9 век п.н.е.

< 10 век п.н.е.				9 век п.н.е.			8 век п.н.е. >
100	99	98	97	96	95	94	93	92	91
90	89	88	87	86	85	84	83	82	81
80	79	78	77	76	75	74	73	72	71
70	69	68	67	66	65	64	63	62	61
60	59	58	57	56	55	54	53	52	51
50	49	48	47	46	45	44	43	42	41
40	39	38	37	36	35	34	33	32	31
30	29	28	27	26	25	24	23	22	21
20	19	18	17	16	15	14	13	12	11
10	9	8	7	6	5	4	3	2	1

9 век п.н.е. — век кој започнал 1 јануари 900 п.н.е. и завршил на 31 декември 801 п.н.е.. Тоа беше период на големи промени за неколку цивилизации. Во Африка, Картагина е основана од страна на Феникијците. Во Египет, тешка поплава го покрива подот на луксорскиот храм, а неколку години подоцна започнува граѓанска војна.

Овој век е поврзан со почетокот на железното време во Средна Европа и со ширењето на пракелската халштатска култура и прагалскиот јазик.

Настани

Кралот Јеху од кралството на Израел се поклонува пред Шалманесер III од Асирија.

890-ти п.н.е.

895 п.н.е.: починува Сиао од Џоу, кралот на династијата Џоу во Кина.
894 п.н.е.: Ји од Џоу станува крал на династијата Џоу во Кина.
892 п.н.е.: Мегакло, крал на Атина, умира по 30-годишно владеење и е наследен од страна на неговиот син Диогнет.
891 п.н.е.: Тукулти-Нинурта II го наследува неговиот татко Адад-нирари II како крал на Асирија.

880-ти п.н.е.

889 п.н.е.: Такелот I го наследува неговиот татко Осоркон I како крал на Египет.
884 п.н.е.: Ашурнасирпал II го наследува неговиот татко Тукулти-Нинурта II како крал на Асирија.

870-ти п.н.е.

879 п.н.е.: починува Ји од Џоу, кралот на династијата Џоу во Кина.
878 п.н.е.: Ли од Џоу станува крал на династијата Џоу во Кина.
874 п.н.е.: Осоркон II го наследува Такелот I како крал на дваесет и втората династија на Египет.
874 п.н.е.: Ахав станува цар на Царството на Израел (приближен датум).
872 п.н.е.: Паршва, 23-тиот Тиртханкара на Џаинизмот е роден..^[1]
872 п.н.е.: исклучително висока поплава од Нил го покрива подот на Луксорскиот храм.

860-ти п.н.е.

865 п.н.е.: Кар Калманесер е освоен од страна на асирскиот кралот Шалманесер III.
864 п.н.е.: Диогнет, архонт на Атина, умира по 28-годишно владеење и е наследен од страна на неговиот син Ферекле.
860 п.н.е.: кралството на Урарту е обединето.

850-ти п.н.е.

858 п.н.е.: Арама станува крал на Урарту.
858 п.н.е.: Шалманесер III го наследува Ашурнасирпал II како крал на Асирија.
854/3 п.н.е.: Битка кај Каркар — нерешителен ангажман помеѓу асирскиот крал Шалманесер III и воена алијанса на кралот на Дамаск и помали сили, вклучувајќи го и принцот на Тир. (854 или 853 п.н.е.)
850 п.н.е.: Такелот II го наследува Осоркон II како крал на Египет.
850 п.н.е.: Срединиот мумунски керамички период започнува во корејскиот полуостров.

840-ти п.н.е.

845 п.н.е.: Ферекле, архонтот на Атина, умира по 19-годишно владеење и е наследен од страна на неговиот син Арифрон.
842 п.н.е.: Шалманесер III ја уништува територијата на Дамаск; Царството на Израел и феникијските градови испраќаат почит.
841 п.н.е.: починува Ли од Џоу, кралот на династијата Џоу во Кина.
841 п.н.е.: според Записите на големиот историчар, оваа година е првата година од последователното годишно датирање на кинеската историја.
840 п.н.е.: започнува Гопалската династија во Непал, првата династија која владее во земја наречена Непал без обзир на денешните географски граници.

830-ти п.н.е.

836 п.н.е.: Шалманесер III од Асирија води експедицијата против Табарените.
836 п.н.е.: Граѓанска војна избива во Египет.

820-ти п.н.е.

827 п.н.е.: Суан од Џоу станува крал на династијата Џоу во Кина.
825 п.н.е.: Такелот II, кралот на Египет, умира. Престолонаследникот Осоркон III и Шошенк III, синовите на Такелот, водат битка за престолот.
околу 825 п.н.е.: Арифрон, крал на Атина, умира по 20-годишно владеење и е наследен од страна на неговиот син Теспиеј.
823 п.н.е.: починува Шалманесер III, крал на Асирија. Тој е наследен од страна на неговиот син Шамаши-Адад V.
820 п.н.е.: Пигмалион го освојува престолот на Тир.

810-ти п.н.е.

817 п.н.е.: Педубастис I се декларира како крал на Египет, основајќи ја дваесет и третата династија.
814 п.н.е.: Картагина е основана од страна на Дидона (традиционален датум).
811 п.н.е.: Адад-нирари III го наследува неговиот татко Шамаши-Адад V како крал на Асирија.

800-ти п.н.е.

804 п.н.е.: Адад-нирари III од Асирија го освојува Дамаск.
804 п.н.е.: починува фараонот Педубастис I.
околу 800 п.н.е.: етрурска цивилизација.
Почетокот на железното време во Средна Европа, ширење на пракелтската халштатска култура и прагалскиот јазик.
Аденската култура се појавува во денешен североисточен САД.

Значајни лица

Илија, пророк од 9 век п.н.е. кој е споменат во Стариот завет (Танах) на Библијата.
872 п.н.е.: Паршва, 23-тиот Тиртханкара на Џаинизмот е роден.^[1]
Шалманесер III, крал на Асирија (858 п.н.е.–824 п.н.е.)

Пронајдоци и откритија

Првите натписи на јужноарапското писмо се пронајдени во Акеле Гузај^[2]
9 век п.н.е.—Олмеците градат пирамиди.
Појавата на Брахманскиот период на Ведскиот Санскрит, веројатно создавање на Шатапатха-брахмана и почетокот на упанишадските и ведантските традиции на Хиндуизмот.

Во делата на фантастиката

Во Highlander, бесмртниот Хуан Санчес Вила-Лобос Рамирес (Шон Конери) е роден во Египет, во 896 пн.е..
Во Вистинска крв, вампирот познат како Расел Еџингтон е роден околу 850 п.н.е. и е претворен во вампир околу 800 п.н.е..

Суверени држави

Видете: Список на суверени држави во 9 век п.н.е..

Наводи

1 2 Zimmer 1952.
↑ Fattovich, Rodolfo, "Akkälä Guzay" in Uhlig, Siegbert, ed. Encyclopaedia Aethiopica: A-C. Wiesbaden: Otto Harrassowitz KG, 2003, p. 169.

Наводи

Zimmer, Heinrich (1952), Joseph Campbell (уред.), Philosophy of India, London: Routledge & Kegan Paul Ltd, Not in copyright

[FOOTNOTEZimmer1952-1] 1 2 Zimmer 1952.

[2] Fattovich, Rodolfo, "Akkälä Guzay" in Uhlig, Siegbert, ed. Encyclopaedia Aethiopica: A-C. Wiesbaden: Otto Harrassowitz KG, 2003, p. 169.

[1]

[2]