Надгласилна согласка
Од Википедија, слободната енциклопедија
| Места на творба |
|---|
|
Уснени |
| Двоуснени |
| Уснено–заднонепчени |
| Уснено–преднојазични |
| Усненозабни |
| Забноуснена |
|
Двозабни |
|
Преднојазични |
| Јазичноуснени |
| Меѓузабни |
| Забни |
| Забно-венечни |
| Венечни |
| Задновенечни |
| Заднонепчено-венечни |
| Свиени |
|
Среднојазични |
| Задновенечни |
| Венечно-преднонепчени |
| Преднонепчени |
| Уснено-преднонепчени |
| Заднонепчени |
| Ресични |
| Ресично-надгласилни |
|
Заднојазични |
| Голтнички |
| Надгласилно-голтнички |
| Надгласилни |
|
Гласилни |
| Облик на јазикот |
|
Врвнојазични |
| Рамнојазични |
| Подјазични |
|
Странични |
|
Преднонепчени |
| Голтнички |
|
Поврзано: Начин на творба |
| Оваа страница содржи фонетски информации изразени со МФА, кои може да не се прикажат исправно кај некои прелистувачи. [Помош] |
|
|
Надгласилна согласка (епиглотална) е согласка што се создава со допир на диплите во грлото[1] со капачето наречено „надгласилка“ (епиглотис).
Табела на надгласилни согласки [уреди]
Според Меѓународната фонетска азбука (МФА), постојат следниве надгласилни согласки:
| МФА | Опис | Пример | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Јазик | Правопис | МФА | Значење | ||
 |
безвучна надгласилна избувна согласка | агулски | jaʡ | средиште | |
 |
звучна надгласилна струјна согласка (или приближна согласка) | арапски | تَعَشَّى | tɑʢɑʃʃæ | вечера (гл.) |
 |
безвучна надгласилна струјна согласка | агулски | mɛʜ | сурутка | |
- Звучната надгласилна избувна согласка може да е неизводлива. При меѓусамогласното озвучување на надгласилниот глас (на пр. во јазикот дахало), таа станува едноударна согласка.
- Иако традиционално е сместена во струјниот ред од табелата на МФА, гласот ⟨ʢ⟩ обично е приближна согласка. Самиот симбол е двосмислен, но ниеден јазик нема посебни струјни и приближни гласови на ова место на творба. Ако треба да се означи начинот на творба, понекогаш се користи дијакритички знак за снижување: ⟨ʢ̞⟩.
- Надгласилните трепетни согласки се мошне чести но обично може да се сметаат за фонемски избувен глас или струјна согласка, каде трепетот е фонетски детаљ. МФА нема симбол за ова, но во литературата понекогаш се среќава ⟨я⟩.
Поврзано [уреди]
Наводи [уреди]
- ↑ наречени „ариепиглотски дипли“
- Ladefoged, Peter; Maddieson, Ian (1996). „The Sounds of the World's Languages“. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-19814-8.
 аудио |
||||||||||||||||||||||||
| По место → | Уснени | Преднојазични | Среднојазични | Заднојазични | Гласилни | |||||||||||||||||||
| ↓ По начин | Двоуснени | Уснено-забни | Забни | Венечни | Задно-венеч. | Свиени | Предно-непчени | Заднонепчени | Ресични | Голтнички | Надгласилни | Гласилни | ||||||||||||
| Носни | m̥ | m | ɱ | n̪ | n̥ | n | n̠ | ɳ | ɲ̥ | ɲ | ŋ̊ | ŋ | ɴ | |||||||||||
| Избувни | p | b | p̪ | b̪ | t̪ | d̪ | t | d | ʈ | ɖ | c | ɟ | k | ɡ | q | ɢ | ʡ | ʔ | ||||||
| Струјни | ɸ | β | f | v | θ | ð | s | z | ʃ | ʒ | ʂ | ʐ | ç | ʝ | x | ɣ | χ | ʁ | ħ | ʕ | ʜ | ʢ | h | ɦ |
| Приближни | ʋ | ɹ | ɻ | j | ɰ | |||||||||||||||||||
| Трепетни | ʙ | r | ɽ͡r | ʀ | я * | |||||||||||||||||||
| Едноударни | ⱱ̟ | ⱱ | ɾ | ɽ | ɢ̆ | ʡ̯ | ||||||||||||||||||
| Стран. струј. | ɬ | ɮ | ɭ˔̊ | ʎ̥˔ | ʟ̝̊ | ʟ̝ | ||||||||||||||||||
| Стран. прибл. | l | ɭ | ʎ | ʟ | ||||||||||||||||||||
| Стран. едноуд. | ɺ | ɺ̠ | ʎ̯ | |||||||||||||||||||||
| Чкрапави | ʘ | ǀ | ǃ | ǂ | ǁ | ||
| ʘ̃ | ʘ̃ˀ | ʘ͡q | ʘ͡qʼ | ||||
| Уфрлени | ɓ | ɗ | ʄ | ᶑ | ɠ | ʛ | |
| Исфрлени | pʼ | tʼ | cʼ | ʈʼ | kʼ | qʼ | |
| fʼ | θʼ | sʼ | ɬʼ | xʼ | χʼ | ||
| tsʼ | tɬʼ | cʎ̝̥ʼ | tʃʼ | ʈʂʼ | kxʼ | kʟ̝̊ʼ | |
| p̪f | b̪v | ts | dz | tʃ | dʒ | tɕ | dʑ | ʈʂ | ɖʐ |
| tɬ | dɮ | cç | ɟʝ | cʎ̥˔ | kʟ̝̊ |
| Незаградни | ʍ | w | ɥ | ɧ |
| Заградни | k͡p | ɡ͡b | ŋ͡m | |
| Табелава содржи фонетски симболи што може да не се прикажат правилно кај некои прелистувачи. [Помош] |
| Онаму кајшто симболите се дадени во парови, „лев—десен“ претставува „безвучна—звучна“ согласка. |
| Исенчените полиња претставуваат неизводливи гласовни творби. |
| * Симболот го нема во МФА. |
