична енергија во турбогенераторот. На овој начин топлината најефикасно се користи за претворање на механичката во електрична енергија.

BWR и PWR реакторите се нарекуваат уште и лесноводени реактори бидејќи користат само вода како модератор на неутроните. Кај сите лесноводени реактори истата вода се користи за пренос на топлината од реакторот кон турбината. Нуклеарните реактори кај кои преносот на топлина се одвива со „тешка вода“ (деутериум оксид) која е под притисок се користи гас како што е хелиум или јаглерод диоксид за ладење на реакторот. Кај други нуклеарни реактори исто така се користи и солен раствор или течен метал (натриум, олово или бизмут).

Времетраење на еден циклус[уреди | уреди извор]

Вкупното количество на енергија присутно во резервоарот на нуклеарно гориво најчесто се изразува како вкупниот број денови при коишто реакторот може да работи на полна моќ. Бројот на овие денови зависи од резервите на нуклеарното гориво.

На крајот од циклусот горивото кое е „изгорено“ се заменува со ново гориво. Кај BWR нуклеарните реактори се заменува околу една четвртина од вкупното гориво присутно во реакторот, додека кај PWR нуклеарните реактори се заменува околу една третина.

Ефикасност[уреди | уреди извор]

Вкупното количество на енергија кое се ослободува од нуклеарното гориво се нарекува „burn up“, и се изразува како топлина-енергија добиена од почетната количина на нуклеарното гориво. Најчеста мерна единица за ова количество енергија е термички мегават на метрички тон тешок метал. (Кадешто не се користи добиената електрична енергија, туку добиената топлинска енергија како мерна единица).

Видови нуклеарни реактори[уреди | уреди извор]

Јадрото на нуклеарен реактор

Според брзината на неутроните кои се користат во процесот на нуклеарен распад, постојат две основни типови на нуклеарни реактори.

Термички (спори) реактори користат спори неутрони. Повеќето нуклеарни реактори за создавање на електрична енергија се од овој тип. Користат модератор за да ги успори неутроните за да спречат нивно апсорбирање од страна на 238U. Се состојат од нуклеарно гориво, обвивки, садови под притисок, штитови за заштита од радијација и инструменти за контролирање и регулирање на системите на нуклеарниот реактор. Првите реактори за продукција на плутониум биле термички реактори кои користеле графит како модератор.

Брзи реактори користат брзи неутрони. За овој тип на реактори потребно е нуклеарно гориво од висок квалитет (гориво кое се користи во нуклеарно оружје) и не користат модератор. Нуклеарното гориво кое се користи кај овој тип на реактори е толку квалитетно што скоро не настанува 238U за да ги апсорбира неутроните. Овој тип на реактори се користи во атомските подморници кадешто ефикасно треба да се користи просторот и за продукцијата на плутониум.

Термичките реактори можат да се подалат на три вида според тоа дали користат канали, голем сад под притисок или гас за ладење.

Повеќето комерцијални реактори и реакторите кои се користат во бродовите користат голем сад под притисок во којшто добиената пареа се собира. Овој сад исто така служи како обвивка и како штит за заштита од радијација.

Анимиран приказ на концептот на работа на PWR нуклеарен реактор.

PWR (pressurized water reactor) нуклеарните реактори користат лесна вода под висок притисок (155 бара) за ладење, а истовремено и како модератор. Првично, овие реактори биле планирани да се користат само во атомските подморници, но денес реакторите ги има во повеќе нуклеарни централи за добивање на електрична енергија. Поради високиот притисок во садот водата не е во можност да врие, покрај тоа што има температура од околу 300 °C. Топлата вода оттргнува кон турбина и предизвикува таа да ротира поради што го поттикнува генераторот да ја претвори механичката енергија во електрична енергија. Големиот сад во кој водата е под висок притисок го претставува примарното коло на PWR нуклеарните реактори. Водата од примарното коло преку цевки се насочува кон втор сад каде што ја загрева водата која се наоѓа во тој сад. Овој сад и патот до турбините го претставува секундарното коло на PWR нуклеарните реактори. Важно е да се знае дека водата од примарното и водата од секундарното коло никогаш немаат „контакт“, односно примарното коло претставува затворен систем - има само замена на енергија, но не и на материја.[1]

Анимиран приказ на концептот на работа на BWR нуклеарен реактор.

BWR (boiling water reactor) нуклеарните реактори користат лесна вода за создавање на водена пареа, којашто исто така служи и како модератор. Топлината која се создава поради нуклеарната фисија во јадрото на нуклеарниот реактор предизвикува водата да се претвори во пареа. Водената пареа ја поттикнува турбината на работа, а потоа со помош на кондензатор повторно се враќа во течна агрегатна состојба и се враќа во кората на реакторот од каде што повторно ќе се користи за истата употреба. Водата во јадрото на реакторот е на притисок од околу 75 atm поради што нејзината точка на вриење е 285 °C. Најголеми предности на BWR реакторите се тоа што работат на значително помал притисок во однос на PWR реакторите, содржат помалку елементи поради што веројатноста за дефект и прекин е помала, мерењето на нивото на водата за време на нормално работење и ненадеен настан се врши според иста процедура што придонесува кон интуитивна и лесна проценка на состојбата во реакторот. Поголеми недостатоци на BWR реакторите се потребата од комплексни калкулации и повеќе инструменти во јадрото на реакторот за правилно управување и тоа што садот е потребно да има поголеми димензии во однос на сад користен во PWR реактор.[2]

Првиот RBMK нуклеарен реактор бил Обнинск АМ-1. Во употреба бил сé до 29 април 2002 година. Денес објектот е музеј.
Шематски приказ на јадрото на RBMK нуклеарен реактор

RBMK (Reaktor Bolshoy Moschnosti Kanalniy) нуклеарните реактори се кулминација на советскиот нуклеарен план. RBMK нуклеарните реактори користат канали (цевки) кои се под притисок. Како модератор користат графит. Додека се во употреба, за разлика од другите видови на нуклеарни реактори, исто како и CANDU нуклеарните реактори „изгореното“ нуклеарно гориво може да биде заменето без прекинување на работа. Оваа можност со себе носи и повеќе безбедносни ризици. Токму нискиот коефициент на реактивност и нестабилноста на ниски нивоа на енергија предизвикале Чернобилската несреќа. После Чернобилската несреќа кај сите RBMK нуклеарни реактори биле превземени безбедносни мерки за превенција од иста ваква несреќа. RBMK реакторите се атрактивни поради тоа што користат лесна вода и не им е потребно нуклеарно гориво од висок квалитет. Денес 11 нуклеарни централи со RBMK реактори се сеуште активни, а вкупно се изградени 17.

ZEEP (Zero Energy Experimental Pile) е првиот CANDU нуклеарен реактор којшто се користел исклучиво за нуклеарни истражувања. Изграден е во 1945 година.
Две шипки долги 50 cm со дијаметар од 10 cm продуцираат 109 kWh

CANDU (CANada Deuterium Uranium) нуклеарните реактори исто како и RBMK користат канали кои се под притисок за ладење. Карактеристично за овие реактори е тоа што користат тешка вода (деутериум оксид) во примарното коло, на кое се должи подобрата модерација поради што не е потребен збогатен ураниум. Тешката вода брзо го успорува неутроните поради што тие стануваат побрзо термички и можат да предизвикат нуклеарен распад кај други атоми. Освен ураниум, CANDU реакторите можат да работат и на MOX (Mixed Oxides) гориво со плутониум од нуклеарно оружје, ториум или користено гориво од BWR и PWR нуклеарни реактори. Исто како и кај RBMK нуклеарните реактори, кај CANDU реакторите можат да се заменат шипките со нуклеарно гориво без притоа да биде стопиран реакторот. Сите нуклеарни централи во Канада имаат CANDU реактори. Освен во Канада, нуклеарни централи со CANDU реактори има во Кина, Романија, Аргентина и Јужна Кореја. Втората по големина нуклеарна централа, Брус, исто така има CANDU реактори.

Шематски приказ на AGC нуклеарен реактор. Разменувачот на топлина се наоѓа во засилениот бетон, садот и штитот за радијација. 1. Шипки со нуклеарно гориво 2. Контролни прачки 3. Графит (модератор) 4. Собирач на употребено гориво 5. Зајакнет бетон 6. Циркулација на гас 7. Вода 8. Циркулација на вода 9. Цевка со вода 10. Водена пареа


GCR (gas-cooled reactor) и AGR (advanced gas-cooled reactor) нуклеарните реактори содржат јадро кое е изградено од графит и користат јаглерод диоксид како средство за ладење. GCR и AGR нуклеарните реактори се така дизајнирани да условите во кои се наоѓа пареата се исти со тие кај термоцентрала со цел да може да се користи ист вид на турбогенератор. Температурата на затоплениот јаглерод диоксид кој излегува од кората кај овие реактори изнесува околу 648°C. Со цел да се постигне оваа температура во јадрото, а истовремено да не се оштети јадрото на реакторот (бидејќи графитот на висока температура оксидира при што настанува јаглерод диоксид), јаглерод диоксид со температура од 278°C се користи за ладење на графитот, а потоа истиот достигнува температура од 648°C. Нуклеарното гориво кај овие реактори е ураниум диоксид, збогатен околу 2,5-3.5%, во вид на метални шипки. Во првичниот дизајн планирано било реакторот да има облога од берилиум, но подоцна оваа облога била тргната од конечниот план и заменета со нерѓосувачки челик. Откако ќе помине низ кората на реакторот, јаглеродниот диоксид поминува покрај цевка исполнета со вода. Водата поради високата температура на јаглеродниот диоксид се претвора во водена пареа, оттргнува кон турбина и предизвикува таа да ротира поради што го поттикнува генераторот да ја претвори механичката енергија во електрична енергија. Контролни прачки и секундарен систем кој е одговорен за инјектирање на азот во јадрото на реакторот се пробиваат низ графитот. Терцијален систем кој е одговорен за инјектирање на бор во јадрото е потребен доколку притисокот во јадрото треба да се намали, а привремено нема доволно контролни прачки во јадрото за да се контролира целата процедура.[3][4] Моментално во Обединетото Кралство активни се седум нуклеарни централи кои имаат AGR нуклеарни реактори[5]. AGR нуклеарните реактори не се многу атрактивни поради нивната комплексна структура и начин на работа, што претставува и главна причина поради која само во земјата каде што се измислени и дизајнирани се и конструирани.

Суперфеникс нуклеарниот реактор во Франција е еден од ретките LMFR нуклеарни реактори

LMFR (liquid metal fast reactor) нуклеарните реактори се напредни реактори кај кои примарно средство за ладење претставува течен метал. Бидејќи металите имаат поголема густина од водата, тие побрзо ја апсорбираат топлината и поради тоа се користат во нуклеарните подморници. Кај другите типови на нуклеарни реактори најчесто се зголемува притисокот за да се зголеми ефектот на водата како средство за ладење зголемувајќи ја нејзината точка на вриење, што со себе носи и безбедносни ризици и зголемено одржување на нуклеарните реактори. Кај LMFR нуклеарните реактори не се присутни ваквите безбедносни ризици бидејќи не користат вода како средство за ладење. Исто така, поради високата точка на вриење на металите, се создава водена пареа со повисока температура што ја зголемува нејзината термодинамичка моќност. Течните метали, бидејќи се добри електрични спроводници, можат да бидат подвижени со електромагнетна пумпа.[6] Неповолности се проблемите поврзани со инспектирањето и репарацијата на LMNR нуклеарните реактори потопени во непроѕирен стопен метал, а покрај ова алкалните метали можат да предизвикат дури и пожар. Други неповолности се корозија и/или создавањето на радиоактивни продукти. Најчесто се користат натриум, легура на натриум и калиум (NaK), олово, еутектична легура на бизмут и олово, а во првите вакви нуклеарни реактори се користела жива како средство за ладење. Натриумот и NaK (кнак) се нерѓосувачки метали и можат да се користат со многу нуклеарни горива. Неповолноста е што во контакт со вода или воздух доаѓа до спонтано запалување при што се создава водороден гас. Неутронска активност на натриумот го прави сисокорадиоактивен, но сепак периодот на полураспаѓање е многу кус, па не постои потреба за дополнително отстранување на радијацијата. Оловото во течна состојба ги пропушта и слабо ги апсорбира неутроните и претставува моќен штит против гама зрачењето. Високата точка на вриење на оловото овозможува предности околу безбедноста така што ја намалува температурата на реакторот поефикасно дури и кога неговата температура е неколку стотини целзиусови степени над границите на нормала. Сепак, бидејќи оловото има висока точка на вриење, тешко е да се замени оловото или пак да се сервисира ваквиот реактор. Со цел да се намали точката на вриење на оловото се легира со бизмут, но еутектичната легура на бузмут и олово е високо корозивна за повеќето метали.[7] Калај не се користи како средство за ладење бидејќи создава кора,[8] но се користи како дополнително или супституивно средство за ладење во случај на нуклеарна несреќа. Живата и оловото - користени во Чернобилската несреќа[9] - се токсични, а натриум е лесно запалив. Водата испарува или истекува носејќи со себе радиоактивни супстанци создавајќи долготрајно загадување.[10][11] Други предности се високата точка на вриење и способноста да создаде кора дури и над некој течен материјал заштитувајќи ја животната средина од отровни протекувања и чувајќи го средството за ладење во нуклеарниот реактор.

Ураниумска топка која претставува нуклеарно гориво на PBR нуклеарните реактори.

PBR (pebble-bed reactor) нуклеарните реактори користат пиролитички графит како модератор. Како средство за ладење користат инертен, полу-инертен гас, азот или јаглерод диоксид. Најголемата разлика кај PBR нуклеарните реактори е тоа што нуклеарното гориво е во форма на топки, а не во форма на шипки. Ураниумските топки се покриени со графит кој што е отпорен на високи температури. Вториот слој се состои од сицилиум карбид, а третиот слој се состои од графит. Помеѓу последниот слој на графит и нуклеарното гориво има порозен графит. После три години реактивитетот на топките е толку опадната што истите мора да бидат заменети. После период од десет години радиоактивното зрачење значително се намалува, а во следниве педесет години нивото на зрачење целосно опаѓа.

MSR (molten salt reactor) нуклеарните реактори користат стопена сол како средство за ладење, а во одредени случаи солта е присутна и во нуклеарното гориво. MSR нуклеарите реактори можат да работат на следниве два принципа:

  • Со нуклеарно гориво во цврста агрегатна состојба, исто како и кај конвенционалните нуклеарни реактори. Во овој случај станува збор за реактор кој што користи стопен сол како средство за ладење.
  • Со нуклеарно гориво растворен во стопена сол. Во овој случај стопената сол врши функција на средство за ладење како и нуклеарно гориво, а најчесто користено нуклеарно гориво кое се растворува е ураниум(IV)флуорид. Комбинирањето на средството за ладење и нуклеарното гориво придонесува до поефикасно работење на реакторот и пасивна сигурност. Под терминот „пасивна сигурност“ се подразбира дека реакцијата скоро или не може да излезе од контрола, со што се намалува веројатноста на нуклеарен meltdown.

Поради своите карактеристики, овие нуклеарни реактори можат да работат на повисока температура во споредба со конвенционалните нуклеарни реактори, постигнувајќи поголем коефициент на корисно дејство. Исто така, MSR нуклеарните реактори можат да работат на атмосферски притисок, што придонесува до поголема безбедност. Кај овие нуклеарни реактори може да се користи и ториум како нуклеарно гориво. Солта почесто е флуорид бидејќи флуоридите имаат повисока точка на вриење, а покрај тоа апсорбираат помалку неутрони. Најчесто се користи еутектичка смеса со цел да се постигне пониска точка на топење. Солта предизвикува корозија поради што компонентите на реакторот најчесто се изработуваат од хастелтој (легура на кобалт, хром, никел и молибден), јаглен, композитен материјал или молибден.

AHR (aqueous homogeneous reactors) нуклеарните реактори се вид нуклеарни реактори кај кои нуклеарното гориво (најчесто ураниум сулфат или ураниум нитрат) се раствора во вода. Горивото се меша со средството за ладење и модераторот, од каде што и произлегува името „хомоген реактор“. Водата може да биде „тешка“, односно деутериум оксид или диводород оксид. За реакторите кои користат тешка вода не е потребен збогатен ураниум, а покрај тоа користат и значително помало количество нуклеарно гориво. Дури и кај реакторите кои користат лесна вода 454 грама плутониум-239 или ураниум-233 се доволно за одвивање на целата реакција.

Преработка на нуклеарно гориво[уреди | уреди извор]

Сите нуклеарни реактори користат нуклеарно гориво. Моменталната цена (2015) на ураниум е 35 американски долари за една фунта триураниум октаоксид.[12] Еден килограм ураниум има енергетска вредност околу милион пати поголема отколку нафтата. Моментално нема недостиг на ураниум на светскиот пазар, но во иднината светот би можел да се соочи со ваков недостиг. Ако постоечките резерви на ураниум се потрошат, нови резерви на ураниум ќе мора да бидат вадени од морската вода. Морската вода содржи околу 3,5% сол, но исто така и мали количества на тешки метали. Милијарди години на ерозија предизвикале мали количества на тешки метали да се влеваат во морската вода. Така во еден кубен километар има околу 11 грама злато, но исто така и 3,3 килограми радиоактивни метали. Сета морска вода на Земјата содржи околу 4,5 милијарди тона на ураниум, доволно за моменталните нуклеарни реактори да работат безпрекорно за наредните 6500 години.[13] Термичките реактори најчесто им е потребен збогатен ураниум. Некои нуклеарни реактори користат смеса од ураниум и плутониум како нуклеарно гориво. Постојат и ториумски реактори кај кои ториум може да се претвори во 233U. Кората на Земјата содржи три пати повеќе ториум отколку ураниум. Нуклеарниот отпад и покрај тоа што е опасен е компактен. Еден кубен метар нуклеарен отпад произлегува од секој гигават-година. После 600 години истиот отпад повеќе не е радиоактивен. Здравствените ризици произлегуваат од токсичноста на тешките метали и јонизирачките зрачења.

Историја[уреди | уреди извор]

Рускиот атомски ледокршач „Јамал“ има две нуклеарни реактори кои продуцираат заедно околу 340 MW.

Енрико Ферми и Лео Силард биле првите кои докажале дека е можно да се контролира една нуклеарна верижна реакција. Во 1955 година нивната иновација била патентирана. Првите нуклеарни реактори се користеле за производство на плутониум за изработка на нуклеарно оружје. Покрај тоа, американската морнарица почнала да користи нуклеарни реактори во бродовите. Исто како и САД, Советскиот сојуз кон средината на педесетите години од минатиот век почна нуклеарната програма да ја користи за невоени цели, кои исто така се држеле во тајност. На 27 јуни 1954 година во Обнинск била отворена првата нуклеарна централа, Обнинск АМ-1, без знаење на Западот.[14] Првата комерцијална нуклеарна централа во САД била отворена во 1957 година во Шипингпорт, Пенсилванија. Во наредните години сé повеќе и повеќе нуклеарни централи се отварале , а по нафтената криза во 1973 година светот сфати какво влијание има нафтата врз индустријата и производството на електрична енергија по што уште повеќе нуклеарни централи биле отворени. По инцидентот на осторовот Три Милји во мартин 1979 година во САД дојде до дестабилизација нуклеарната индрустрија. Исто така, повеќе не се отворени нови нуклеарни централи до ден денес во САД после овој инцидент.
Чернобилската несреќа во 1986 година имала големи последици за нуклеарната индустрија. Многу влади од тој период биле воздржани околу производството на електрична помош со помош на нуклеарна технологија. После Фукушимската несреќа во 2011 година критиката околу нуклеарната енергија се зголеми поради што некои земји воведоа нови мерки за претпазливост во нивните нуклеарни централи, а некои нуклеарни централи биле затворени поради застарената технологија која ја користеле. Така, германската влада неколку дена по Фукушимската несреќа одлучила сите нуклеарни централи кои биле изградени пред 1980 да бидат затворени.[15] До 2022 година, сите нуклеарни централи во Германија ќе бидат затворени.[16]

Предности и недостатоци[уреди | уреди извор]

Предности:

  • Помала емисија на јаглерод диоксид;
  • Помалку отпад;
  • Суровини достапни во големи количини;

Недостатоци:

  • Констуирањето како и демонтирањето на нуклеарна централа поради многуте мерки за безбедност е многу скапо;
  • Термичкиот коефициент на корисно дејство кај нуклеарните централи е многу повисок во споредба со конвенционалните централи за производство на елетрична енергија, поради што е и потребна повеќе енергија за системот за ладење;
  • Отпадот иако е во мали количини, потребни се стотици години за негово рециклирање или за да стане безопасен;
  • Нуклеарните централи или нивниот отпад можат да бидат цел на терористички напад;
  • За време на рударските активности животната средина значително се загадува;
  • Нуклеарна несреќа може да има катастрофални последици за човекот и природата.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Glasstone & Senonske 1994, pp. 769
  2. „Information Bridge: DOE Scientific and Technical Information - Sponsored by OSTI“. Osti.gov. http://www.osti.gov/bridge/servlets/purl/205567-BJIEKT/webviewable/205567.pdf. конс. 2 август 2013 г. 
  3. Nonbel, Erik (1996). Description of the Advanced Gas Cooled Type of Reactor (AGR). Nordic Nuclear Safety Research. 
  4. http://web.up.ac.za/sitefiles/file/44/2063/Nuclear_Graphite_Course/B%20-%20Graphite%20Core%20Design%20AGR%20and%20Others.pdf
  5. „United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland: Nuclear Power Reactors“. PRIS database. International Atomic Energy Agency. 22 мај 2010. http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.powrea.htm?country=GB. конс. 22 мај 2010 г. 
  6. Bonin, Bernhard; Klein, Etienne (2012). Le nucléaire expliqué par des physiciens. 
  7. http://www.osti.gov/energycitations/product.biblio.jsp?osti_id=4803122
  8. ATMOSPHERIC CORROSION OF TIN AND TIN ALLOY
  9. Chernobyl History
  10. Fukushima Plant Admits Radioactive Water Leaked To Sea“, „Huffington Post“, 22 јули 2013.
  11. Wrecked Fukushima storage tank leaking highly radioactive water“, Reuters, 20 август 2013 (конс. 21 август 2013 г).
  12. http://www.uranium.info/in_the_market.php
  13. http://www.ornl.gov/ornl/news/news-releases/2012/ornl-technology-moves-scientists-closer-to-extracting-uranium-from-seawater
  14. Paul R. Josephson (2005). Red Atom: Russia's Nuclear Power Program from Stalin to Today. University of Pittsburgh Pre. стр. 2. ISBN 978-0-8229-7847-3. 
  15. http://www.nu.nl/buitenland/2468615/duitsland-sluit-voorlopig-kerncentrales.html
  16. http://nos.nl/artikel/244455-duitsland-stopt-met-kernenergie.html

Надворешни врски[уреди | уреди извор]