Прејди на содржината

Драгаш

Од Википедија — слободната енциклопедија
Драгаш
Dragash / Sharr
гратче и општина
Драгаш од воздух
Драгаш од воздух
Лого на Драгаш
Амблем
Местоположба на општината Драгаш во Косово
Местоположба на општината Драгаш во Косово
ЗемјаКосово[б 1]
ОкругПризренски
 • Општина430 км2 (170 ми2)
Надм. вис.&100000000000010500000001.050 м
Население (2024)
 • Гратче1,332
 • Општина28,896
 • Општина густина67/км2 (170/ми2)
Час. појасCET (UTC+1)
 • Лето (ЛСВ)CEST (UTC+2)
Пошт. бр.22000
Повик. бр.029
Рег. таб.04
Мреж. местоМатична страница

Драгаш (албански: Dragash/Sharri, нашински: Драгаш; понекогаш: Краковишта или Кракошта) — гратче и општина во Призренскиот округ, јужно Косово[б 1]. Сместено е во планинската област Гора. Населението на општината изнесува 28.896, а во гратчето живеат 1.332 жители. Името го добило по средновековниот велможа Константин Дејанов наречен „Констандин Драгаш“.

Историја

[уреди | уреди извор]

Од 1929 до 1941 г. Драгаш бил дел од Вардарската бановина во рамките на Кралството Југославија.

Општината Драгаш е создадена од страна на УНМИК со спојување на две општини: Гора и Ополе (втората денес е во Општина Призрен според српското сметање).

Географија

[уреди | уреди извор]

Територијата на Општина Драгаш е опкружена со Шар Планина од исток, Галица од запад, Коритник од северозапад. Само еден дел од територијата во насока на Призрен е ридска и релативно порамна.

Население

[уреди | уреди извор]

Според германска карта издадена во 1941 година, а заснована на пописот на Кралство Југославија во 1931 година, селото имало 100 Срби и 50 јужнословенски муслимани.[1]

Етнички групи 2024 година во гратче
Горанци
  
 52,3 %
Албанци
  
 43 %

Општината е поделена меѓу областите Гора и Ополе. Мнозинството од Горанците живеат во Гора, додека пак Албанците се мнозинство во Ополе. Има и значителен број на Бошњаци во општината.

  • 1971 – 13,867 (51.6%) Албанци; 11.076 (41,3%) Горанци и Бошњаци – вкупно 26.850
  • 1981 – 18,623 (53%) Албанци; 15.942 (45,5%) Горанци и Бошњаци – вкупно 35.054
  • 1991 – 22,785 (57.8%) Албанци; 16.129 (40,9%) Горанци и Бошњаци – вкупно 39.435

Според ОБСЕ населението е следново:

  • јануари 1999 – 27.633 (61,3%) Албанци; 17.470 (38,7%) Горанци и Бошњаци – вкупно 45.103
  • мaрт 2000 – 24.856 (78%) Албанци; 9.706 (28,1%) Горанци и Бошњаци – вкупно 34.562
  • јануари 2006 – 22.800 (55,9%) Албанци; 17.975 (44,1%) Горанци и Бошњаци – вкупно 40.775

Населени места во Општина Драгаш

[уреди | уреди извор]

Населените места во Општина Драгаш (Општина Шара) им припаѓаат на областите Гора (делот наречен Призренска Гора) и Ополе. Тука се дадени посебно од културно-историски причини — имено бидејќи Гора е населена со Горанци, а Ополе денес е претежно албанско.

Населени места во Призренска Гора
Населено место Службено име Население
(2011)[2]
Српски Албанизирано
Бачка Бачка / Баћка Baçkë / Baçka 52
Брод Брод Brod 1.554
Враниште Враниште Vranishtë 352
Глобочица Глобочица Glloboçicë / Glloboqicë 960
Горна Рапча Горња Рапча Rapçë (неоф. Rapçë e Epërme) 853 (со Д. Рапча)
Горни (Мал) Крстец Горњи (Мали) Крстац Kërstec (неоф. Kërsteç i Epërm) 420 (со Г. Крстец)
Диканце Диканце Dikancë 124
Долна Рапча Доња Рапча Rapçë (неоф. Rapçë e Ulët) 853 (со Г. Рапча)
Долни (Голем) Крстец Доњи (Велики) Крстац Kërstec (неоф. Kërsteç i Ulët) 420 (со Д. Крстец)
Драгаш Драгаш Dragash / Sharr 1.098
Зли Поток Зли Поток Zlipotok 650
Крушево Крушево Krushevë 857
Кукаљане Кукуљане Kukjan 235
Лештане Лештане Leshtan 783
Љубовишта Љубовиште Lubovishtë 773
Млике Млике Mlikë 92
Орчуша Орчуша Orqushë 60
Радеша Радеша Radeshë 1.224
Рестелица Растелица Restelicë 4.698
Населени места во Ополе
Населено место Службено име Население
(2011)[2]
Српски Албанизирано
Белоброд Белоброд Bellobradë 948
Бљач Бљач Blaç 1.455
Брезна Брезна Breznë 1.990
Бродосавце Бродосавце Brodosanë/Bresanë 2.893
Брут Брут Brrut 1.164
Бузец Бузец Buzez 320
Буча Буча Buçë 645
Заплужје Заплужје Zaplluzhë 1.273
Згатар Згатар Zgatar 885
Зјум Зјум (Опољски) Zym 585
Зрзе Зрзе Xërxë 236
Капра Капра Kapre 452
Косовце Косовце Kosavë 905
Куклибег Куклибег Kuklibeg 852
Куковце Куковце Kuk 1.658
Плава Плава Plavë 1.000
Плајник Плајник Pllajnik/Pllajë 405
Ренце Ренце Rrenc 581
Шаиновац Шајиновац Shajnë 1.069

Стопанство

[уреди | уреди извор]

Главните работодавци во оваа област се на општината, полицијата на УНМИК и приватни фирми како „Кук Комерц“, „Мека“ и поранешните државни претпријатија.

Сите големи локални компании беа порано државни и, како и насекаде во Косово, во моментов се во надлежност на КТА. Оригиналната стратегија на УНМИК кон овие јавни претпријатија се состои од спроведување на процесот на „комерцијализација“. Овој процес се верува дека е најдобар начин за заживување на претпријатијата, иако нема странски инвеститори.

Драгаш е горанско село.

Според истражувањата од 1936/37 година, родови во селото се:

  • Староседелци: Драгашевци (10 к.), Аметовци (21 к.) и Шеховци (10 к.)
  • Доселеници: Дутевци (11 к.) доселени се од Крушево во Македонија. Дуте дошол како чорбаџија. Тука се земал со некоја девојка од Шеховци и преминал на ислам. Тоа било пред пет колена (во 1936/37).[3]

Поврзано

[уреди | уреди извор]

Белешки и наводи

[уреди | уреди извор]
Белешки
  1. 1 2 Косово е предмет на територијален спор помеѓу Република Србија и Република Косово. Како странски протекторат, Косово прогласило независност на 17 февруари 2008 г, но Србија и понатаму не го признава и тврди дека е нејзина суверена територија. Независноста на Косово не е целосно признаена од меѓународната заедница. Досега го признале 113 од вкупно 193 земји членки на ООН.
  1. ↑ „200K Volkstumskarte Jugoslawien“.
  2. 1 2 Етнички состав на Косово согласно пописот од 2011 г.
  3. ↑ Луковац, Милисав. Гора и Опаље.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]
Преземено од „https://mk.wikipedia.org/w/index.php?title=Драгаш&oldid=5438911“