Аспарух

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Кнез Аспарух
KhanAsparuh.jpg
споменик во Бугарија
Творец и прв владетел на Дунавска Бугарија
Роден ок. 640
Починал 701
краj Днепар, денес Украина

Аспарух (околу 640-701) е творецот и првиот владетел на Дунавска Бугарија, којшто со 300.000-500.000 Прабугари (Уногундури)[1][2][3] дошол од исток кон утоката на Дунав, бегајќи од Хазарите, кои ја уништиле Голема Бугарија. Паисий во своата историjа го споменува кнезот Аспарух под името "Испор Цар", коjе се разбира како недоразумено четение израза "I SPQR Rex" [4]. Това е Първи Римски (Италийски) легион, кой е станувал код деснио брег на Дунава или у Мизиjа (Северна Бугариа) [5]. Се разбира, дека Паисий го зове "Цар из перви италийски легион".


Откако ги покорил словенските племиња и ги разбил Византијците, Аспарух ја создал првата држава на Прабугарите на Балканскиот Полуостров во 681 година со седиште во Плиска, од кадешто подоцна ќе ги проширува границите на својата држава на просторот до Стара планина. Во „Именик на бугарските ханови„ Аспарух е наречен кнез, но историчарите мислат дека оригиналната титула треба да е к(х)ан. Постои една теорија според која вистинското име на бугарскиот владетел e Батај, a „аспарух“ е грчки изговор на титула во смисла на кнез.[6] Се смета дека Асапрух загинал во борба со Хазарите.

Аспарух бил од значајниот бољарски род Дуло, а татко му бил кнезот Кубрат, основачот на Стара Велика Бугарија. Според легендата Аспарух имал уште 4 браќа - потврден е само Батбајан, за Котраг се претпоставува дека доаѓа од името на бугарското племе Котраги; наспроти на хипотезите, нема никакви податоци Кубер (кой се селил у данашна Македониа со голем народ) и Алцек да се негови браќа.

Литература[уреди | уреди извор]

  1. Васил Н. Златарски. История на Първото българско Царство. Епоха на хуно-българското надмощие с. 188.
  2. Ал. Бурмов, Създаване на Българската дъжава с. 132.
  3. Образуване на българската народност. Димитър Ангелов (Издателство Наука и изкуство, „Векове“, София 1971) с. 203—204.
  4. https://bg.wikipedia.org/wiki/SPQR#/media/File:SPQRomani.svg
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Legio_I_Italica - Первьi Италийски легион
  6. За името на Аспарух - на бугарски



- >>> Кнез на Бугарија (ок.680701) >>> Тервел