Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Main Page)
Прејди на: содржини, барај

Добре дојдовте на Википедија

слободната енциклопедија што може секој да ја уредува
имаме 77.682 статии на македонски јазик
Избрана статија за оваа седмица
Приказ на Кориолисовата сила

Кориолисова сила (или Кориолисов ефект) — закривиување на предметите во движење кога тие се разгледуваат во вртежен појдовен систем. Во појдовен систем со вртење во насока на стрелките, закривувањето е на лево од движењето на предметот, додека пак вртењето во насоката спротивна на насока на часовникот, закривувањето ќе биде кон десно. Иако препознаена од останатите, математичкиот израз за Кориолисовата сила се појаваува прв пат во научна статија во 1835 година напишана од францускиот научник Гаспар-Гистав Кориолис, како дел од теоријата за воденичарски тркала. Во почетоците на XX век, поимот Кориолисова сила почна да се употребува во поврзаност со метеорологијата.

Њутновите закони за движењето го опишуваат движењето на предметите во (незабрзувачки) инерцијални системи. Кога Њутновите закони се пренесени во истовремен вртежен појдовен систем, се појавуваат Кориолисовата и центрифугалната сила. Двете сили се пропорционални во однос на масата на предметот. Кориолисовата сила пропорционална на стапката на вртење и центрифугалната сила е пропорционална на квадратот на тоа движење. Кориолисовата сила дејствува во насока нормална на оската на вртење и брзината на телото во вртежен систем и è пропорционална на брзината на предметот во вртежен систем. Центрифугалната сила дејствува нанадвор во радијална насока и е пропорционален на растојанието на телото од оската на вртежниот систем. Овие дополнителни сили се наречени инерцијални сили, замислени сили или „псевдосили“. Тие ја дозволуваат Њутновите закони за вртежни системи. Тие се чинителите на исправка кои не постојат при незабрзувачки или инерцијални појдовни системи. (Дознајте повеќе...)

Дали сте знаеле дека…

Од најновите статии на Википедија:

Јудит Полгар во 2008 г.


На денешен ден…

Денес е 30 јули 2014 г.

Настани:

1619  Во Џемстаун, во Вирџинија, САД, се одржа првото колонијално преставничко Собрание. Овој град е прво населено место во новиот свет каде првите англиски доселеници пристигнаа во 1607 година.
1971  Астронаутите на „Аполо 15“, Дејвид Скот и Џејмс Ирвин се спуштија на Месечината.
1974  Турција, Грција и Велика Британија потпишаа спогодба за прекин на огнот на Кипар.
1975  Во Хелсинки почна Конференцијата за европска безбедност и соработка (КЕБС), на која присуствуваа државници од 35 земји. Целта на Конференцијата беше да се осигура мирот во Европа.
1980  Вануату прогласува независност.

Родени:

1511  Џорџо Вазарииталијански сликар и архитект.
1818  Емили Бронтеанглиска писателка.
1863  Хенри Форд — производител и конструктор на автомобили.
1898  Хенри Мурбритански вајар.
1947  Арнолд Шварценегерамерикански актер и политичар.
1950  Габриеле Салваторес — италијански режисер и сценограф.
1964  Јирген Клинсман — германски фудбалер.
1970  Кристофер Нолан — британско-американски филмски режисер.
1982  Ивон Страховски — австалиска актерка.

Починале:

579  Бенедикт I — римски папа.
1771  Томас Грејанглиски поет.
1898  Ото фон Бизмарк — пруски државник и обединител на Германија.
1912  Муцухитоцар на Јапонија.
1974  Лав Книпер — руски композитор.
1996  Клодет Колбер — ѕвезда на Холивудските комедии.
2007  Ингмар Бергманшведски филмски и театарски режисер и сценарист.
2007  Микеланџело Антонионииталијански режисер.
Што е Википедија?

Википедија е енциклопедија напишана преку соработка на многу од нејзините читатели. Таа е посебен вид на мрежно место, наречено вики, што го прави придонесот кон неа брз и лесен.

Сакате да помогнете?
Започнете со нашиот вовед!

Други области
  • Селска чешма — Централниот форум за дискусија на Википедија, место каде што можете да поставувате прашања и да давате коментари.
  • Портал на заедницата — Проекти, ресурси и активности за сите кои сакаат да се вклучат во проектот.
  • На други јазици — Википедија е повеќејазичен проект - освен на македонски, Википедија е достапна и на 285 други јазици.
Збратимени проекти

Википедија е проект на фондацијата Викимедија — непрофитна организација, која опфаќа и други проекти:

Commons-logo.svg
Заедничка ризница
Складиште на слики и други мултимедијални содржини
Wikinews-logo-51px.png
Викивести
Вести со права за слободна употреба
Wiktionary-logo-51px.gif
Викиречник
Речник и лексикон
Wikiquote-logo-51px.png
Викицитат
Збирка на цитати
Wikibooks-logo-35px.png
Викикниги
Учебници и прирачници со права за слободна употреба
Wikisource-logo.png
Викиизвор
Библиотека на дела со права за слободна употреба
Wikispecies-logo-35px.png
Викивидови
Именик на видови
Wikiversity-logo-41px.png
Викиуниверзитет
Материјали и активности за учење со права за слободна употреба
Wikimedia-logo-35px.png
Мета-вики
Усогласување на проектот „Викимедија“
Wikidata-logo.svg
Википодатоци
База на слободни знаења
Wikivoyage-logo.svg
Википатување
Отворен туристички водич