Домашни животни

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Ова е список на животни припитомени од човекот.[1]

Вид и подвид Див предок Припитомено Потекло Цел Слика Степен и вид на притипоменост Застапеност во дивината
куче
(Canis lupus familiaris)
сив волк
(Canis lupus)
30.000 - 15.000 п.н.е.[2] Евроазија Миленици, терање овци, работа, месо, приказ, лов, влеча, научно истражување, верско значење, трки, транспорт, спасување, водење, превоз, чување, заштита од штетници Pembroke Welsh Corgi 600.jpg питомо; значајни физички промени и значајни промени во поведението многу застапено меѓу луѓето, а дивите сродници се многу помалку присутни. Подивени и улични кучиња постојат во големи броеви.
овца
(Ovis aries)
муфлон
(Ovis orientalis)
11.000 - 9000 п.н.е.[3][4] Југозападна Азија преѓа, месо, млеко, кожа, крзно, пергамент, миленици, приказ, трки, верско значење, научно истражување, чување, борба, украс Pair of Icelandic Sheep.jpg извесни физички и психолошки промени чести меѓу луѓето, под закана во дивината
домашна свиња
(Sus scrofa domesticus)
дива свиња
(Sus scrofa)
9000 п.н.е.[5] Близок Исток, Кина месо, кожа, научно истражување, приказ, трки, борба, работа, миленици Sow with piglet.jpg извесни физички и психолошки промени чести во дивината. многу почести меѓу луѓето. во некои подрачја често се среќаваат подивени групи.
коза
(Capra aegagrus hircus)
дива коза
(Capra aegagrus)
8000 п.н.е.[6] Иран млеко, месо, преѓа, работа, кожа, влакна, приказ, трки, верско значење, борба, чистење, миленици Capra, Crete 4.jpg мали физички промени чести меѓу луѓето, под закана во дивината, подивените единки се чести
домашно говедо
(Bos primigenius taurus)
тур
(Bos primigenius) (изумрен)
8000 п.н.е.[7][8] Европа, Азија и Северна Америка месо, млеко, кожа, работа, орање, влеча, пергамент, blood, транспорт, soil fertilization, борба, приказ, миленици, верско значење Cow female black white.jpg извесни физички и психолошки промени нашироко застапени меѓу луѓето, дивите сродници се изумрени, подивените единки се прилично чести
зебу
(Bos primigenius indicus)
тур
(Bos primigenius) (изумрен)
8000 п.н.е. Индија месо, млеко, кожа, работа, орање, влеча, пергамент, blood, транспорт, soil fertilization, борба, приказ, трки, верско значење Bos taurus indicus.jpg Значајни физички промени дивите сродници се изумрени, ретко меѓу луѓето
мачка
(Felis silvestris catus)
дива мачка
(Felis silvestris)
7500 п.н.е.[9][10][11][12] Близок Исток миленици, заштита од штетници, приказ, крзно, месо, научно истражување Neighbours Siamese.jpg питомо, извесни физички и психолошки промени во огромно изобилство меѓу луѓето, вистинските диви мачки не се ретки, но помалку застапени. Подивените единки се многу чести.
кокошка
(Gallus gallus domesticus)
банкивска кокошка
(Gallus gallus)
6000 п.н.е.[13] Индија и Југоисточна Азија месо, јајца, пердуви, кожа, приказ, трки, украс, борба, миленици Gallus gallus male Kaziranga 1.jpg извесни физички и психолошки промени мошне застапени меѓу луѓето
морско прасе
(Cavia porcellus)
планинско морско прасе
(Cavia tschudii)
5000 п.н.е.[14] Перу миленици, месо, приказ, трки, научно истражување Caviaklein.jpg питомо, мали физички промени донекаде распространето меѓу луѓето
магаре
(Equus africanus asinus)
африканско диво магаре
(Equus africanus)
5000 п.н.е.[15][16] Египет транспорт, работа, орање, влеча, самарење, месо, млеко, миленици, трки, чување Donkey 1 arp 750px.jpg мали физички промени
домашна патка
(Anas platyrhynchos domesticus)
дива патка
(Anas platyrhnchos)
4000 п.н.е. Кина месо, маст, џигерна паштета, пердуви, крв, јајца, миленици, приказ, трки, украс Taiwanese duck farm.jpg Значајни физички промени причично распространето меѓу луѓето, но позастапено во дивината
бивол
(Bubalus bubalis)
индиски бивол
(Bubalus arnee)
4000 п.н.е. Индија, Кина работа, орање, влеча, самарење, борба, месо, приказ, трки, млеко BUFFALO159.JPG претежно непроменето донекаде ретко меѓу луѓето, загрозено во дивината
коњ
(Equus ferus caballus)
див коњ
(Equus ferus)
4000 п.н.е.[17] европазиски степи транспорт, месо работа, водење, превоз, лов, погубување, орање, влеча, самарење, борба, приказ, венчавки, трки, верско значење, млеко, миленици Nokota Horses cropped.jpg питомо, извесни физички и психолошки промени mainly in coloration доста застапено меѓу луѓето, многу ретко во дивината, често се среќаваат подивени групи
свилена буба
(Bombyx mori)
дива свилена буба
(Bombyx mandarina)
3000 п.н.е. Кина свила, храна, миленици, месо Silkworms3000px.jpg извесни физички и психолошки промени прилично често меѓу луѓето, нема јасни сознанија за застапеноста во дивината
питом гулаб
(Columba livia domestica)
див гулаб
(Columba livia)
3000 п.н.е. Средоземје приказ, венчавки, messenger, месо, трки, миленици Australian saddleback tumbler.jpg постои огромно, човечки создадено разнообразие во изгледот поради гулабарството, постојат и видови за месо и за трки/носење писма релативно добро застапено меѓу луѓето, многу застапено во дивината, подивените групи се присутни во огромно изобилство
домашна гуска
(Anser anser domesticus)
дива гуска
(Anser anser)
3000 п.н.е. Египет месо, маст, џигерна паштета, пердуви, јајца, приказ, чување, миленици Neugierige Hausgans.JPG Значајни физички промени
лама
(Lama glama)
гванако
(Lama guanicoe)
2400 п.н.е.[18] Перу транспорт, работа, влеча, самарење, месо, приказ, венчавки, трки, миленици, чување Pack llamas posing near Muir Trail.jpg мали физички промени
алпака
(Vicugna pacos)
викуња
(Vicugna vicugna)
2400 п.н.е.[18] Перу млеко, транспорт, преѓа, месо, приказ, миленици, чување Corazon Full.jpg Значајни физички промени
домашна бисерка
(Numida meleagris)
дива бисерка
(Numida melegris)
2400 п.н.е.[19] Африка месо, јајца, заштита од штетници, приказ, предупредување, миленици Numida meleagris Ngorongoro Conservation Area 1.jpg претежно неизменето донекаде често меѓу луѓето и во дивината
ласица
(Mustela putorius furo)
европски твор
(Mustela putorius)
1500 п.н.е.[20] Европа миленици, лов, заштита од штетници, приказ, трки Ferret 2008.png питомо, мали физички промени доста застапено меѓу луѓето, донекаде застапено во дивината.Подивените единки се ретки
африканска грлица
(Streptopelia risoria)
африканска гугутка
(streptopelia roseogrisea)
500 п.н.е. Северна Африка приказ, миленици Feral Barbary Dove.jpg мали физички промени чести меѓу луѓето и во дивината
балиско говедо
(Bos javanicus domestica)
бантенг
(Bos javanicus)
непознато Југоисточна Азија, Јава месо, млеко, приказ, трки, работа, орање, влеча Banteng Domesticated Bali Bull.PNG мали физички промени
гајал
(Bos frontalis)
гаур
(Bos gaurus)
непознато Југоисточна Азија месо Bos gaurus (Gayal) male.JPG мали физички промени
домашна мисирка
(Meleagris gallopavo)
дива мисирка
(Meleagris gallopavo)
180[18] Мексико, САД месо, пердуви, јајца, приказ, миленици Bronzepute 04.jpg Значајни физички промени мошне застапено меѓу луѓето и во дивината
златна рипка
(Carassius auratus auratus)
караш
(Carassius gibelio)
300–400 Кина миленици, приказ, трки, украс Gullfiskur.jpg питомо//живее меѓу луѓето, значајни физички промени
домашен зајак
(Oryctolagus cuniculus)
див кунич
(Oryctolagus cuniculus)
600[21] Европа месо, крзно, преѓа, миленици, приказ, трки, научно истражување EnglishSpotRabbitChocolate1(cropped).jpg питомо, значајни физички промени доста застапено меѓу луѓето, ретко во матичната средина, често како воведен вид во други подрачја
канаринец
(Serinus canaria domestica)
канарско жолтарче
(Serinus canaria)
XV век Канарски Острови, Европа миленици, научно истражување, приказ, рударство, борба Zwei Kanarienvögel.JPG мали физички промени мошне застапено меѓу луѓето и во дивината
карабао
(Bubalus bubalis carabenesis)
индиски бивол
(Bubalus arnee)
XVII век Филипини работа, орање, влеча, самарење, борба, месо, млеко, приказ, трки Carabao.jpg мошне мали промени
рипка борец
(Betta splendens)
непознат вид од родот Бета XIX век Тајланд борба, миленици HM Orange M Sarawut.jpg питомо//живее меѓу луѓето, многу големи физички промени и мали промени во поведението
кои
(Cyprinus carpio haematopterus)
крап
(Cyprinus carpio)
1820-ти Јапонија украс, приказ, миленици Six koi.jpg питомо//живее меѓу луѓето, значајни физички промени прилично застапено меѓу луѓето
питома сребрена лисица
(Vulpes vulpes)
Red fox
(Vulpes vulpes)
1950-ти Советски Сојуз, Русија крзно, научно истражување, миленици Silberfuchs 08.jpg питомо, извесни физички и психолошки промени многу мал број на домашни единки. дивите сродници се прилично широко застапени
питом еж
(Atelerix albiventris)
беломешест еж
(Atelerix albiventris)
1980-ти Централна и Источна Африка миленици Baxter flower.jpg мали физички промени мошне застапено во дивината. ретко во меѓу луѓето
бенгалска ѕвингалка
(Lonchura striata domestica)
пругеста ѕвингалка
(Lonchura striata)
непознато Јапонија миленици, научно истражување Rbruni.JPG мали физички промени
јак
(Bos grunniens)
див јак
(Bos mutus)
2500 п.н.е. Тибет млеко, транспорт, работа, орање, самарење, трки, борба, месо, преѓа Bos grunniens - Syracuse Zoo.jpg мали физички промени
украсен стаорец и лабораториски стаорец сив стаорец
(Rattus norvegicus)
1800-ти Велика Британија миленици, научно истражување, приказ Ratte-Vache.jpeg питомо, извесни физички и психолошки промени мошне застапено меѓу луѓето и во дивината
едногрба камила
(Camelus dromedarius)
дива едногрба камила
(Camelus dromedarius)
4000 п.н.е. Арабија транспорт, работа, лов, орање, влеча, самарење, приказ, венчавки, трки, верско значење, борба, млеко, месо Camelus dromedarius at Tierpark Berlin (1).JPG питомо, малку физички промени умерено застапено во дивината, мал број на подивени единки, вистинските диви едногрби камили може да се изумрени
Domesticated Bactrian Camel
(Camelus bactrianus)
дива двогрба камила
(Camelus bactrianus)
2500 п.н.е. Централна Азија млеко, транспорт, работа, лов, орање, влеча, самарење, борба, приказ, венчавки, трки, верско значење, месо, влакна Chameau de bactriane.JPG питомо, малку физички промени умерено чести меѓу луѓето, критично загрозени во дивината
гупи
(Poecilia reticulata)[22]
гупи
(Poecilia reticulata)
непознато Барбадос, Бразил, Гвајана миленици Guppy coppia gialla.jpg питомо во заробеништво, значајни физички промени чести меѓу луѓето
украсен глушец домашен глушец
(Mus musculus)
1100 п.н.е. Кина миленици, научно истражување, трки, храна Minimouse.jpg питомо, значајни физички промени мошне застапено меѓу луѓето и во дивината

Поврзано[уреди]

Наводи[уреди]

  1. Припитомување на животните - каде и кога се припитомени (табела) (англиски)
  2. [http://dienekes.blogspot.com/2008/10/dog-domestication-in-aurignacian biothes name="Worldfirst">MSNBC : World's first dog lived 31,700 years ago, ate big
  3. Krebs, Robert E. & Carolyn A. (2003). „Groundbreaking Scientific Experiments, Inventions & Discoveries of the Ancient World“. Westport, CT: Greenwood Press. ISBN 0-313-31342-3. 
  4. Simmons, Paula; Carol Ekarius (2001). „Storey's Guide to Raising Sheep“. North Adams, MA: Storey Publishing LLC. ISBN 978-1-58017-262-2. 
  5. Giuffra E, Kijas JM, Amarger V, Carlborg O, Jeon JT, Andersson L (April 2000). „The origin of the domestic pig: independent domestication and subsequent introgression“. „Genetics“ 154 (4): 1785–91. PMID 10747069. PMC: 1461048. http://www.genetics.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10747069. 
  6. Melinda A. Zeder, Goat busters track domestication (Physiologic changes and evolution of goats into a domesticated animal), April 2000.
  7. Late Neolithic megalithic structures at Nabta Playa (Sahara), southwestern Egypt.
  8. Source : Laboratoire de Préhistoire et Protohistoire de l'Ouest de la France [1], (француски).
  9. [2], domestication of the cat on Cyprus, National Geographic.
  10. „Oldest Known Pet Cat? 95DOGGIES00-Year-Old Burial Found on Cyprus“. National Geographic News. 8 април 2004. http://news.nationalgeographic.com/news/2004/04/0408_040408_oldestpetcat.html. конс. 6 март 2007. 
  11. Muir, Hazel. „Ancient remains could be oldest pet cat“, New Scientist, 8 април 2004 (конс. 23 ноември 2007).
  12. Walton, Marsha. „Ancient burial looks like human and pet cat“, CNN, 9 април 2004 (конс. 23 ноември 2007).
  13. West B., Zhou B-X. (1989). „Did chickens go north? New evidence for domestication“ (PDF). „World’s Poultry Science Journal“ 45 (3): 205–18. doi:10.1079/WPS19890012. http://www.adelaide.edu.au/ANZCCART/publications/dom_chicken.pdf. 
  14. History of the Guinea Pig (Cavia porcellus) in South America, a summary of the current state of knowledge
  15. Beja-Pereira, Albano, et al. (18 June 2004). „African Origins of the Domestic Donkey“. „Science“ 304 (1781). doi:10.1126/science.1096008. PMID 15205528. [New Scientist Краток осврт]. 
  16. Roger Blench, The history and spread of donkeys in Africa PDF (235 KB)
  17. The Domestication of the Horse
  18. 18,0 18,1 18,2 D.L Johnson and B.K. Swartz, Jr. Evidence for Pre-Columbian Animal Domestication in the New World
  19. Guinea Fowl
  20. Glover, James. „The Ancestry Of The Domestic Ferret“. PetPeoplesPlace.com. http://www.petpeoplesplace.com/resources/advice/small/117-ancestry-of-domestic-ferret.htm. конс. 12 септември 2006. 
  21. Interesting Rabbit Domestication History
  22. name="Guideon, et. al." Guideon, Khoo; Kok Fang Lim, Damien K. Y., Fan Chen, Woon Kiong Chan, Tit Meng Lim, Violet P. E. Fang (2002). „Genetic Diversity within and Among Feral Populations and Domesticated Strains of the Guppy (Poecilia reticulata) in Singapore“. „Marine Biotechnology“ 4 (4): 367–378. doi:10.1007/s10126-002-0007-z. https://springerlink3.metapress.com/content/cg01hmdybtb8kmjl/resource-secured/?target=fulltext.pdf&sid=4mp2w541s41s4gkiqhs1dq0x&sh=www.springerlink.com. конс. 3 октомври 2012.