Кокаин

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Кокаин
Kokain - Cocaine.svg
Cocaine-from-xtal-1983-3D-balls.png
Систематско (IUPAC) име
Метил (1R,2R,3S,5S)-3-(бензоилокси)-8-метил-8-азабицикло[3.2.1]октан-2-карбоксилат
Клинички податоци
Заштитени имињаNeurocaine,[4] other
AHFS/Drugs.comMicromedex Detailed Consumer Information
Бременосна
категорија
  • US: C (Ризикот не е отфрлен)
Начин на издавање
Склоност кон
физичка зависност
Висока[1]
Скклоност кон
психичка зависност
Висока[2]
Начин на
примена
Topical, oral, insufflation, intravenous
Фармакокинетички податоци
Биорасположливост
Метаболизамliver CYP3A4
МетаболитиНоркокаин, бензоилекгонин, кокаетилен
Почеток на дејствоseconds to minutes[9]
Полувреме на елиминација1 час
Времетраење на дејството5 до 90 минути[9]
ЕкскрецијаKidney
Идентификатори
CAS-број50-36-2 Yes check.svgОк
ATC кодN01BC01 R02AD03, S01HA01, S02DA02
PubChemCID: 446220
IUPHAR/BPS2286
DrugBankDB00907 Yes check.svgОк
ChemSpider10194104 Yes check.svgОк
UNIII5Y540LHVR Yes check.svgОк
KEGGD00110 Yes check.svgОк
ChEBICHEBI:27958 Yes check.svgОк
ChEMBLCHEMBL370805 Yes check.svgОк
СинонимиBenzoylmethylecgonine, coke
PDB ligand IDCOC (PDBe, RCSB PDB)
Хемиски податоци
ФормулаC17H21NO4
Моларна маса303.353 g/mol
Физички податоци
Точка на топење98 °C (208 °F)
Точка на вриење187 °C (369 °F)
Растворливост во вода≈1.8 mg/mL (20 °C)
 X mark.svgНYes check.svgОк (what is this?)  (verify)

Кокаин е силен психостимуланс.

Кокаинот делува преку инхибиција на репреземањето на серотонин, норепинефрин и допамин.[10] Ова резултира со зголемени концентрации на овие три невротрансмитери во мозокот. Лесно ја преминува крвно–мозочната бариера.[11][12] Кокаинот е присутен во растението кока кое расте во Јужна Америка.[9] Се проценува дека нелегалниот пазар на кокаинот изнесува помеѓу 100 до US$500 милијарди секоја година.[10]

Несакани ефекти од хронична употреба на кокаин

Кокаинот е втора најкористена илегална дрога, после марихуаната.[13] Секоја година го користат помеѓу 14 и 21 милиони луѓе.[10] Употребата е најголема во Северна Америка, потоа Европа и Јужна Америка.[10] Во 2013, употребата на кокаин довела до 4,300 директни смртни случаи, што е зголемување од 2,400 смртни случаи во 1990.[14]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Ghodse, Hamid (2010). Ghodse's Drugs and Addictive Behaviour: A Guide to Treatment (4 издание). Cambridge University Press. стр. 91. ISBN 978-1-139-48567-8. https://books.google.com/books?id=WYQ23OMjWbcC&pg=PA91. 
  2. Introduction to Pharmacology Third Edition. Abingdon: CRC Press. 2007. стр. 222–223. ISBN 978-1-4200-4742-4. https://books.google.com/books?id=qfrLBQAAQBAJ&pg=PA222. 
  3. „DEA / Drug Scheduling“. www.dea.gov. Архивирано од изворникот на 9 August 2017. конс. 7 August 2017.  Unknown parameter |df= ignored (помош)
  4. Nordegren, Thomas (2002) (на en). The A-Z Encyclopedia of Alcohol and Drug Abuse. Universal-Publishers. стр. 461. ISBN 9781581124040. https://books.google.ca/books?id=4yaGePenGKgC&pg=PA461. 
  5. 5,0 5,1 Nasal mucosal versus gastrointestinal absorption of nasally administered cocaine. „European Journal of Clinical Pharmacology“ том  56 (4): 305–10. јули 2000 г. doi:10.1007/s002280000147. PMID 10954344. 
  6. Cocaine pharmacokinetics in humans. „Journal of Ethnopharmacology“ том  3 (2–3): 353–66. doi:10.1016/0378-8741(81)90063-5. PMID 7242115. 
  7. Cocaine disposition in humans after intravenous injection, nasal insufflation (snorting), or smoking. „Drug Metabolism and Disposition“ том  17 (2): 153–9. PMID 2565204. 
  8. Intranasal and oral cocaine kinetics. „Clinical Pharmacology and Therapeutics“ том  27 (3): 386–94. март 1980 г. doi:10.1038/clpt.1980.52. PMID 7357795. 
  9. 9,0 9,1 9,2 Cocaine intoxication. „Critical Care Clinics“ том  28 (4): 517–26. октомври 2012 г. doi:10.1016/j.ccc.2012.07.003. PMID 22998988. 
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Data available on the extent of cocaine use and dependence: biochemistry, pharmacologic effects and global burden of disease of cocaine abusers. „Current Medicinal Chemistry“ том  19 (33): 5647–57. 2012 г. doi:10.2174/092986712803988811. PMID 22856655. 
  11. Cocaine-induced breakdown of the blood-brain barrier and neurotoxicity. „International Review of Neurobiology“ том  88: 297–334. doi:10.1016/S0074-7742(09)88011-2. ISBN 978-0-12-374504-0. PMID 19897082. 
  12. Karch, Steven B. (2009). Karch's pathology of drug abuse (4 издание). Boca Raton: CRC Press. стр. 70. ISBN 978-0-8493-7881-2. https://books.google.com/books?id=G9E7gfJq0KkC&pg=PA70. 
  13. [Cocaine addiction: current data for the clinician]. „Presse Médicale“ том  43 (1): 9–17. јануари 2014 г. doi:10.1016/j.lpm.2013.01.069. PMID 23727012. 
  14. GBD 2013 Mortality Causes of Death Collaborators (јануари 2015 г). Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013. „Lancet“ том  385 (9963): 117–71. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMID 25530442.