Обновливи извори на енергија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Воденичко тркало со пречник од 13 метри.
Хидроелектраната Јаруга је втора најстара хидроелектрана на светот и прва во Европа.
(Ветроелектрана) во американската војна база во заливот Гвантанамо, на Куба
Сончев топловоден систем со присилно кружење на водата се состои главно од сончеви топловодни колектори, сончеви складишници на топлина, помошен грејач, топлотни цевки, пумпа и регулациски склоп кој управува со неа.
Фотонапонска електрана за производство на електрична енергија е пример на мрежен Фотонапонски систем.
Систем со природно кружење или термосифон на кос кров на куќа.
Поглед на копнената постројка ОТЕЦ (конверзија на термалната енергија на океанот) на бреговите на Хаваи.
Геотермална електрана Малитбог (Филипини) моментално е најголема самостојна геотермална електрана на светот.
Геотермална електрана Вест форд флат е једна од 22 геотермални електрани, која е дел од геотермалните електрани Гејсерс (Калифорнија).
Биоелектраната Алхолменс Крафт (Финска) е најголемата биоелектрана на светот, а користи дрвна биомаса како основно гориво, а резервноо гориво е тресет.
Автомобилот Адлер дипломат 3 со пиролитички котел за гасификација на дрвен гас, вид синтетички гас (1941)
Постројка за гасификација дрвен гас (вид синтетички гас) во Новом Граду или Гисинг (Градиште, Австрија), која користи дрвна пилевина.
Постројка за производство на биоетанол (Бразил).
Типична ознака на отворот на резервоарот за гориво, според која може да се користат само биоетанолови мешавини Е5 или Е10, а не смеат Е20 или Е85.
Примерок на биодизел.
Трактор со погон на дрвен гас.
Автобус Мерцедес-Бенц О530 Цитаро со погон на водородни горивни ќелии (Брно, Чешка).

Обновлива енергијаенергија која се добива од природни извори, како сончева светлина, ветар, дожд, водени бранови и геотермална енергија, кои се обновливи (природно се обновуваат). Технологиите на обновливи извори на енергија ги вклучуваат сончевата енергија, снагата на ветрот, хидроенергијата, енергијата на биомаса и биогориво. Скоро целата обновлива енергија доаѓа од Сонцето. Сонцето кон Земјата зрачи 5,25 kWh/m2 на ден. Сончевата константа е 1,366 kW/m2). После векови користење на енергијата на фосилните горива, денес глобалната слика се менува, а обновливата енергија сè повеќе се смета за еден од клучните чинители на идниот развој на Земјата.

Во 2006 година околу 18% од вкупно потрошената енергија произлегла од обновливи извори на енергија, при што 13% отпаѓа на традиционалната биомаса (изгорено дрво). Снагата на водата е следниот најголем обновлив извор со 3%, а топлата вода следи со 1,3%. Од новите технологии како геотермалната енергија, енергијата на ветерот, Сонцето и океаните, заеднички е искористено 0,8% од вкупно потрошената енергија. Техничките можности за нивна употреба се големи, ги надминуваат сите останати веќе достапни извори и биле препорачани како првенствени извори.

Технологиите на обновливите извори на енергија понекогаш се критикувани заради тоа што се испрекинати (неконтинуирани) или неугледни, а и покрај тоа пазарот сè уште расте со многу облици на обновливи извори на енергија. Искористувањето на снагата на ветрот се зголемува 30% годишно со инсталирани капацитети од 100 GW на глобално ниво и широко се користи во неколку држави на Европската Унија и Соединетите Американски Држави. Производната моќност на фотонапонската индустрија достигнала повеќе од 2000 MW и фотонапонските електрани се особено популарни во САД, Германија, Шпанија, а во последно време и во Кина. Сончевите термоелектрани се користат во Соединетите Американски Држави и Шпанија, а најголемата е со моќност од 354 MW и се наоѓа во пустината Мохаве. Најголемата светска геотермална електрана Гејсерс во Калифорнија е со капацитет од 1517 MW. Бразил има една од најголемите светски програми за користење на обновливите извори кои вклучуваат производство на биоетанол од шеќерна трска и моментално етанолното гориво претставува 18% од бразилското автомобилско гориво. Истото е достапно и во Соединетите Американски Држави.

Технологијата за производство на енергија од обновливи извори покрај кон големите се насочила и кон мали, невмрежени примени, во рурални среди каде енергијата е пресудна во човековиот развој. Кенија има најголем светски удел на мали (20 до 100 W) куќни сончеви системи со преку 30 000 продадени системи на годишно ниво.

Климатските промени проследени со високи цени на фосилните горива, вршната вредност на нафтата, довело владите да ја зголемат својата поткрепа и да го поттикнат и комерцијализираат користењето на обновливи извори на енергија. Спогодбата потпишана во март 2007 година од страна на претседавачот на Европската Унија, условува 20% од национално произведената енергија до 2020 година да биде од обновливи извори со соодветно намалување на емисијата на јаглероден диоксид CO2, кој е причинител на глобалното загревање. Вложувањата во обновливи извори од 80 милијарди американски долари во 2005 година, се зголемила на 100 милијарди во 2006 година. Енергијата на ветерот прва стигнала до 1% од производството на електрична енергија, а Сончевата енергија не е далеку од оваа вредност.

Видови обновливи извори на енергија[уреди | уреди извор]

Целокупната енергија на Земјата примарно потекнува од три извори:

  1. Сончевата енергија потекнува од зрачењето на Сонцето. Истото е резултат на термонуклеарна реакција во Сонцето кое се пренесува кон Земјата како цел спектар на електромагнетно зрачење;
  2. Распад на изотопи на тешки елементи, нуклеарна фисија;
  3. Движење на планетите - гравитациона енергија, која на Земјата се манифестира како енергија на плимата и осеката.

Соларна енергија во широка смисла, на Земјата директно се манифестира како:

  • соларна енергија, непосреден и најголем извор на енергија на Земјата. Таа постојано ја обновува енергијата на водните сили, ветрот, брановите, топлотниот градиент во океаните и биоенергијата преку фотосинтеза.

Сончевата енергија е присутна и индиректно, преку повеќе видови енергија:

  • хидроенергија, под која обично се подразбира само енергијата на водотеците (т.е. енергијата на реките) бидејќи енергијата на глечерите и енергијата на морските струи во овој момент се неисплатливи и технички изискателни за користење. Енергијата на плимата и осеката не спаѓа во овој облик.
  • еолска енергија или енергија на ветрот потекнува од кинетичката енергија на воздушните маси;
  • енергија на брановите, обично се наведува засебно, иако оригинално потекнува од енергијата на ветрот;
  • топлотна енергија на хидросферата, т.е. топлината од морето потекнува од термалниот градиент во морињата и океаните;
  • енергија на биосферата или биолошка енергија, е енергија настаната со фотосинтеза, т.е. енергија на биомасата, биогасот и воопшто на биогоривата).

Енергијата на Сонцето исто така е акумулирана во фосилните горива во облик на хемиска енергија во остатоците од биомаси, во јаглените, тресетот, нафтата, природниот гас, шкрилците итн. Тие се необновливи извори на енергија.

Распад на изотопи (нуклеарна фисија), може да биде:

  • во внатрешноста на Земјата - се манифестира како геотермална енергија
  • вештачки предизвика - нуклеарна енергија во потесна смисла. Ова енергија суштински е необновлив извор на енергија, но според некои гледишта и тој може да се смета за обновлива.

Во 2017 година во светот околу 13% од потрошувачката на примарната енергија потекнува од обновливи извори [1] иако технолошките капацитети се значително поголеми [2].

Наспроти обновливите извори се необновливите извори на енергија. Тие би можеле да се дефинираат како извори за чии резерви се очекува да бидат исцрпени максимално за неколку стотини години, а чие обновување би траело повеќекратно подолго.

Наводи[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]