Аспарух

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
KhanAsparuh.jpg
Роден ок. 640
Починал 701
краj Днепар, денес Украина

Аспарух (околу 640-701) е творецот и првиот владетел на Дунавска Бугарија, којшто со околу десетина илјади Прабугари (Уногундури)[1][2][3] дошол од исток кон утоката на Дунав, бегајќи од Хазарите, кои ја уништиле Стара Голема Бугарија. Паисиј Хилендарски во својата историjа го споменува кнезот Аспарух под името "Испор Цар", кое се разбира како погрешно читање на изразот "I SPQR Rex" [4]. Тоа е прва римска (италијанска) легија, која се наоѓала на десниот брег на Дунав или во Мезија (Северна Бугарија).[5] Затоа Паисиј го нарекува "Цар од прва италијанска легија".

Откако ги покорил словенските племиња и ги разбил Византијците, Аспарух ја создал првата држава на Прабугарите на Балканскиот Полуостров во 681 година со седиште во Плиска, од кадешто подоцна ќе ги проширува границите на својата држава на просторот до Стара планина. Во „Именик на бугарските ханови„ Аспарух е наречен кнез, но историчарите мислат дека оригиналната титула треба да е к(х)ан. Постои една теорија според која вистинското име на бугарскиот владетел e Батај, a „Аспарух“ е грчки изговор на титула во смисла на кнез.[6] Се смета дека Асапрух загинал во борба со Хазарите.

Аспарух бил од значајниот бољарски род Дуло, а татко му бил кнезот Кубрат, основачот на Стара Велика Бугарија. Според легендата Аспарух имал уште 4 браќа - потврден е само Батбајан, за Котраг се претпоставува дека доаѓа од името на прабугарското племе Котраги; наспроти хипотезите, нема никакви податоци дека Кубер и Алцек се негови браќа.

Литература[уреди | уреди извор]

  1. Васил Н. Златарски. История на Първото българско Царство. Епоха на хуно-българското надмощие с. 188.
  2. Ал. Бурмов, Създаване на Българската дъжава с. 132.
  3. Образуване на българската народност. Димитър Ангелов (Издателство Наука и изкуство, „Векове“, София 1971) с. 203—204.
  4. https://bg.wikipedia.org/wiki/SPQR#/media/File:SPQRomani.svg
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Legio_I_Italica - Первьi Италийски легион
  6. За името на Аспарух - на бугарски


- >>> Кнез на Бугарија (681701) >>> Тервел