Прејди на содржината

Норвешки јазик

Од Википедија — слободната енциклопедија
Норвешки јазик
norsk
Изговор[nɔʂk] (источнонорвешки)
[nɔʁsk] (западнонорвешки)
Застапен воНорвешка
Говорници4,32 милиони [1]  
Јазично семејство
Стандардни облици
нинорск (официјален) / хегнорск (неофицијален)
букмол (официјален) / риксмол (неофицијален)
Писмолатиница (норвешка азбука)
Статус
Службен воНорвешка
Нордиски совет
Регулативен органСовет за норвешки јазик (букмол и нинорск)
Норвешка академија (риксмол)
Јазични кодови
ISO 639-1no – норвешки
nbбукмол
nnнинорск
ISO 639-2[[ISO639-3:nor – норвешки
nobбукмол
nnoнинорск|nor – норвешки
nobбукмол
nnoнинорск]]
ISO 639-3nor — опсежен код
Поединечни кодови:
nob  букмол
nno  нинорск
Linguasphere52-AAA-ba to -be &
52-AAA-cf to -cg

Оваа статија е дел од серијата за:
норвешкиот јазик

Варијанти:
Официјални: книжевен норвешки | новонорвешки
Неофицијални: риксмол |
ландсмол/хегнорск
Норвешки јазичен конфликт
Норвешки дијалекти

Употреба:
Азбука
Фонологија

Останато:
Норвешка литература
Норвешки знаковен јазик
Норвешки јазичен совет

Норвешки јазик
Писмолатиница
ПримерПрв член од „Декларацијата за човекови права“
Текст(букмал) Alle mennesker er født frie og med samme menneskeverd og menneskerettigheter. De er utstyrt med fornuft og samvittighet og bør handle mot hverandre i brorskapets ånd.
(нинорск) Alle menneske er fødde til fridom og med same menneskeverd og menneskerettar. Dei har fått fornuft og samvit og skal leve med kvarandre som brør.
МакедонскиСите човечки суштествa се раѓaaт слободни и еднакви по достоинство и правa. Tиe се обдарени со разум и совест и требa да се однесувaaт еден кон друг во дуxот на општо човечкaтa припaдност.
Портал: Јазици

Норвешки јазикгермански јазик зборуван во Норвешка. Заедно со данскиот, шведскиот, фарскиот и исландскиот јазик, норвешкиот спаѓа во групата на северногермански јазици (исто така нарекувани и скандинавски јазици). Од 16 до XIX век, данскиот беше литературен пишан јазик на Норвешка. Како резултат на ова, развитокот на модерниот пишан норвешки јазик беше предмет на силна контроверзија поврзана со национализам, руралното против дискурсот и норвешката литературна историја (Види: Норвешка литература).

Правопис

[уреди | уреди извор]

Норвешката азбука има 29 букви.

ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZÆØÅ
abcdefghijklmnopqrstuvwxyzæøå

Буквите c, q, w, x и z се користат само за позајмени зборови. Некои букви може да имаат надредни знаци: é, è, ê, ó, ò, и ô. Во нинорск, ì и ù и почесто се гледаат. Надредните знаци не се задолжителни, но во одредени случаи се користат за да се разликуваат зборови кои имаат различно значење а исто се пишуваат, како на пример: for (за), fór (сака), fòr (бразда) и fôr (сточна храна).

Во прилог следуваат примери за споредба на некои германски јазици:

јазик фраза
Јас доаѓам од Норвешка.Како се вика тој?Ова е коњ.Виножитото има многу бои.
букмолJeg kommer fra NorgeHva heter han?Dette er en hestRegnbuen har mange farger
риксмолRegnbuen har mange farver
данскиHvad hedder han?
нинорскEg kjem frå NoregKva heiter han?Dette er ein hestRegnbogen har mange fargar/leter
Regnbogen er mangleta
хегнорскRegnbogen hev mange leter
Regnbogen er manglìta
старонордискиEk kem frá NoregiHvat heitir hann?Þetta er hross/Þessi er hestrRegnboginn er marglitr
исландскиÉg kem frá NoregiHvað heitir hann?Þetta er hross/Þessi er hesturRegnboginn er marglitur
фарскиEg komi frá Noregi/NorraHvat eitur hann?/Hvat heitir hann?Hetta er eitt ross/ein hesturÆlabogin hevur nógvar litir/ Ælabogin er marglitur
шведскиJag kommer från NorgeVad heter han?Detta är en hästRegnbågen har många färger
староанглискиIc cume fram NorweganHwat hatþ he?Þis is horsSe regnboga hæfð manige hiw
германскиIch komme aus NorwegenWie heißt er?Das ist ein Pferd/RossDer Regenbogen hat viele Farben
холандскиIk kom uit NoorwegenHoe heet hij?Dit is een paard (ros)De regenboog heeft veel (menige) kleuren
африкансEk kom van Noorweë afWat is sy naam? (Hoe heet hy? - поархаично и формално)Dit is 'n perdDie reënboog het baie kleure
западнофризискиIk kom út NoarwegenHoe hjit er?Dit is in hynder/happeDe reinbôge hat mannich kleuren

Користена литература

[уреди | уреди извор]
  • Olav T. Beito, Nynorsk grammatikk. Lyd- og ordlære, Det Norske Samlaget, Oslo 1986, ISBN 82-521-2801-7
  • Jan Terje Faarlund, Svein Lie, Kjell Ivar Vannebo, Norsk referansegrammatikk, Universitetsforlaget, Oslo 1997, 2002 (3rd edition), ISBN 82-00-22569-0 (Bokmål and Nynorsk)
  • Rolf Theil Endresen, Hanne Gram Simonsen, Andreas Sveen, Innføring i lingvistikk (2002), ISBN 82-00-45273-5
  • Arne Torp, Lars S. Vikør (1993), Hovuddrag i norsk språkhistorie (3.utgåve), Gyldendal Norsk Forlag AS 2003

Поврзано

[уреди | уреди извор]
  1. De Smedt, Koenraad; Lyse, Gunn Inger; Gjesdal, Anje Müller; Losnegaard, Gyri S. (2012). The Norwegian Language in the Digital Age. White Paper Series. Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. стр. 45. doi:10.1007/978-3-642-31389-9. ISBN 9783642313882. Norwegian is the common spoken and written language in Norway and is the native language of the vast majority of the Norwegian population (more than 90%) and has about 4,320,000 speakers at present.
  2. Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian (24 May 2022). „Older Runic“. Glottolog. Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. Архивирано од изворникот 13 November 2022. Посетено на 13 November 2022.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]