Атито

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Атито
Άφυτος
Afytos Kassandra Chalkidiki Greece-1.jpg
Атито is located in Грција
Атито
Атито
Местоположба во областа
Атито is located in Касандра
Атито
Местоположба на Атито во Нова Пропонтида и областа Централна Македонија
Координати: 40°1′N 23°45′E / 40.017° СГШ; 23.750° ИГД / 40.017; 23.750Координати: 40°1′N 23°45′E / 40.017° СГШ; 23.750° ИГД / 40.017; 23.750
ЗемјаГрција
ОбластЦентрална Македонија
ОкругХалкидик
ОпштинаКасандра
Општ. единицаАтито
Надм. вис.&1000000000000005000000050 м
Население (2011)[1]
 • Вкупно1.273
Часовен појасEET (UTC+2)
 • Лете (DST)EEST (UTC+3)

Атито (грчки: Άφυτος, Афитос) — село во Општина Касандра во округот Халкидик, Егејска Македонија, денес во областа Централна Македонија, Грција[2].

Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

Атмаџали се наоѓа на 88 километри јужно од градот Солун и на 7 километри јужно од центарот на општината Касандрија, на источниот дел од полуостровот Халкидик, на надморска височина од 50 метри.

Историја[уреди | уреди извор]

Антички период[уреди | уреди извор]

Во реонот на Афитос има населба што датира од 3000 година п.н.е. Во 8 век п.н.е. колонисти од Еретрија го основале Афитос, кој во антиката бил важна населба во Касандра. Светилиштето на Дионис и нимфите и Храмот на Зевс Амон играат важна улога во архаичниот и класичниот период. Градот учествувал во персиските војни со своите бродови. Бил принудел од Персијците да им плаќа данок. По повлекувањето на Персијците се присоединил кон Атинскиот поморски сојуз[3]. Градот издавал сопствени пари со ликот на Зевс Амон. Градот исто така имал просперитет и во римско време[4].

Отоманско Царство[уреди | уреди извор]

Афитос се поменува во светогорски документи од 14 век како село и во грчки извори од почетокот на 17 век. Селото во текот на 19 век се наоѓало во казата Касандар во составот на Отоманското Царство. Селото како и сите други населби на полуостровот припаѓало на вакуфот Газанфер ага во нахијата Каламарија. Многу жители на селото учествувале во Грчката војна за независност во 1821 година како Тријандафилос Гаруфалу, Јоргос Панајоту, Анастасиос Кирјазис и Гарифалос Антониу. Во војната селото било уништено и било повторно преземено дури по 1827 година. Куќите од варовник се одличен пример за каменоделството на 19 век[3].

Во 1859 година била изградена црквата „Св.Димитриј“. Набргу потоа, во 1867 година била изградена црквата „Свети Ѓорѓи“ во Лавриотико, во 1885 година црквата „Успение Богородично“, а подоцна „Свети Атанасиј“ и „Свети Николај“ (врз урнатините на ранохристијанса црква).

Александар Синве („Les Grecs de l’Empire Ottoman. Etude Statistique et Ethnographique“) во 1878 година напишал дека во Атетос (Athétos) живееле 800 Грци.[5]

Грција[уреди | уреди извор]

По крајот на Балканските војни, селото било вклучено во составот на Грција.

На пописот од 1913 година биле евидентирани 480 жители, додека на пописот од 1920 година, во селото биле евидентирани 689 жители[6]

Демографија[уреди | уреди извор]

Во 1928 година селото броело 636 жители, додека во 1940 година селото броело 805 жители.

Селото според пописот од 1951 година броело 944 жители, на пописот од 1961 година во селото живееле 870 жители, во 1971 година имало 724 жители, во 1981 година имало 740 жители[6], додека во 1991 година имало 838 жители. Денеска, населението на селото е 1273 жители според пописот од 2011 година.

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

Година 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Население 805 944 870 724 740 838 1227 1273
Извор за 1940-1991 г.: Т. Симовски, Населените места во Егејска Македонија

Култура[уреди | уреди извор]

Селото е одличен пример за традиционална архитектура. На селскиот плоштад со неправилна форма се наоѓа црквата посветена на „Св.Димитриј“, која претставува трикорабна куполна базилика (единствената на Халкидик), во која иконостасот и прозорците се украсени со камени релјефи[7]. На плоштадот се наоѓа и голема традиционална куќа, во која се сместени кметството и етнографскиот музеј, кој бил основан во 1980 година[3].

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Попис на населението од 2011 г. Трајно население“. Државен завод за статистика на Грција. 
  2. Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Ακμαντζαλή -- Λάκκωμα
  3. 3,0 3,1 3,2 Chalkidiki and Mount Athos. Athens: Michael Toubis Publications SA. 2006. стр. 62. ISBN 960-540694-4. 
  4. Κασσάνδρα Χαλκιδική
  5. Synvet, A. Les Grecs de l'Empire ottoman: Etude statistique et ethnographique, Constantinople, 1878, р. 36.
  6. 6,0 6,1 Симовски, Тодор (1998). Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански карактеристики. II. Скопје: Институт за национална историја. стр. 178. 
  7. www.kassandra-halkidiki.gr.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]