Нуклеарна фузија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Сонцето е ѕвезда која ја создава својата енергија со помош на нуклеарна фузија, со фузирање на атомските јадра на водород пришто се создаваат атоми на хелиум. Во кората на Сонцето секоја секунда се фузираат 620 милиони кубни тони на водород.

Под терминот нуклеарна фузија во нуклеарната физика се подразбира нуклеарна реакција во која две или повеќе атомски јадра со голема брзина се судираат и создаваат ново атомско јадро. За време на овој процес, материјата не е конзервирана, односно дел од материјата се конвертира во фотони (енергија). Фузирање е процесот со кој се создава енергија во активните ѕвезди.

При фузија на две атомски јадра кои имаат помала маса од железото (кое, заедно со никелот, има најголема сврзувачка енергија) најчесто се ослободува енергија, додека при фузија на две атомски јадра со поголема маса се абсорбира енергија. Спротивното важи и за спротивниот процес, нуклеарна фисија. Ова значи дека фузијата најчесто се јавува кај полесните елементи, додека фисијата се јавува кај потешките елементи. Постојат астрофизички процеси кои може да предизвикат краткотрајно фузирање на потешки атомски јадра. Ваков процес е нуклеосинтезата, создавањето на тешки елементи за време на процеси како што е суперновата.

По откривањето на тунелскиот ефект од страна на Фридрих Хунд, во 1929 година Роберт Аткинсон и Фридрих Хаутерманс ги користеле измерените маси на лесните елементи за да докажат дека големи количества на енергија можат да бидат ослободени со фузирање на мали атомски јадра. Базирајќи се на експериментите на нуклеарна трансмутација на Ернст Радерфорд, извршени неколку години претходно, лабораториското фузирање на изотопите на водород првпат го извел Марк Олифант. Во подоцнежните години, најголем придонес околу нуклеарната фузија во ѕвездите дал Ханс Бете и со тоа ја освоил Нобеловата награда во 1967 година.

Истражувања за користење на нуклеарната фузија за воени цели започнале во четириесетите години на минатиот век како дел од Менхетен проектот. Фузијата била првпат успешно изведена при нуклеарното тестирање Greenhouse Item во 1951 година. Нуклеарна фузија на голема скала првпат била изведена на 1 ноември 1952 година при Ivy Mike тестирањето пришто била детонирана хидрoгенска бомба.