Андрес де Санта Круз
| Андрес де Санта Круз | |
|---|---|
 | |
| Врховен заштитник на Перуанско-боливиската Конфедерација | |
| На должноста 28 Октомври 1836 – 20 Февруари 1839[1][2] | |
| Претходник | Канцеларија создадена |
| Наследник | Канцеларија уништена |
| 6ти Претседател на Боливија | |
| На должноста 24 Мај 1829 – 20 Февруари 1839 | |
| Потпретседател | Хосе Мигел де Веласко (1829–1835) Мариано Енрике Кавло(1835–1839) |
| Претходник | Хосе Мигел де Веласко |
| Наследник | Хосе Мигел де Веласко |
| Претседател на Перу | |
| На должноста 29 Јуни 1826 – 9 Јуни 1827 | |
| Претходник | Симон Боливар |
| Наследник | Мануел Салазар и Баквихано |
| Претседател на Советот на Владата | |
| На должноста 30 Новембри 1826 – 7 Јуни 1830 | |
| Претседател | Симон Боливар |
| Претходник | Хиполито Унануе |
| Наследник | Мануел Салазар и Баквихано |
| Лични податоци | |
| Роден(а) | 5 декември 1792 Ла Паз, Горно Перу, Поткралство Рио де ла Плата |
| Починал(а) | 25 септември 1865 (возр. 72) Бовоар, Франција |
| Сопружник | Франсиска Чернадас |
| Потпис | .svg){kind=small} |
Андрес де Санта Круз и Калахумана (Шпански: Andrés de Santa Cruz y Calahumana) бил боливиски генерал и политичар кој служел како привремен претседател на Перу во 1827 година, привремен претседател на Перу од 1836 до 1838 година и 6-ти претседател на Боливија од 1829 до 1839 година. Тој, исто така, служел како Врховен Заштитник на краткотрајната Перуанско-боливиската Конфедерација од 1836 до 1839 година, политички ентитет создаден главно од неговите лични напори.
Перуанско-боливиска Конфедерација
[уреди | уреди извор]Како претседател на Боливија, Санта Круз поттикнал неколку неуспешни заговори за постигнување политичка унија со Перу, искористувајќи ги хроничните политички немири во таа земја. Неговата најдобра можност се појавила во 1835 година кога перуанскиот претседател Луис Хосе де Орбегосо побарал негова помош во борбата против бунтовничката војска на Фелипе Сантјаго Салавери. Санта Круз го поразил перуанскиот каудило Агустин Гамара во Битката кај Јанакоча (13 август 1835 година) и Салавери во Битката кај Учумајо (4 февруари 1836 година).
На поттик на Санта Круз, конгресот на јужните департмани на Перу (Арекипа, Ајакучо, Куско и Пуно) се собрале во Сикуани и го прогласиле формирањето на Република Јужен Перу (17 март 1836 година). Слично собрание во Хуаура на северните департмани (Амазон, Хунин, Ла Либертад и Лима) ја основало Република Северен Перу (11 август 1836 година). И двајцата го признале Санта Круз како Врховен заштитник со широки овластувања, што му овозможило да ја создаде Перуанско-боливиската Конфедерација на 28 октомври 1836 година. Тој ги повикал во градот Такна претставниците на двете законодавни тела заедно со оние од Боливискиот конгрес собран во Тапакари за да го утврдат Уставот на новата држава. Под негово водство, тие потпишале пакт на 1 мај 1837 година, со кој бил именуван за Врховен заштитник за период од десет години.
Со значителните овластувања, Санта Круз се трудел да го воспостави во Перу истиот тип на авторитарен поредок што го наметнал во Боливија. Тој издал Граѓански законик, Кривичен законик, Трговска регулатива, Царинска регулатива и ги реорганизирал постапките за наплата на даноците што овозможува зголемување на државните приходи, а истовремено ограничување на расходите. Конфедерацијата создала отпор меѓу неколку групи во двете земји, кои негодувале на разводнувањето на националните идентитети. Значаен број перуански политичари кои се противеле на идејата за Конфедерација побегнале во Чиле, каде што добиле поддршка од моќниот министер Диего Порталес. Заедно тие собрале воена експедиција против Санта Круз, предводена од адмиралот Мануел Бланко Енкалада, но биле опколени од Санта Круз и морале да се предадат со Договорот од Паукарпата, потпишан на 17 ноември 1837 година. Чилеанската влада организирала втора експедиција, која го поразила Врховниот заштитник во Битката кај Јунгај (20 јануари 1839 година) и принудила да се распушти Конфедерацијата.
Подоцни години
[уреди | уреди извор]Откако поднел оставка од својата функција како Врховен заштитник (20 февруари 1839 година), Санта Круз побегнал во Еквадор од каде што неуспешно планирал да ја врати власта. На 13 октомври 1843 година, се симнал во Камаронес во перуанската провинција Тарапака, но бил заробен додека се обидувал да стигне до Боливија. Доставен до чилеанската влада, бил затворен во Чилан од 1844 до 1846 година кога бил ослободен. Тој бил именуван за амбасадор во неколку европски земји од Мануел Белзу (1848–55), а потоа се кандидирал за претседател на Боливија, но бил поразен од генералот Хорхе Кордова. Откако престојувал извесно време во Аргентина, се вратил во Франција каде го живеел остатокот од својот живот во Версај. Починал во Бовоар, во близина на Нант на 25 септември 1865 година. Бил погребан на гробиштата Нотр-Дам, Версај, Франција. Сто години подоцна, во 1965 година, посмртните останки на стариот маршал биле вратени од Франција од тогашната воена влада и повторно церемонијално погребани во катедралата базилика на Пресвета Богородица на мирот, Ла Паз покрај Претседателската палата во Боливија.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Mesa Gisbert 2003, стр. 102
- ↑ „Decreto Supremo de 20 de febrero de 1839“. Gaceta Oficial del Estado Plurinacional de Bolivia (шпански). 1839-02-20. Архивирано од изворникот 26 October 2021. Посетено на 2021-10-26.