Јаболкова киселина

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Јаболкова киселина
Skeletal structure
Ball-and-stick model
Sample of racemic malic acid.jpg
DL-јаболкова киселина
Назнаки
617-48-1 X mark.svgН
6915-15-7 X mark.svgН
ChEBI CHEBI:6650 Yes check.svgОк
ChEMBL ChEMBL1455497 X mark.svgН
ChemSpider 510 Yes check.svgОк
83793 D-(+)-јаболкова к-на Yes check.svgОк
193317 L-(–)-јаболкова к-на Yes check.svgОк
EC број 230-022-8
2480
Jmol-3D слики Слика
KEGG C00149 X mark.svgН
PubChem 525
UNII 817L1N4CKP Yes check.svgОк
Својства
Хемиска формула C4H6O5
Моларна маса 134.09 g mol−1
Густина 1.609 g cm−3
Точка на топење

130 °C, 403 K, 266 °F

Растворливост во вода 558 g/L (at 20 °C)[1]
Киселост (pKa) pKa1 = 3.40, pKa2 = 5.20[2]
Слични супстанци
Други анјони малат
 Yes check.svgОк(што е ова?)  (завери)
Освен каде што е поинаку назначено, податоците се однесуваат за материјалите во нивната стандардна состојба (при 25 ° C, 100 kPa)
Наводи

Јаболковата киселина е органско соединение со хемиска формула C4H6О5. Таа е дикарбоксилна органска киселина која ја синтетизираат сите живи организми. Позната е по тоа што допринесува за пријатниот кисел вкус на овошјето, а се користи и како додаток на разни прехрамбени производи. Јаболковата киселина има две стереоизомерни форми (L- и D-енантиомери), иако само L-изомерот постои во природата и во живиот свет. Солите и естрите на јаболковата киселина се познати како малати. Малатниот анјон е полупроизвод (интермедиер) во циклусот на лимонската киселина.

Биохемија[уреди | уреди извор]

L-јаболковата киселина е формата која се јавува во природата, додека смесата од L- и D-јаболкова киселина се произведува синтетски.

Малатот игра значајна улога во биохемиските процеси на живата клетка. Во C4 процесот на фиксација на јаглеродот кај растенијата, малатот е извор на CO2 за Калвиновиот циклус. Во циклусот на лимонската киселина, (S)-малатот е полупроизвод кој се формира со додавање на -OH група на фумарат. Тој може да се формира и од пируват преку анаплеротски реакции.

Малатот, исто така, се синтетизира со карбоксилација на фосфоенолпируват во клетките-заштитнички кај растенијата. Малатот, како двоен анјон, честопати ги придружува калиумовите катјони за време на превземањето на растворените супстанци во клетките-заштитнички, со цел да се одржи електричната рамнотежа во клетката. Акумулацијата на овие раствори во клетката-заштитничка го намалува потенцијалот на растворот, овозможувајќи ѝ на водата да навлезе во клетката и да поттикне отварање на стомините отвори.

Во состав на храната[уреди | уреди извор]

Јаболковата киселина за прв пат била изолирана од јаболков сок, од страна на Карл Вилхелм Шеле во 1785 година.[3] Антоан Лавоазје, во 1787 година, го предложил името acide malique, кое произлегува од латинскиот збор за јаболко, mālum.[4] Јаболковата киселина е главната киселина во многу овошја, вклучувајќи ги кајсиите, капините, боровинките, црешите, грозјето, праските, крушите, сливите; а присутна е во пониски концентрации во други плодови, како што се агрумите.[5] Таа е одговорна за киселкастиот вкус на зелените, недозреани јаболка. Присутна е и во грозјето и во повеќето вина, со концентрации до 5 g/l.[6] Делумно е одговорна за опориот вкус на виното, иако концентрацијата ѝ се намалува со зреењето на грозјето.

Процесот на малактична ферментација ја претвора јаболковата киселина во послабо-киселата млечна киселина.

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „chemBlink Database of Chemicals from Around the World“. chemblink.com. архивирано од изворникот на 22 јануари 2009 г.. https://web.archive.org/web/20090122220534/http://www.chemblink.com/products/6915-15-7.htm. 
  2. Dawson, R. M. C. et al., Data for Biochemical Research, Oxford, Clarendon Press, 1959.
  3. (Stockholm), Kungliga Svenska Vetenskapsakademien (1785) (на en). Kungliga Svenska Vetenskapsakademiens handlingar: 1785. Almqvist & Wiksell. https://books.google.mk/books?id=8nVJAAAAcAAJ&pg=PA17&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false. 
  4. Jensen, William B. (1 јуни 2007 г). The Origin of the Names Malic, Maleic, and Malonic Acid (на EN). „Journal of Chemical Education“ том  84 (6): 924. doi:10.1021/ed084p924. ISSN 0021-9584. https://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ed084p924. 
  5. „ORGANIC ACIDS CONCENTRATION IN CITRUS JUICE FROM CONVENTIONAL VERSUS ORGANIC FARMING“. www.actahort.org. https://www.actahort.org/books/933/933_78.htm. посет. 7 јули 2018 г. 
  6. C. S. Ough, M. A. Amerine (1988) (на Англиски). Methods Analysis of Musts and Wines, 2nd Edition (второ издание). Њу Јорк: Wiley-Interscience. ISBN 9780471627579. https://www.amazon.com/Methods-Analysis-Musts-Wines-2nd/dp/0471627577. 

Надворешни врски[уреди | уреди извор]