Безвучна преднонепчена избувна согласка

Безвучна преднонепчена избувна согласка
Слика
МФА бр.	107
Encoding
X-SAMPA	c
Киршенбаум	c
Звук

Безвучната преднонепчена избувна согласка (безвучен палатален плозив) е вид на согласен глас кој се јавува во некои јазици. Симболот за овој глас по МФА е c, а неговиот еквивалентен симбол по X-SAMPA е c.

Македонскиот и унгарскиот се едни од многу ретките јазици со вистински палатални плозиви. На македонски овој глас се бележи со буквата „ќ“. На унгарски се бележи со групата ty, а на албански со q.

Карактеристики

Карактеристики на безвучниот палатален плозив:

• Неговиот начин на творба е плозивен или запирен, што значи дека се изговара со ограничување на водушнот проток во грлото. Меѓутоа, постои тенденција за овој звук да стане безвучен посталвеоларен африкат.
• Неговото место на творба е палатално што значи дека се изговара од средината или задниот дел од јазикот подигнат наспроти горното непце.
• Неговиот тип на фонација е безвучен, што значи дека се изговара без вибрација на гласните жици.
• Ова е усна согласка, што значи дека воздухот тече низ устата.
• Ова е централна согласка, што значи дека воздухот тече по средината на јазикот, а не по страните.
• Иницијацијата му е градно егресивна, што значи дека се иницира со истискање на воздух од дробовите и преку грлото, а не преку глотисот или устата.

Јазици

Јазик		Збор	МФА	Значење	Белешки
Албански		kuq	[kuc]	'црвен'
Асу		[cúma]		'шие'
Баскиски		ttantta	[canca]	'капка'
Виетнамски		cho	[cɔ]	'дава'	Варијанта: [t͡ɕɔ]. Видете Фонологија на виетнамскиот јазик
Гвено		[ca]		'доаѓа'
Грчки		κέδρος	[ˈce̞ðro̞s̠]	'кедар'	Видете Фонологија на грчкиот јазик
Динка		car	[car]	'црн'
Западнопустински		kutju	[kucu]	'еден'
Исландски		gjóla	[couːla]	'развигор'
Каталонски	Мајорскански	?	[ˈtronʲc]	'трупец'	Соодветствува на /k/ во други наречја. Видете Фонологија на каталонскиот јазик
Латвиски		ķirbis	[ˈcirbis]	'тиква'
Македонски		вреќа	[ˈvrɛːca]	'вреќа'
Менонитски долносаксонски		Kjoakj	[coac]	'црква'
Норвешки	северни дијалекти	fett	[fɛcː]	'маст'	Видете Фонологија на норвешкиот јазик
Окситански	Лимузенски	tireta	[ciˈʀetɒ]	'цртач'
	Оверњат	tirador	[ciʀaˈdu]	'цртач'
Португалски	Кариока	garotinha	[garociːŋ]	'little girl'	Соодветствува на /tʃ/ во други наречја. Видете Фонологија на португалскиот јазик
Словачки		deväť	[ˈɟɛvæc]	'девет'
Тадаксахак		[cɛːˈnɐ]		'мал'
Турски		köyün	[cœˈjyn]	'село' (ген.)	Видете Фонологија на турскиот јазик
Унгарски		tyúk	[cuːk]	'кокошка'	Видете Фонологија на унгарскиот јазик
Холандски		tjeef	[ceːf]	'католик' (погрден фландриски збор)	Видете Фонологија на холандскиот јазик
Чешки		čeština	[ˈʧɛʃ.cɪ.na]	'чешки јазик'	Видете Фонологија на чешкиот јазик
Шкотски гелски		ceann	[cʰɛunˠ]	'глава'

Поврзано

• Звучен палатален плозив

Библиографија

• Recasens, Daniel & Aina Espinosa (2005), "Articulatory, positional and coarticulatory characteristics for clear /l/ and dark /l/: evidence from two Catalan dialects", Journal of the International Phonetic Association 35 (1): 1-25

Табела на белодробни согласки по МФА аудио

По место →

Усни

Преднојазични

Среднојазични

Заднојазични

Гласилни

↓ По начин

Дво​усни

Усно-​забни

Заб​ни

Венеч​ни

Задно-​венеч.

Свие​ни

Пред-​нонеп-​чени

Задно​непчени

Ресич​ни

Гр​ле​ни

Надгла-​сил-​ни

Гласил​ни

Носни

m̥

m

ɱ

n̪

n̥

n

n̠

ɳ

ɲ̥

ɲ

ŋ̊

ŋ

ɴ

Избувни

p

b

p̪

b̪

t̪

d̪

t

d

ʈ

ɖ

c

ɟ

k

ɡ

q

ɢ

ʡ

ʔ

Струјни

ɸ

β

f

v

θ

ð

s

z

ʃ

ʒ

ʂ

ʐ

ç

ʝ

x

ɣ

χ

ʁ

ħ

ʕ

ʜ

ʢ

h

ɦ

Приближни

ʋ

ɹ

ɻ

j

ɰ

Трепетни

ʙ

r

ɽ͡r

ʀ

я *

Едноударни

ⱱ̟

ⱱ

ɾ

ɽ

ɢ̆

ʡ̯

Стран. струј.

ɬ

ɮ

ɭ˔̊

ʎ̥˔

ʟ̝̊

ʟ̝

Стран. прибл.

l

ɭ

ʎ

ʟ

Стран. едноуд.

ɺ

ɺ̠

ʎ̯

Небелодробни согласки

Чкрапки	ʘ	ǀ	ǃ		ǂ		ǁ
	ʘ̃	ʘ̃ˀ	ʘ͡q		ʘ͡qʼ
Уфрлени	ɓ	ɗ	ʄ	ᶑ	ɠ		ʛ
Исфрлени	pʼ	tʼ	cʼ	ʈʼ	kʼ		qʼ
	fʼ	θʼ	sʼ	ɬʼ	xʼ		χʼ
	tsʼ	tɬʼ	cʎ̝̥ʼ	tʃʼ	ʈʂʼ	kxʼ	kʟ̝̊ʼ

Слеани согласки

p̪f	b̪v	ts	dz	tʃ	dʒ	tɕ	dʑ	ʈʂ	ɖʐ
		tɬ	dɮ	cç	ɟʝ	cʎ̥˔		kʟ̝̊

Сложени согласки

Струјни	ɕ	ʑ	ɧ
Приближни	ʍ	w	ɥ	ɫ
Препречни	k͡p	ɡ͡b	ŋ͡m

Табелава содржи фонетски симболи што може да не се прикажат правилно кај некои прелистувачи. [Помош]

Онаму кајшто симболите се дадени во парови, „лев—десен“ претставува „безвучна—звучна“ согласка.

Исенчените полиња претставуваат неизводливи гласовни творби.

* Симболот го нема во МФА.