Јагодина

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Јагодина
Јагодина
Град
Црква Св. Петар и Павле
Црква Св. Петар и Павле
Знаме на Јагодина
Знаме
Грб на Јагодина
Грб
Локација во Србија
Локација во Србија
Координати: 43°58′ СГШ 21°15′ ИГД / 
Country Србија
Округ Поморавски
Населени места 53
Управа
 • Градоначалник Ратко Стевановиќ
Површина
 • Општина 470 км2
Население (2011)
 • Град 36.092
 • Општина 71.195
Часовен појас CET (UTC+1)
 • Лете (DST) CEST (UTC+2)
Поштенски број 35000
Повикувачки број +381 35
Таблици JA
Мреж. место jagodina.org.rs

Јагодина е град во Србија, 136 км јужно од Белград, на брегот на реката Белица. Името доаѓа од зборот јагода. Градот има населени од 36.092, а општината 71.852 жители.

Име[уреди | уреди извор]

Градот првпат беше споменат во 1399 година како Јагодина, произлезено од зборот јагода. Од 1946 до 1992 година градот беше именуван Светозарево, според српскиот социјалист Светозар Марковиќ.

Историја[уреди | уреди извор]

Споменик во центарот на градот

За време на Српската револуција (1804-1817), кога Србите почнале своето востание против вековното отоманско владеење, Јагодина беше сцена на бројни битки, со оглед на стратешката важност на градот во рамките на Србија. По отоманскиот пораз и повторното воспоставување на Кралството Србија, Јагодина ја следи период на релативен индустриски и граѓански развој.

Зоолошката градина

Од 1929 до 1941 година, Јагодина беше дел од Моравска бановина на Кралството Југославија. По Втората светска војна, Јагодина беше во голема мера индустријализиран и беше подложен на периодот на планираното проширување и развој во рамките на комунистичка Југославија.

Население[уреди | уреди извор]

Според пописот од 2011 година, етнички групи во општина Јагодина се:

Како последица на српската независност од Османлиите на почетокот на 19 век, турските семејства се иселуваат од Јагодина. Последното турско семејство ја напуштило Јагодина во 1832 година, а градот е етнички хомоген (српски) оттогаш. До 1837 Јагодина имаше 5.220 жители, додека Србија имала население од 41.374. На пописот во 1866 година, имало 4.429 жители. Во 1876 година, Јагодина беше уште еден земјоделски град, односно 91,88% од населението се на некој начин поврзани со земјоделството.

До 1930 Јагодина имаше 6.950 граѓани, а од 1960 година градот имал 19.769 жители. До 1971 бројот се зголеми на 27.500. На претходниот попис одржан во 1991 година во општина Јагодина имаше 77.000 граѓани, додека самиот град има 36.000. На пописот од 2002 година, општина Јагодина имаше 70.894 жители и 35.589 градот Јагодина. На последниот попис во 2011, градот има 36.092, а општината 71.195 жители.

Образование[уреди | уреди извор]

Првото основно училиште во Јагодина е отворено во 1808 година. Денес, постојат 11 основни училишта, од кои 6 се во градот и 5 во селските средини. Постојат и четири средни училишта и два универзитети, државен, отворен во 1898, и еден приватен.

Економија[уреди | уреди извор]

Јагодина беше индустријализирана по Втората светска војна. Најголемата фабрика во Јагодина е фабриката за кабли (FKS). Таа е основана во 1947 година и редовно производство започна во 1955 година. Покрај кабли, се произведуваат и конектори и слични кабелски производи. FKS вработува околу 8.000 работници, а со тоа е најголемата српска фабрика за кабли. 50% од вкупното српско производство на кабелска индустрија е произведено во Јагодина. FKS е еден од најголемите извозници на српски кабелски производи. Околу 2/3 од производството се пласира на странските пазари, што претставува повеќе од 60% од вкупниот извоз на српската кабелска индустрија.

До 1930 Јагодина имаше 6950 граѓани, а од 1960 година градот имал 19.769 жители. До 1971 бројот се зголеми на 27.500. Во претходниот попис одржан во 1991 година во општина Јагодина имаше 77.000 граѓани, додека самиот град има 36.000. Во последниот попис од 2002 година, општина Јагодина имаше 70.894 жители и 35.589 град Јагодина. Таа доби статус на градот во 2008 година се оценува дека градот Јагодина себе има меѓу 55.000 и 60.000 жители сега. На наредниот попис ќе се одржи по 2010 година.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]