Калиман I Асен

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Калиман І Асен
Бугарски цар
На престол 1241–1246
Претходник Иван Асен II
Наследник Михаил II Асен
Татко Иван Асен II
Мајка Ана Марија Унгарска
Роден(а) 1234
Починал(а) август/септември 1246

Калиман Асен I, исто така познат како Коломан Асен I (1234-август/септември 1246) - цар на Бугарија од 1241 до 1246 година. Тој бил син на Иван Асен II и Ана Марија Унгарска. Имал само седум години кога го наследил својот татко во 1241 година. Во следните години, Монголите ја нападнале Бугарија и наметнале годишен данок на земјата. Можеби бил отруен, според современите гласини за неговата смрт.

Ран живот[уреди | уреди извор]

Калиман бил син на Иван Асен II и Ана Марија Унгарска.[1] Роден бил во 1234 година.[2] Неговата мајка починала пред 1237 година, кога неговиот татко-вдовец се оженил со Ирина Комнена Дука.[3][4] Иван Асен исто така починал во првата половина на 1241 година.[1]

Владеење[уреди | уреди извор]

Калиман имал само седум години кога го наследил својот татко.[5][6] Иако ниеден првостепен извор не дава информации за власта на земјата за време на владеењето на малолетникот владетел, со Бугарија очигледно владееле еден или повеќе регенти.[5][6] Историчарот Александру Мадгеару предложува дека братот на Иван Асен, Александар, бил најверојатно единствениот регент за Калиман;[6] други изучители велат дека бил основан регентен совет под раководство на патријархот Јоаким I.[7] Бугарија, Латинската Империја и Никејската Империја потпишале примирје за две години непосредно по вознесувањето на Калиман Асен.[1]

Двајца современи духовници, Роџер Торемаџорски и Тома Архиѓакон, забележале дека Кадан (син на Огедеј, Големиот кан на Монголите) упаднал во Бугарија во март 1242 година.[6] Тома исто така споменал дека Кадан и Бату Кан „решиле да ги соберат нивните воени сили“[8] во Бугарија.[6] Повеќе од 60 години подоцна, Рашид-ал-Дин Хамадани исто така знаел дека „по многу борби“ Кадан зазел два града во „Улакут“[9] (или Бугарија).[2] Археолошките докази покажуваат дека најмалку десетина бугарски тврдини (вклучително и Трново, Преслав и Исакеја) биле уништени за време на инвазијата на Монголите.[10] Иако земјата не била окупирана, Бугарите потоа требало да им оддадат придонеси на Монголите.[11][12]

Папата Инокентиј IV го свикал Лионскиот синод да воспостави коалиција против Монголите во 1245 година.[13] Тој исто така испратил писмо до Калиман, во кое го повикувал Бугарската православна црква во целосна заедница со Светата столица и да испрати делегати во Лион.[14] Калиман имал само дванаесет години кога починал во август или септември 1246 година.[13] Современиот римски (ромејски) историчар Ѓорѓи Акрополит забележал дека се шират контрадикторни гласини за смртта на Калиман.[13] Некои рекле дека „тој подлегнал на природна болест“; други тврделе дека „тој бил убиен од нацрт тајно подготвен да ја предизвика неговата смрт од оние кои биле на спротивно мислење“.[15][13] Патријархот Висарион исто така починал во септември 1246 година. Мадгеару вели дека оваа случајност имплицира дека и двајцата биле убиени од страна на оние кои се спротивставиле на црковниот сојуз.[13] Според повелбата од 14 век, Калиман Асан бил владетел на „Молдо-Влашка“ (или Молдавија), но документот е доцен фалсификат.[16] Северната граница на Бугарија не се проширила над Долен Дунав.[16]

Почести[уреди | уреди извор]

Калимановиот Остров на Антарктикот го носи името на царот Калиман Асен I.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 Madgearu 2016, p. 225.
  2. 2,0 2,1 Madgearu 2016.
  3. Fine 1994.
  4. Madgearu 2016, p. 221.
  5. 5,0 5,1 Fine 1994, p. 154.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Madgearu 2016, p. 228.
  7. Андреев (Andreev), Лазаров (Lazarov) & Павлов (Pavlov) 2012, p. 318.
  8. Archdeacon Thomas of Split: History of the Bishops of Salona and Split (ch. 39.), стр. 303.
  9. The Successors of Genghis Khan (ch. 1.), стр. 71.
  10. Madgearu 2016, p. 231.
  11. Fine 1994, p. 155.
  12. Madgearu 2016, p. 233.
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 13,4 Madgearu 2016, p. 236.
  14. Madgearu 2016, p. 235.
  15. Ѓорѓи Акрополит: Историјата (ch. 43.), стр. 225.
  16. 16,0 16,1 Madgearu 2016, p. 208.

Извори[уреди | уреди извор]

Првостепени извори[уреди | уреди извор]

  • Archdeacon Thomas of Split: History of the Bishops of Salona and Split (превод: Тома Архиѓакон Сплитски: Историјата на епископите на Салона и Сплит). (Latin text by Olga Perić, edited, translated and annotated by Damir Karbić, Mirjana Matijević Sokol and James Ross Sweeney) (2006). CEU Press. ISBN 963-7326-59-6.
  • George Akropolites: The History (превод: Ѓорѓи Акрополит: Историјата). (Translated with and Introduction and Commentary by Ruth Macrides) (2007). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-921067-1.
  • The Successors of Genghis Khan (превод: Наследниците на Џингис Кан). (Translated from the Persian of Rashīd Al-Dīn by John Andrew Boyle) (1971). Columbia University Press. ISBN 0-231-03351-6.

Второстепени извори[уреди | уреди извор]

  • Андреев, Йордан (Јордан); Лазаров, Иван; Павлов, Пламен (2012). Кой кой е в средновековна България [Кој е кој во Средновековна Бугарија] (бугарски). Изток Запад (Исток Запад). ISBN 978-619-152-012-1.CS1-одржување: ref=harv (link)
  • Fine, John V. A. (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. The University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.CS1-одржување: ref=harv (link)
  • Madgearu, Alexandru (2016). The Asanids: The Political and Military History of the Second Bulgarian Empire, 1185–1280. BRILL. ISBN 978-9-004-32501-2.CS1-одржување: ref=harv (link)
Калиман I Асен
Роден(а): 1234 Починал(а): август/октомври 1246
Владејачки титули
Претходник
Иван Асен II
Бугарски цар
1241–1246
Наследник
Михаил II Асен